Księga dżungli (ang. The Jungle Book) to amerykański film animowany z 1967 roku. Został wyprodukowany przez Walt Disney Productions. Został wydany 18 października 1967 roku. Jest to 19. film animowany z serii Walt Disney Animated Classics. Został zainspirowany opowieściami o zdziczałym dziecku Mowglim z książki o tym samym tytule autorstwa Rudyarda Kiplinga. Reżyserem filmu jest Wolfgang Reitherman. Był to ostatni film wyprodukowany przez Walta Disneya, który zmarł w trakcie jego realizacji.
Wczesne wersje zarówno scenariusza, jak i ścieżki dźwiękowej były bardziej zbliżone do dzieła Kiplinga. Był tam dramatyczny, mroczny i złowrogi ton, którego Disney nie chciał w swoim filmie familijnym. Pierwszy scenarzysta Bill Peet i kompozytor Terry Gilkyson zostali zastąpieni. Film zarobił ponad 73 miliony dolarów w Stanach Zjednoczonych podczas pierwszej premiery.
Fabuła — skrót
Akcja filmu koncentruje się na młodym chłopcu Mowglim, wychowanym przez wilki w dżungli. Kiedy zagraża mu groźny tygrys Shere Khan, zwierzęta dżungli decydują, że chłopiec musi wrócić do ludzi. Towarzyszą mu i chronią go przyjaciele — opiekuńcza pantera Bagheera oraz beztroski niedźwiedź Baloo. Po drodze Mowgli spotyka też inne postacie, jak wąż Kaa czy król małp King Louie, co prowadzi do serii przygód łączących humor z elementami zagrożenia.
Obsada głosowa
- Mowgli — Bruce Reitherman
- Baloo — Phil Harris
- Bagheera — Sebastian Cabot
- Shere Khan — George Sanders
- King Louie — Louis Prima
- Kaa — Sterling Holloway
Produkcja i muzyka
Po odejściu pierwszego zespołu twórców film przeszedł znaczną reorganizację. Scenariusz został zmieniony tak, by złagodzić mroczny ton opowieści Kiplinga i nadać produkcji bardziej przyjazny, rozrywkowy charakter. Pomimo zmian, w filmie pozostały elementy przygodowe i momenty napięcia.
Muzykę skomponował George Bruns, natomiast piosenki do filmu napisali m.in. Richard M. Sherman i Robert B. Sherman. Najbardziej rozpoznawalne utwory to "The Bare Necessities" (autor: Terry Gilkyson) oraz "I Wanna Be Like You" (Shermanowie). Piosenki i lekki, melodyjny ton znacznie przyczyniły się do popularności filmu.
Odbiór, sukces i spuścizna
Film odniósł komercyjny sukces i zyskał szerokie grono widzów, stając się jednym z najbardziej dochodowych tytułów Disneya tamtego okresu. Krytycy początkowo mieli mieszane opinie — chwalono ścieżkę dźwiękową, postaci i humor, a krytykowano odstępstwo od literackiego pierwowzoru. Z czasem produkcja zyskała status klasyka kina animowanego i jednego z symboli studia Walt Disney.
Wpływ filmu widoczny jest w licznych adaptacjach i reinterpretacjach, m.in. w adaptacji aktorskiej z 1994 roku oraz we współczesnej wersji CGI wyreżyserowanej przez Jona Favreau (2016). Księga dżungli pozostaje ważnym punktem odniesienia dla kolejnych pokoleń twórców i widzów, a jej piosenki nadal są rozpoznawalne na całym świecie.
Wydania i restauracje
Film był wielokrotnie wznawiany w kinach oraz wydawany na nośnikach domowych: VHS, DVD i Blu-ray. Wydania te często zawierają odrestaurowany obraz i dźwięk oraz dodatki dokumentujące proces produkcji i historię powstania filmu.