Wąż gładki (Coronella austriaca) — opis, występowanie i zwyczaje
Wąż gładki (Coronella austriaca) — opis, występowanie i zwyczaje: wygląd, dieta, zachowania i rozmnażanie. Poznaj niegroźnego mieszkańca wrzosowisk i Europy.
Wąż gładki to Coronella austriaca. Jest to jeden z trzech węży występujących w Wielkiej Brytanii, gdzie żyje tylko na południowych wrzosowiskach.
Jest to gatunek niejadowitego zaskrońca występujący w północnej i środkowej Europie oraz tak daleko na wschód, jak północny Iran. W przeciwieństwie do wielu innych węży, ich łuski są płaskie (nie stożkowate). Nadaje to wężowi gładką fakturę w dotyku, od której pochodzi jego wspólna nazwa.
Wąż gładki żywi się mniejszymi zwierzętami, zwłaszcza innymi gadami. Większe ofiary obezwładnia przez zwężenie, choć w przeciwieństwie do prawdziwych zwężaczy nie zabija tą metodą. Rozmnaża się poprzez składanie jaj, które są zakopywane w piasku w ciepłym miejscu.
Wygląd i rozmiary
Osobniki dorosłe osiągają zwykle 50–70 cm długości całkowitej (rzadko do około 80 cm). Ciało jest smukłe, głowa nieco odróżnia się od szyi, ale nie jest wyraźnie spłaszczona jak u jadowitych gadów. Ubarwienie bywa szarobrązowe, szarozielone lub rudobrązowe z ciemniejszymi, nieregularnymi plamami lub poprzecznymi pasami. Młode są zazwyczaj bardziej kontrastowo ubarwione niż dorośli.
Siedlisko i zasięg
Poza miejscami podanymi wyżej, wąż gładki zajmuje różnorodne siedliska: suchsze obrzeża lasów, nasłonecznione zbocza, kamieniste murawy, torfowiska oraz wrzosowiska. Preferuje strukturalnie zróżnicowane tereny z kryjówkami — kamieniami, kępami traw i podłożem umożliwiającym ukrycie się i rozgrzewanie.
Zwyczaje i zachowanie
To gatunek raczej skryty i ostrożny. Aktywny głównie w ciągu dnia (czy w godzinach zmierzchu, w zależności od warunków pogodowych), chętnie korzysta z kryjówek pod kamieniami, korą drzew i w kopcach kamieni. W chłodniejszych okresach wykazuje mniejszą aktywność. W razie zagrożenia zamiast atakować ucieka lub udaje martwego; rzadko próbuje ukąsić człowieka.
Pokarm
Podstawą diety są mniejsze gady (jaszczurki, młode węże), ale zjada też drobne ssaki, pisklęta i jaja. Większe zdobycze obezwładnia przez omotanie ciała (zwężenie), jednak siła tego chwytu jest zwykle mniejsza niż u typowych „zwężaczy” i nie zawsze prowadzi do uduszenia — ułatwia natomiast zatrzymanie ofiary podczas połykania.
Rozmnażanie
Sezon rozrodczy przypada zwykle na wiosnę. Samica składa jaj w ciepłych, osłoniętych miejscach (pod warstwą ziemi, wewnątrz rozkładającego się drewna lub w piasku), gdzie następuje inkubacja. Wielkość ikry (liczba jaj) oraz czas inkubacji zależą od warunków klimatycznych; młode po wykluciu są samodzielne i szybko rozpoczynają samodzielne żerowanie.
Długość życia i drapieżniki
W warunkach naturalnych wąż gładki może dożyć kilkunastu lat. Naturalnymi wrogami są ptaki drapieżne, lisy, borsuki oraz większe ssaki, a także koty domowe w pobliżu siedlisk ludzkich.
Ochrona i relacje z ludźmi
Choć globalnie gatunek nie jest krytycznie zagrożony, w wielu krańcach zasięgu lokalne populacje są narażone na utratę siedlisk, fragmentację i prześladowania. W niektórych krajach wąż gładki jest objęty ochroną prawną. Dla ludzi nie stanowi zagrożenia — nie jest jadowity i unika kontaktu. Jest pożyteczny, ponieważ ogranicza populacje drobnych kręgowców i gadów.
W przypadku spotkania z wężem gładkim najlepiej zachować spokój, nie próbować go łapać ani przeganiać gwałtownie — dając mu możliwość ucieczki, unikniemy stresu zwierzęcia i ewentualnego konfliktu.
Przeszukaj encyklopedię