Irlandia Południowa (1920) — państwo "na papierze" utworzone Ustawą o Irlandii
Irlandia Południowa (1920): państwo „na papierze” utworzone Ustawą o Irlandii — historia niepowstałego rządu, braku kworum i losów podziału wyspy.
Irlandia Południowa była państwem irlandzkim składającym się z dwudziestu sześciu hrabstw, utworzonym na mocy Government of Ireland Act 1920 (ustawa ta uzyskała Royal Assent pod koniec 1920 r.). Ustawa dzieliła wyspę Irlandię na dwie jednostki konstytucyjne: Irlandię Północną (obejmującą około piętnastu procent powierzchni wyspy, na północnym wschodzie) oraz Irlandię Południową (obejmującą pozostałe terytorium na południu i zachodzie). Obie jednostki miały otrzymać dwuizbowe parlamenty i odrębne rządy wykonawcze w ramach konstrukcji przewidywanej przez ustawę.
Galeria obrazów
1 Obraz
Powołanie ustawowe i struktura
W myśl ustawy Król był reprezentowany przez Lorda Porucznika Irlandii, urzędnika mającego formalnie wykonywać prerogatywy monarchy na obu częściach wyspy. Projekt rozwiązania miał dawać autonomię wewnętrzną (home rule) przy pozostawieniu Irlandii w ramach Imperium/Unii z Wielką Brytanią. Przewidywano istnienie własnych izb parlamentarnych, rządu wykonawczego oraz organów administracyjnych działających w granicach przewidzianych przez ustawę.
Próby uruchomienia parlamentu i przyczyny niepowodzenia
Praktyczna realizacja tej konstrukcji napotkała jednak na zdecydowany opór polityczny. W wyborach do nowo powołanych parlamentów (wiosna 1921) większość mandatów w części południowej zdobyła formacja Sinn Féin, która od 1919 r. ogłaszała istnienie niezależnej Rzeczypospolitej Irlandzkiej i zwołała własny organ ustawodawczy – Dáil Éireann. Posłowie wybrani z list Sinn Féin konsekwentnie bojkotowali brytyjskie instytucje i odmówili zasiadania w parlamencie Irlandii Południowej.
W efekcie pierwsze posiedzenia parlamentu Irlandii Południowej nie mogły osiągnąć wymaganego kworum, by prowadzić zwykłą działalność ustawodawczą. Drugie zwołane posiedzenie miało charakter wyłącznie formalny i było związane z wydarzeniami następującymi po podpisaniu Traktatu Angielsko‑Irlandzkiego; na tym posiedzeniu część obecnych członków potwierdziła decyzję Dáil Éireann o przyjęciu Traktatu, po czym parlament Irlandii Południowej przestał praktycznie funkcjonować.
Skutki i likwidacja "państwa na papierze"
W rezultacie Irlandia Południowa pozostała głównie tworem prawnym: istniała w dokumentach i w ramach prawa brytyjskiego, lecz nigdy nie wykształciła trwałych instytucji władzy wykonawczej i ustawodawczej akceptowanych przez szeroką część społeczeństwa irlandzkiego. Rzeczywistą władzę stopniowo przejęły organy wynikające z procesu pokojowego i traktatowego między stronami konfliktu — ratyfikowany Traktat Angielsko‑Irlandzki doprowadził do powstania rządu przejściowego, a następnie do utworzenia Wolnego Państwa Irlandzkiego (Irish Free State), które formalnie weszło w życie w 1922 roku i zastąpiło instytucję Irlandii Południowej. Natomiast Irlandia Północna skorzystała z prawa do pozostania w Zjednoczonym Królestwie i utrzymała własne instytucje przewidziane przez ustawę z 1920 r.
Podsumowując: rząd brytyjski prawnie utworzył Irlandię Południową, lecz z uwagi na polityczny bojkot i istnienie alternatywnych instytucji (Dáil Éireann) nie doszło do ustanowienia działającego, powszechnie uznawanego rządu tego tworu — pozostała ona w praktyce „państwem na papierze”.
Narodziny Wolnego Państwa Irlandzkiego
Po potwierdzeniu traktatu Michael Collins, szef rządu Dáil Éireann, został przewodniczącym Rządu Tymczasowego.
Według Brytyjczyków spotkał się on z Lordem Porucznikiem i został mianowany premierem króla. Według irlandzkiego punktu widzenia Collins pojechał przyjąć kapitulację zamku w Dublinie. Arthur Griffith został przewodniczącym Dáil Éireann, a następnie zarówno Dáil Éireann, jak i Izba Gmin Irlandii Południowej zostały zastąpione w nowych wyborach, do "Trzeciego Dáil", zwanego czasem "Parlamentem Tymczasowym" lub "Zgromadzeniem Konstytucyjnym". Kiedy Griffith zmarł, a tydzień później Collins został zamordowany w sierpniu 1922 roku, W.T. Cosgrave został mianowany na oba urzędy, tak więc irlandzki nacjonalista i brytyjski system rządów połączyli się w jeden tymczasowy system, do czasu wejścia w życie Konstytucji Wolnego Państwa Irlandzkiego z 1922 roku w grudniu 1922 roku.
Zobacz także.
Pytania i odpowiedzi
P: Czym była Irlandia Południowa?
O: Irlandia Południowa była irlandzkim państwem składającym się z dwudziestu sześciu hrabstw, utworzonym na mocy ustawy o rządzie Irlandii z 1920 roku.
P: W jaki sposób Irlandia została podzielona po przyjęciu Government of Ireland Act 1920?
O: Ustawa o rządzie Irlandii z 1920 r. podzieliła Irlandię na dwie części: Irlandię Północną i Irlandię Południową.
P: Jaką część Irlandii obejmowała Irlandia Północna?
Irlandia Północna obejmowała około piętnaście procent Irlandii na północnym wschodzie.
P: Jakiego rodzaju parlamenty i rządy zostały przyznane Irlandii Północnej i Południowej?
Irlandia Północna i Południowa otrzymały dwuizbowe parlamenty i oddzielne rządy.
P: Kto reprezentował króla w Irlandii Północnej i Południowej?
O: Lord Porucznik Irlandii reprezentował króla zarówno w Irlandii Północnej, jak i Południowej.
P: Czy Irlandia Południowa kiedykolwiek istniała?
Irlandia Południowa nigdy nie istniała, chyba że na papierze.
P: Dlaczego próba zwołania parlamentu Irlandii Południowej zakończyła się niepowodzeniem?
O: Pierwsza próba zwołania parlamentu Irlandii Południowej nie powiodła się, ponieważ zabrakło kworum (liczby członków potrzebnej do zwołania posiedzenia).
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Irlandia Południowa (1920) — państwo "na papierze" utworzone Ustawą o Irlandii Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/92297