Szkocka Partia Pracy jest partią polityczną w Szkocji i stanowi część brytyjskiej Partii Pracy. W swojej polityce partia zazwyczaj promuje socjaldemokrację i demokratyczny socjalizm, opowiadając się za rozbudowaną rolą państwa w ochronie usług publicznych, praw pracowniczych i polityce redystrybucyjnej. Jednocześnie Szkocka Partia Pracy jest unionistyczna i popiera pozostanie Szkocji w Zjednoczonym Królestwie.
Historia i rola
Szkocka Partia Pracy ma długą tradycję polityczną w Szkocji i przez większą część XX wieku była jedną z dominujących sił politycznych w regionie. Po utworzeniu szkockiego parlamentu w 1999 roku partia przez wiele lat odgrywała kluczową rolę w rządach regionalnych (w koalicji lub jako główny partner), aż do wzrostu poparcia dla Scottish National Party (SNP) w pierwszych dwóch dekadach XXI wieku.
Ideologia i program
Program Szkockiej Partii Pracy koncentruje się na:
- ochronie i finansowaniu NHS oraz innych usług publicznych,
- wzmacnianiu praw pracowniczych i zabezpieczeń socjalnych,
- promowaniu równości społecznej, edukacji i dostępnej opieki społecznej,
- wspieraniu dewolucji kompetencji do Holyrood przy jednoczesnym opowiedzeniu się przeciwko niepodległości Szkocji.
Wyniki wyborcze i reprezentacja
W szkockim parlamencie partia jest główną partią opozycyjną. W wyborach do parlamentu szkockiego w 2016 roku zdobyła 37 z 129 mandatów (stając się główną siłą opozycyjną), natomiast w wyborach w 2021 liczba mandatów spadła do 22. Wyniki te odzwierciedlają zmiany układu sił po wzroście poparcia dla SNP.
W wyborach do Izby Gmin Zjednoczonego Królestwa Szkocka Partia Pracy przed 2015 rokiem miała znaczną reprezentację (w przeszłości nawet około 41 szkockich mandatów), lecz w wyniku wyborów powszechnych w Wielkiej Brytanii w 2015 roku odnotowała dotkliwą porażkę. W kolejnych wyborach część mandatów odzyskała (m.in. w 2017), a w wyborach w 2019 pozostała z jedynym szkockim mandatem poselskim (m.in. Ian Murray). Liczba mandatów w Westminsterze ulegała wahaniom wraz ze zmieniającymi się nastrojami wyborców.
W wyborach do Parlamentu Europejskiego Szkocka Partia Pracy również miała swoich przedstawicieli (m.in. 2 z 6 szkockich mandatów w określonych wyborach), jednak po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej (Brexit) w 2020 r. brytyjscy posłowie do PE przestali reprezentować terytoria Zjednoczonego Królestwa.
Przywództwo i ostatnie zmiany
Po ciężkiej porażce w Szkocji w wyborach powszechnych w Wielkiej Brytanii,2015, Jim Murphy ogłosił swoją rezygnację z funkcji lidera partii 16 maja 2015 roku. W dniu 15 sierpnia 2015 roku Kezia Dugdale została wybrana na lidera partii, a Alex Rowley został jej zastępcą. W 2017 roku Dugdale zrezygnowała, a Rowley pełnił funkcję tymczasowego lidera. Richard Leonard został wybrany na lidera partii 18 listopada 2017 roku. W lutym 2021 nowym liderem Szkockiej Partii Pracy został Anas Sarwar, który stoi na czele wysiłków mających na celu odbudowę poparcia i konkurowanie z polityką SNP.
Pozycja w polityce szkockiej
Szkocka Partia Pracy pozostaje jedną z głównych partii w polityce regionalnej: nadal ma znaczące struktury w radach lokalnych, szerokie powiązania z ruchem związkowym oraz rozbudowany aparat partyjny. Jej rola opozycyjna wobec rządów SNP oraz stanowisko pro‑unijne i pro‑zjednoczeniowe czynią ją kluczowym graczem w debacie o przyszłości konstytucyjnej i społeczno‑gospodarczej Szkocji.
Uwaga: Podane liczby mandatów odnoszą się do konkretnych wyborów i mogą się zmieniać w wyniku kolejnych wyborów, rezygnacji lub zmian w składzie parlamentarnym.
