Planned Parenthood Federation of America, lub po prostu Planned Parenthood, jest amerykańską organizacją non-profit. Zapewnia ona opiekę w zakresie zdrowia reprodukcyjnego w Stanach Zjednoczonych i we współpracy z partnerami na całym świecie. Margaret Sanger założyła American Birth Control League w 1921 roku; w 1942 roku organizacja przyjęła nazwę Planned Parenthood. Prezesem organizacji do 2018 roku była Cecile Richards. Po jej rezygnacji stanowisko to zajmowała kolejno Leana Wen (2018–2019), a następnie Alexis McGill Johnson, która od 2020 roku pełni funkcję prezeski i dyrektorki generalnej.

Skala działania i struktura

Planned Parenthood ma 159 medycznych i niemedycznych oddziałów oraz prowadzi ponad 650 klinik w Stanach Zjednoczonych. Współpracuje z organizacjami w dwunastu innych krajach poprzez programy partnerskie i inicjatywy międzynarodowe. Organizacja obsługuje miliony pacjentów rocznie — rutynowo udziela opieki setkom tysięcy osób każdego roku — i angażuje dziesiątki tysięcy pracowników oraz wolontariuszy.

Zakres usług

Planned Parenthood oferuje szeroki wachlarz usług medycznych i edukacyjnych związanych ze zdrowiem seksualnym i reprodukcyjnym. Do najważniejszych należą:

  • poradnictwo i opieka w zakresie antykoncepcji (tabletki, wkładki wewnątrzmaciczne, implanty, wkładki itp.);
  • diagnostyka oraz leczenie chorób przenoszonych drogą płciową, w tym testy, leczenie i profilaktyka HIV;
  • badania przesiewowe i profilaktyka nowotworów (cytologia, badania piersi, szczepienia przeciwko HPV);
  • usługi związane z ciążą, w tym aborcje (chirurgiczne i farmakologiczne) oraz porady i wsparcie dla osób w ciąży;
  • testy ciążowe oraz porady przedciążowe i opieka poporodowa;
  • usługi i programy dla osób LGBT, w tym opieka afirmatywna, porady dotyczące zdrowia seksualnego i dostęp do specyficznych terapii;
  • edukacja seksualna i programy prewencyjne dla młodzieży oraz dorosłych;
  • telemedycyna i usługi zdalne (recepty, porady, niektóre rodzaje konsultacji medycznych).

Finansowanie

Organizacja otrzymuje pieniądze od rządu Stanów Zjednoczonych od 1970 roku, głównie w postaci refundacji z programów takich jak Medicaid oraz (dotychczas) funduszy programu Title X przeznaczonego na planowanie rodziny i opiekę reprodukcyjną. Zgodnie z obowiązującymi od lat ograniczeniami prawnymi (m.in. tzw. Hyde Amendment) federalne środki nie mogą być bezpośrednio używane na wykonywanie aborcji. Finansowanie PP pochodzi ponadto z darowizn prywatnych, grantów oraz opłat uiszczanych przez pacjentów za usługi.

Kontrowersje i rola polityczna

Planned Parenthood jest jedną z najbardziej widocznych organizacji związanych ze zdrowiem reprodukcyjnym, co sprawia, że często znajduje się w centrum debat politycznych. Organizacja spotyka się z krytyką ze strony przeciwników aborcji, którzy domagają się ograniczenia lub wycofania publicznego finansowania. Z drugiej strony Planned Parenthood aktywnie angażuje się w kampanie edukacyjne, lobbing na rzecz dostępu do opieki zdrowotnej i obronę praw reprodukcyjnych.

W ostatnich latach zmiany prawne w USA — w tym orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie Dobbs v. Jackson Women’s Health Organization (2022), które uchyliło federalne prawo do aborcji — istotnie wpłynęły na zakres usług świadczonych przez Planned Parenthood w poszczególnych stanach. Organizacja musiała dostosować strategię działania: ograniczyć świadczenie usług aborcyjnych w stanach z zakazami, zwiększyć pomoc w przekierowywaniu pacjentek do stanów, gdzie aborcja pozostaje legalna, oraz wzmocnić działania prawne i rzecznicze.

Wpływ i znaczenie

Planned Parenthood odgrywa istotną rolę w zapewnianiu dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej z zakresu zdrowia reprodukcyjnego dla osób o niskich dochodach, młodzieży i mieszkańców obszarów słabiej obsługiwanych przez system opieki zdrowotnej. Oferuje usługi, edukację i wsparcie, które wpływają na zdrowie publiczne, profilaktykę chorób oraz planowanie rodziny.

Gdzie szukać informacji

Planned Parenthood posiada dwa krajowe biura w Stanach Zjednoczonych — jedno w Waszyngtonie, a drugie w Nowym Jorku — oraz rozbudowaną sieć klinik i oddziałów. Osoby zainteresowane konkretnymi usługami lub aktualnymi informacjami prawnymi powinny kontaktować się bezpośrednio z lokalnymi placówkami Planned Parenthood lub odwiedzić oficjalne strony afiliatów i biur krajowych.