Surowce to podstawowe materiały w postaci naturalnej, używane do produkcji dóbr i usług. Surowiec występuje w takiej formie, w jakiej występuje w przyrodzie, zanim zostanie poddany przetworzeniu. Po obróbce surowce stają się półproduktami lub gotowymi produktami.
Źródła surowców
- Organizmy roślinne i drzewa — surowce pochodzenia roślinnego
- Zwierzęta — surowce pochodzenia zwierzęcego
- Kopaliny — surowce wydobywane z ziemi
Przykłady surowców
- Ziarna — np. pszenica i ryż
- Warzywa — np. marchew i cebula
- Mięso — np. wołowina i kurczak
- Drewno — surowiec z drzew
- Miód — produkt pozyskiwany z uli
- Minerały oraz metale — wydobywane z kopalni
- Ropa naftowa — surowiec płynny będący podstawą paliw i chemii przemysłowej
Przykłady produktów przetworzonych (nie surowce)
Produkty, które powstają w wyniku przetworzenia surowców, zwykle nie są nazywane surowcami. Należą do nich m.in.:
- Chleb i makaron
- Pasta do zębów i mydło
- Kiełbasy
- Meble — np. krzesła i stoły
- Maszyny — np. samochody osobowe
- Biżuteria
- Odzież i buty
- Benzyna
- Olej używany w silnikach samochodowych
Inne surowce mineralne
Do ważnych surowców kopalnych należy także węgiel, wykorzystywany w energetyce i przemyśle. Rola poszczególnych surowców zależy od dostępności, ceny i technologii przetwarzania.
Podstawowe kryteria klasyfikacji
- Odnawialne — surowce, które można regenerować w krótkim czasie (np. drewno przy racjonalnej gospodarce leśnej).
- Nieodnawialne — surowce mineralne i paliwa kopalne, których zasoby są ograniczone (np. ropa, węgiel).
- Surowce pierwotne — bezpośrednio pozyskiwane z natury.
- Surowce wtórne — odzyskane z odpadów i poddane recyklingowi.
Znaczenie w gospodarce i środowisku
- Surowce są podstawą produkcji przemysłowej i rolnej.
- Wydobycie i przetwarzanie wpływają na środowisko — stąd znaczenie zrównoważonego gospodarowania.
- Zmiany technologiczne i polityka surowcowa wpływają na dostępność i ceny surowców.
Uwagi terminologiczne
W języku gospodarczym termin surowiec może odnosić się zarówno do materiału naturalnego, jak i do surowca przemysłowego. W opisie konkretnych produktów warto rozróżniać, czy mówimy o surowcu pierwotnym czy o już przetworzonym towarze.