Betts v. Brady, 316 U.S. 455 (1942), była przełomową sprawą rozstrzygniętą przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w 1942 roku. Sprawa ta dotyczyła "niezamożnych" (biednych) ludzi, którzy byli sądzeni za przestępstwa, ale nie mieli wystarczająco dużo pieniędzy, aby zapłacić za prawnika. Sąd orzekł, że dana osoba nie potrzebuje adwokata, aby uzyskać sprawiedliwy proces. Orzekł również, że stany nie muszą płacić za darmowych prawników dla biednych oskarżonych.
W praktyce sprawa Betts v. Brady dotyczyła oskarżonego, który został postawiony przed sądem stanowym i mimo prośby o wyznaczenie obrońcy nie otrzymał pomocy prawnej przed skazaniem. Sąd Najwyższy w 1942 r. uznał, że prawo do obrońcy gwarantowane w Szóstej Poprawce Konstytucji USA nie musi być automatycznie stosowane wobec procesów stanowych w każdym przypadku — miało to zależeć od tzw. "szczególnych okoliczności" (np. analfabetyzm oskarżonego, złożoność sprawy, stan zdrowia psychicznego itp.). Orzeczenie to ograniczyło zakres obowiązku państw do zapewnienia obrońców osobom nieposiadającym środków na ich opłacenie.
Kontekst prawny przed Betts
Przed Betts istniały już orzeczenia dotyczące prawa do obrońcy: np. Powell v. Alabama (1932) uznało obowiązek wyznaczenia adwokata w sprawach karnych o najwyższej wadze (sprawy karne ze stawką życia), ale nie rozciągało tej zasady wprost na wszystkie procesy stanowe. Betts wprowadził zatem bardziej elastyczne, zależne od okoliczności podejście do stosowania prawa do obrony wobec stanów.
Skutki orzeczenia Betts
- Betts ograniczył natychmiastowy obowiązek państw do powszechnego zapewniania obrońców dla oskarżonych niezdolnych do ich opłacenia.
- Wyrok pozostawiał znaczną dyskrecję stanowym sądom przy decyzji, kiedy brak obrońcy narusza prawa oskarżonego.
- W praktyce prowadziło to do rozbieżności między stanami i do sytuacji, w których znaczna liczba oskarżonych pozostawała bez profesjonalnej pomocy prawnej.
Obalenie przez Gideon v. Wainwright i dalszy rozwój prawa
W 1963 r. Sąd odwrócił swoją decyzję w sprawie Betts, wydając wyrok Gideon v. Wainwright, 372 U.S. 335 (1963). W Gideon Sąd uznał, że prawo do obrońcy w procesie karnym jest elementem podstawowych praw gwarantowanych przez Konstytucję i jako takie musi być stosowane także wobec procesów stanowych poprzez Czternastą Poprawkę (zasada inkorporacji). W efekcie stany zostały zobowiązane do zapewnienia obrońców osobom nieposiadającym środków na ich wynajęcie w sprawach karnych, najpierw w sprawach o przestępstwa (felonies).
Po Gideon następowały kolejne decyzje, które rozszerzały lub precyzowały zakres prawa do obrońcy:
- Argersinger v. Hamlin (1972) — prawo do obrońcy zostało rozciągnięte na wszystkie przypadki, w których grozi kara pozbawienia wolności, nawet jeśli chodzi o przestępstwa niższej kategorii (misdemeanors).
- Strickland v. Washington (1984) — Sąd ustalił kryteria oceny, kiedy brak skutecznej pomocy prawnej stanowi naruszenie prawa do rzetelnej obrony (tzw. standard Stricklanda dotyczący "nieskutecznego wsparcia prawnego").
Znaczenie historyczne i współczesne
Betts v. Brady była ważnym etapem w długotrwałym procesie kształtowania prawa karnego i gwarancji proceduralnych w USA. Choć decyzja ta została ostatecznie obalona przez Gideon, jej istnienie pokazuje, jak zmieniał się pogląd Sądu Najwyższego na temat tego, które prawa konstytucyjne są na tyle fundamentalne, by obowiązywać także stany.
Wyrok Gideon miał praktyczne konsekwencje: przyczynił się do rozwoju systemów obrońców publicznych (public defender) oraz innych mechanizmów zapewniających obronę dla ubogich oskarżonych. Jednocześnie wciąż występują wyzwania — niedofinansowanie systemów obrony, nierówności w dostępie do kompetentnej pomocy prawnej i kontrowersje związane z zapewnieniem jej jakości w praktyce.
Podsumowując: Betts v. Brady reprezentuje etap w historii koncepcji prawa do obrony w USA — najpierw ograniczający stosowanie tego prawa wobec stanów, a następnie, po jego obaleniu w Gideon v. Wainwright, początki powszechnego, konstytucyjnego obowiązku zapewnienia obrońcy osobom niezamożnym.