Woolworth Building to ikoniczny wieżowiec w Nowym Jorku, w Stanach Zjednoczonych, położony pod adresem 233 Broadway. Ma 241 metrów (792 stóp) wysokości i 57 pięter. Został ukończony w 1913 roku i przez długi czas był symbolem szybkiego rozwoju amerykańskiego drapacza chmur — dlatego zyskał przydomek Cathedral of Commerce („katedra handlu”). W budowie i wystroju zastosowano wtedy nowoczesne rozwiązania konstrukcyjne oraz bogate neogotyckie zdobienia, dzięki czemu jest on jednocześnie osiągnięciem inżynieryjnym i dziełem architektury.

Projekt i architektura

Budynek zlecił biznesmen Frank Winfield Woolworth jako siedzibę swojej firmy F. W. Woolworth Company. Autorem projektu był architekt Cass Gilbert, znany z monumentalnych realizacji w początkach XX wieku. Fasada budynku jest bogato zdobiona glazurowaną terakotą i elementami neogotyckimi — wieżyczkami, łukami i detalami przypominającymi gotyckie katedry, co uzasadniało jego przydomek. Konstrukcja oparta jest na stalowym szkielecie, który umożliwił osiągnięcie wtedy rekordowej wysokości.

Historia i pozycja w rankingu najwyższych budynków

Przed wzniesieniem Woolworth Building najwyższym budynkiem świata była wieża Metropolitan Life Insurance Company Tower. Po ukończeniu w 1913 roku Woolworth był najwyższym budynkiem świata przez 17 lat (1913–1930). W 1930 roku rekordowi wysokości krótkotrwale dorównał, a następnie został prześcignięty przez inne nowojorskie wieżowce — najpierw Budynek Bank of the Manhattan Company (znany też jako 40 Wall Street), potem Chrysler Building, a ostatecznie w 1931 roku Empire State Building.

Wnętrza, funkcje i ochrona zabytkowa

Wnętrza, a szczególnie reprezentacyjny hol wejściowy, cechują się wysokim poziomem dekoracji: mozaiki, sklepienia, ozdobne detale i elementy wykończenia nawiązujące do gotyku. Ze względu na wartość historyczną i architektoniczną budynek został objęty ochroną konserwatorską — zarówno jego zewnętrzna forma, jak i wybrane elementy wnętrz są traktowane jako zabytkowe. Przez większość historii obiekt służył jako siedziba biur (w tym centrala F. W. Woolworth Company), a w kolejnych dekadach część przestrzeni została dostosowana do innych funkcji, w tym prywatnych apartamentów i nowoczesnych biur.

Znaczenie

  • Jest jednym z najważniejszych przykładów wczesnego drapacza chmur w stylu neogotyckim.
  • Stał się symbolem potęgi handlowej i ambicji Williama F. Woolwortha oraz epoki szybkiej urbanizacji i rozwoju technologii konstrukcyjnych.
  • Do dziś pozostaje rozpoznawalnym elementem panoramy Dolnego Manhattanu i ważnym obiektem dla historii architektury XX wieku.

Woolworth Building pozostaje atrakcyjnym celem dla miłośników architektury — jego fasada i wystrój wnętrz często pojawiają się w publikacjach, a od czasu do czasu organizowane są zwiedzania i wydarzenia pozwalające zobaczyć bogato zdobione przestrzenie lobby.