Elżbieta Charlotta d'Orléans: księżna Lotaryngii, regentka i matka Franciszka I

Elżbieta Charlotta d'Orléans — księżna Lotaryngii, regentka i matka Franciszka I; mecenaska Lunéville, wpływy przy dworze Ludwika XIV i rola w karierze Germaina Boffranda.

Autor: Leandro Alegsa

Elżbieta Charlotta d'Orléans (13 września 1676 — 23 grudnia 1744) była siostrzenicą Ludwika XIV i żoną Leopolda, księcia Lotaryngii. Później pełniła funkcję regentki Lotaryngii. Jako wdowa otrzymała tytuł księżnej Commercy. Wśród jej dzieci był Franciszek I, Święty Cesarz Rzymski, późniejszy mąż Marii Teresy i ojciec Marii Antoniny. Elżbieta Charlotta miała również znaczący wkład w rozbudowę i upiększenie zamku w Lunéville; w 1711 r. wprowadziła na swój dwór przyszłego architekta Germaina Boffranda, dzięki czemu rezydencja zyskała rozmach i francuski styl, co dało Lunéville przydomek „wersalski” Lotaryngii.

Pochodzenie i małżeństwo

Urodziła się w rodzinie orleańskiej, powiązanej z dworem francuskim — była spokrewniona z panującą dynastią Burbonów, co zapewniało jej znaczącą pozycję polityczną i towarzyską. Pod koniec XVII wieku wyszła za mąż za Leopolda, księcia Lotaryngii; małżeństwo to miało charakter zarówno dynastyczny, jak i polityczny, scalając więzi między Lotaryngią a Francją.

Regencja i rola polityczna

Elżbieta Charlotta pełniła obowiązki regentki w okresach, gdy mąż był nieobecny lub zajęty sprawami politycznymi. Jako regentka zarządzała dworem i administracją księstwa, dbając o stabilność wewnętrzną oraz o utrzymanie wpływów Lotaryngii w skomplikowanej politycznej sytuacji Europy Środkowej i Zachodniej. Jej pozycja jako krewnej króla Francji ułatwiała kontakty dyplomatyczne i przyciągała na dwór ograniczoną liczbę francuskich artystów i architektów.

Patronat artystyczny i przebudowa Lunéville

Elżbieta Charlotta była aktywną mecenaszką sztuki i architektury. Znacząco przyczyniła się do rozbudowy zamku w Lunéville, zamieniając go w rezydencję reprezentacyjną na wzór francuskich pałaców. W 1711 r. przedstawiła dworowi Germaina Boffranda, którego zaangażowała do projektów dekoracyjnych i architektonicznych — efektem były eleganckie wnętrza oraz otoczenie ogrodowe, które przyczyniły się do rozpoznawalności Lunéville jako ośrodka kultury.

Dzieci i dziedzictwo dynastyczne

Elżbieta Charlotta była matką kilku dzieci, w tym Franciszka I, który odegrał kluczową rolę na europejskiej scenie jako Święty Cesarz Rzymski i małżonek Marii Teresy. Przez potomków przyczyniła się do utrwalenia wpływów dynastii lotaryńskiej w europejskiej polityce; jej potomkowie wchodzili w związki małżeńskie z najważniejszymi dworami kontynentu, a linia dynastyczna miała wpływ na losy takich postaci jak Maria Antonina.

Ostatnie lata i ocena pamięci

Jako wdowa i księżna Commercy Elżbieta Charlotta zachowała znaczną część wpływów i kontynuowała działalność kulturalną. Zmarła 23 grudnia 1744. W pamięci współczesnych i historyków zapisała się jako ważna postać dworu lotaryńskiego — regentka, matka znaczącego monarchy i mecenaska sztuki, której inwestycje w Lunéville pozostawiły trwały ślad w krajobrazie architektonicznym regionu.

Rodzina

Elżbieta Charlotta urodziła się w zamku Saint-Cloud jako córka Filipa, księcia Orleanu, i jego drugiej żony, Elżbiety Charlotty z Palatynatu. Jej ojciec był jedynym rodzeństwem króla Francji Ludwika XIV.

Miała prawo nosić tytuł Jej Królewskiej Wysokości. Po urodzeniu otrzymała honorowy przydomek Mademoiselle de Chartres. Po ślubie swoich dwóch starszych przyrodnich sióstr, Marii Luizy i Anny Marii, urodzonych z pierwszego małżeństwa ich ojca z Henriettąangielską, była znana jako Madame Royale, zgodnie z jej statusem najwyższej rangi niezamężnej księżniczki we Francji.

Małżeństwo

Planowano jej małżeństwo z Józefem Klemensem Bawarskim (sama Elżbieta Charlotta odmówiła), z Wilhelmem III z Anglii, ze Świętym Cesarzem Rzymskim Józefem I, Józefa zaproponował sam papież Innocenty XII, a także z owdowiałym pierwszym kuzynem Ludwikiem, Wielkim Delfinem. Kolejnym kandydatem był Ludwik Auguste de Bourbon, książę Maine, najstarszy syn Ludwika XIV i Madame de Montespan.

Ostatecznie Elżbieta Charlotta została poślubiona 13 października 1698 roku w pałacu Fontainebleau Leopoldowi, księciu Lotaryngii, synowi Karola V, księcia Lotaryngii, i arcyksiężnej Eleonory Austriaczki. Małżeństwo to było wynikiem traktatu z Ryswick, którego jednym z warunków było przywrócenie Leopoldowi, synowi Karola V, księcia Lotaryngii, księstwa Lotaryngii, które przez wiele lat znajdowało się w posiadaniu Francji. W ten sposób Elżbieta Charlotta stała się tylko narzędziem do scementowania traktatu pokojowego. Dom Lotaryngii otrzymał posag w wysokości 900 000 liwrów.

Ku zaskoczeniu wszystkich to, co miało być nieszczęśliwym związkiem, okazało się małżeństwem pełnym miłości i szczęścia. Wraz z narodzinami dzieci Elżbieta Charlotta wykazywała się wielkim instynktem macierzyńskim i naturalnie opiekuńczym charakterem. Z małżeństwa urodziło się trzynaścioro dzieci, z których pięcioro dożyło dorosłości. Troje z nich zmarło w ciągu tygodnia w maju 1711 r. z powodu epidemii ospy w zamku Lunéville, wiejskiej siedzibie książąt Lotaryngii.

Regent Lotaryngii

Jej mąż zmarł w 1729 r., pozostawiając żonę regentką Lotaryngii dla ich syna, Franciszka Stefana Lotaryńskiego. Franciszek Szczepan, który kształcił się w Wiedniu, powrócił do Lotaryngii w 1737 r., kończąc tym samym kadencję matki jako regentki.

Elżbieta Charlotta próbowała zaręczyć swoje najmłodsze dziecko Anne Charlotte z królem Ludwikiem XV; projekt ten nie powiódł się z powodu intryg księcia Burbonów; następnie Elżbieta Charlotta próbowała zaaranżować małżeństwo Anne Charlotte ze swoim pierwszym kuzynem Ludwikiem d'Orleans, księciem Orleanu, który niedawno owdowiał; Ludwik d'Orleans odmówił.

Późniejsze lata

Nie mogąc powstrzymać syna przed oddaniem księstwa lotaryńskiego Stanisławowi Leszczyńskiemu, gdy ten ożenił się z dziedziczką Habsburgów, Marią Teresą, Elżbieta Charlotta zamieszkała w zamku Haroué w pobliskim Commercy, który został przekształcony w suwerenne księstwo, którym miała się cieszyć w latach posagowych.

Elżbieta Charlotta zmarła na udar mózgu 23 grudnia 1744 roku, tydzień po synowej i wnuczce, w wieku sześćdziesięciu ośmiu lat. Była ostatnią z rodzeństwa, które zmarło, i przeżyła dziesięcioro ze swoich trzynaściorga dzieci. Dziewięć miesięcy po jej śmierci jej syn Franciszek Stefan został cesarzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Została pochowana w kaplicy grobowej książąt Lotaryngii w kościele Saint-François-des-Cordeliers w Nancy.

Issue

  1. Léopold, dziedziczny książę Lotaryngii (26 sierpnia 1699 - 2 kwietnia 1700) zmarł w niemowlęctwie.
  2. Elżbieta Charlotta Lotaryńska (21 października 1700 - 4 maja 1711) zmarła na ospę.
  3. Louise Christine of Lorraine (13 listopada 1701 - 18 listopada 1701) zmarła w niemowlęctwie.
  4. Marie Gabrièle Charlotte of Lorraine (30 grudnia 1702 - 11 maja 1711) zmarła na ospę.
  5. Ludwik, dziedziczny książę Lotaryngii (28 stycznia 1704 - 10 maja 1711) zmarł na ospę.
  6. Józefina Gabriela Lotaryńska (16 lutego 1705 - 25 marca 1708) zmarła w niemowlęctwie.
  7. Gabrièle Louise of Lorraine (4 marca 1706 - 13 czerwca 1710) zmarła w niemowlęctwie.
  8. Léopold Clément, dziedziczny książę Lotaryngii (25 kwietnia 1707 - 4 czerwca 1723) zmarł bezżenny.
  9. Franciszek I, Święty Cesarz Rzymski (8 grudnia 1708 - 18 sierpnia 1765) ożenił się z Marią Teresą z Austrii i miał potomstwo.
  10. Eléonore of Lorraine (4 czerwca 1710 - 28 lipca 1710) zmarła w niemowlęctwie.
  11. Elżbieta Teresa Lotaryńska (15 października 1711 - 3 lipca 1741) wyszła za mąż za Karola Emanuela III Sardyńskiego i mieli potomstwo.
  12. Karol Aleksander Lotaryński (12 grudnia 1712 - 4 lipca 1780) ożenił się z Marią Anną Austriacką i mieli potomstwo.
  13. Anne Charlotte of Lorraine (17 May 1714 - 7 November 1773) zmarła niezamężna.

Tytuły, style, honory i broń

Tytuły i style

  • 13 września 1676 - 10 kwietnia 1684 Jej Królewska Wysokość Mademoiselle de Chartres [ Wnuczka Francji ]
  • 10 kwietnia 1684 - 13 października 1698 Jej Królewska Wysokość Mademoiselle
  • 13 października 1698 - 27 marca 1729 Jej Królewska Wysokość Księżna Lotaryngii
  • 27 marca 1729 - 14 marca 1737 Jej Królewska Wysokość Dozorna Księżna Lotaryngii
  • 14 marca 1737 - 23 grudnia 1744 Jej Królewska Wysokość Złożona Księżna Lotaryngii, Księżna Commercy

Imienniki

  1. Élisabeth Charlotte de Beauvau (1705-1754) córka księcia Craon, która była blisko związana z rodziną panującą w Lotaryngii.
  2. Elżbieta Charlotta Lotaryńska (1700 -1711) jej drugie dziecko, które zmarło młodo.


Przeszukaj encyklopedię
AlegsaOnline.com - 2020 / 2025 - License CC3