Przegląd Sterna: ekonomia zmian klimatu i koszty globalnego ocieplenia

Przegląd Sterna: kompleksowy raport o ekonomii zmian klimatu i kosztach globalnego ocieplenia — wpływ na gospodarkę, rekomendacje i cel 350 ppm.

Przegląd Sterna dotyczący ekonomii zmian klimatycznych to 700-stronicowy raport opublikowany 30 października 2006 r. przez ekonomistę Lorda Nicholasa Sterna na zlecenie rządu brytyjskiego.

Omawia on wpływ zmian klimatycznych i globalnego ocieplenia na gospodarkę światową. Jest to największy i najszerzej znany i dyskutowany raport tego rodzaju. Nicholas Stern, nazywany "najlepszym ekonomistą klimatycznym na świecie", popiera 350 ppm jako "bardzo rozsądny cel długoterminowy".

Główne wnioski

• Koszty bierności są znaczne: Raport wskazuje, że ignorowanie zmian klimatu może kosztować światową gospodarkę co najmniej 5% rocznego PKB, a z uwagi na niepewność i możliwość wystąpienia bardzo poważnych skutków – nawet do 20% lub więcej.
• Koszty działań zapobiegawczych są stosunkowo niskie: Działania ograniczające emisje i adaptacyjne można wdrożyć przy koszcie rzędu około 1% światowego PKB rocznie, jeśli podejmowane będą szybko i zdecydowanie.
• Cel stabilizacji koncentracji gazów cieplarnianych: Stern argumentował, że konieczne są długoterminowe ramy pozwalające na ustabilizowanie stężeń gazów cieplarnianych na poziomie mającym ograniczyć wzrost temperatury i ryzyko katastrofalnych skutków (w raporcie wskazywano zakresy stabilizacji, a sam Stern popierał 350 ppm jako cel długoterminowy).
• Zmiana ram politycznych i ekonomicznych: Główną przyczyną problemu raport określa jako klasyczną "zawodność rynku" – emisje gazów cieplarnianych są kosztem zewnętrznym nieodzwierciedlonym w cenach rynkowych. Konieczne są instrumenty polityczne (np. opodatkowanie emisji, systemy handlu uprawnieniami do emisji, likwidacja subsydiów dla paliw kopalnych) oraz inwestycje w badania i infrastrukturę niskoemisyjną.
• Współpraca międzynarodowa i sprawiedliwość: Raport podkreśla konieczność międzynarodowej solidarności – kraje rozwinięte powinny przewodzić działaniom i wspierać finansowo oraz technologicznie kraje rozwijające się, które są najbardziej narażone.

Rekomendacje polityczne

• Wprowadzenie długoterminowego i wiarygodnego cenotwórstwa emisji (podatek węglowy lub rynek emisji) oraz stopniowe zaostrzanie limitów.
• Usunięcie subsydiów do paliw kopalnych i wspieranie efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii.
• Inwestycje w badania, rozwój i komercjalizację technologii niskoemisyjnych oraz w modernizację infrastruktury.
• Wsparcie finansowe i transfer technologii dla krajów rozwijających się, aby umożliwić im rozwój niskoemisyjny i adaptację do zmian klimatu.
• Polityki adaptacyjne chroniące najbardziej narażone sektory i społeczności.

Krytyka i debata

Przegląd Sterna wywołał szeroką dyskusję w środowisku ekonomistów i polityków. Główne punkty krytyki dotyczyły:

• stosowanej stopy dyskontowej — Stern użył niskiej wartości stopy dyskontowej społecznej, co zwiększało wagę przyszłych szkód i w efekcie uzasadniało większe obecne wydatki na zapobieganie zmianom klimatu; krytycy (m.in. niektórzy ekonomiści) twierdzili, że wybór stopy dyskontowej był zbyt arbitralny;
• przyjętych założeń i modeli — niektórzy wskazywali, że prognozy szkód gospodarczych mogą być przesadzone lub obarczone dużą niepewnością;
• politycznych implikacji — debatowano o kosztach i wykonalności rekomendowanych działań oraz o tym, które instrumenty polityczne są najbardziej efektywne.

Znaczenie i wpływ

Pomimo kontrowersji, Przegląd Sterna odegrał istotną rolę w kształtowaniu debaty publicznej i polityki klimatycznej. Raport przyczynił się do wzmocnienia argumentu, że szybkie i skoordynowane działania są ekonomicznie uzasadnione, a także wpłynął na rozwój ram politycznych i prawnych w Wielkiej Brytanii i na świecie. Jego tezy były cytowane w dyskusjach przed międzynarodowymi szczytami klimatycznymi i przy tworzeniu mechanizmów finansowych wspierających redukcję emisji oraz adaptację.

Lord Stern jest współprzewodniczącym Globalnej Komisji do spraw Gospodarki i Klimatu.

Szukaj według litery