UCI ProTour to seria szosowych wyścigów rowerowych zapoczątkowana i nadzorowana przez światowy organ kolarski, Międzynarodową Federację Kolarską (Union Cycliste Internationale - UCI). System ProTour wprowadzono w 2005 roku jako nową strukturę kalendarza i licencjonowania drużyn zawodowych, mającą na celu ujednolicenie najwyższego poziomu rywalizacji.

Co oznaczała przynależność do ProTour? Drużyny posiadające licencję ProTour (zazwyczaj około 20 zespołów) otrzymywały prawo i jednocześnie obowiązek uczestniczyć w większości wyścigów cyklu. System opierał się też na punktach przyznawanych za wyniki, które decydowały o klasyfikacji indywidualnej i drużynowej. Licencje przyznawano na podstawie kryteriów sportowych, organizacyjnych i finansowych.

Rodzaje wyścigów

W ramach ProTour obejmowano różne typy imprez:

  • wyścigi jednodniowe (klasyki),
  • jazdy na czas (indywidualne i drużynowe),
  • wyścigi etapowe (krótkie etapówki i dłuższe wieloetapowe imprezy).

W praktyce ProTour obejmował wiele prestiżowych klasyków i etapówek, choć relacje z organizatorami największych wyścigów (np. organizatorami Wielkich Tourów) bywały napięte, co wpływało na skład kalendarza i dostępność niektórych imprez.

Zasięg geograficzny i drużyny

Większość wyścigów ProTour rozgrywano w Europie, gdzie koncentruje się tradycyjny kalendarz kolarski. Jednocześnie w ProTour uczestniczyły zespoły pochodzące z różnych części świata, m.in. z Europy i Stanów Zjednoczonych, a wśród drużyn szerzej reprezentowanych były również ekipy z Australii czy Azji. Możliwość awansu drużyn z niższych szczebli była ograniczona — przejście z poziomu torów kontynentalnych do ProTour wymagało spełnienia rygorystycznych kryteriów licencyjnych i rzadko następowało automatycznie. W przyszłości organizatorzy i UCI widzieli jednak potencjał rozszerzenia uczestnictwa o zespoły z Afryki, Australii czy Azji.

Problemy i ewolucja systemu

W praktyce system ProTour napotykał na wyzwania: spory z organizatorami niektórych kluczowych wyścigów, rozbieżne interesy komercyjne oraz dyskusje o formule przyznawania licencji. W rezultacie koncepcja ulegała modyfikacjom — ranking UCI oraz zasady uczestnictwa były zmieniane, a ostatecznie cykl ProTour został przekształcony i zintegrowany z kolejnymi systemami UCI.

Dziedzictwo: choć nazwa "ProTour" nie funkcjonuje dziś w niezmienionej formie, wprowadzone wtedy elementy — licencjonowanie zespołów, międzynarodowy kalendarz oraz system punktowy — stały się podstawą nowszych rozwiązań, takich jak UCI WorldTour i powiązane rankingi. Model ten ujednolicił najwyższy poziom zawodowego kolarstwa szosowego i przyczynił się do jego profesjonalizacji.