Shri Neem Karoli Baba lub Shri Neeb Karori Baba (नीब करोरी बाबा) (? - 11 września 1973, Vrindavan, Indie), znany również zwolennikom jako Maharaj-ji, był hinduskim guru, który kochał hinduskie bóstwo Hanuman. Jest on znany na Zachodzie z tego, że był guru wielu Amerykanów, którzy podróżowali do Indii w latach 60. i 70. Uczniowie ci powrócili na Zachód i opowiedzieli innym ludziom o Neem Karoli Babie. Najbardziej znanymi z tych uczniów są nauczyciele duchowi Ram Dass i Bhagavan Das oraz muzycy Krishna Das i Jai Uttal.
Biografia i życie
Szczegóły dotyczące wczesnego życia Neem Karoli Baby są niejasne i otoczone legendą — nie zachowały się pewne dokumenty co do daty i miejsca urodzenia. Wiadomo natomiast, że przez większą część dorosłego życia działał jako sadhu (wędrowny asceta) i że przyjmował uczniów z różnych środowisk. Mieszkał i prowadził spotkania duchowe w kilku miejscach w Indiach, najbardziej znane miejsce związane z jego działalnością to ośrodek w Kainchi Dham w pobliżu Nainital (Uttarakhand). Maharaj-ji prowadził proste życie: nosił tradycyjny strój ascety, spożywał skromne posiłki i koncentrował się na duchowej praktyce oraz służbie dla innych.
Nauczanie i praktyka
Nauczanie Neem Karoli Baby oparte było na bhakti — drodze oddania i miłości do Boga — a szczególny nacisk kładł na kult Hanumana i Rama. Główne elementy jego przekazu to:
- Bezwarunkowa miłość i oddanie — zachęcał do szczerego, prostego oddania Bogu i guru.
- Służba (seva) — praktyczne pomaganie innym traktował jako istotny element duchowego rozwoju.
- Mantra i kirtan — powtarzanie imion Boga (japa) oraz zbiorowe śpiewy (kirtan) były powszechną praktyką w jego otoczeniu.
- Zaufanie do łaski (kripa) — wielu uczniów opisywało doświadczenia uzdrowień i „cudów”, które przypisywali działaniu jego łaski.
Maharaj-ji był znany z bezpośredniego, często żartobliwego stylu kontaktu z uczniami — potrafił zarówno koić, jak i stosować tzw. „tough love”, by pobudzić do duchowego wzrostu.
Wpływ na Zachód
Neem Karoli Baba zyskał międzynarodową sławę dzięki przybywającym do Indii zachodnim poszukiwaczom duchowym w latach 60. i 70. Osoby takie jak Ram Dass (autor książki „Be Here Now”), Bhagavan Das, a także muzycy kirtanowi Krishna Das i Jai Uttal przyczyniły się do rozpowszechnienia informacji o nim i o praktykach bhakti na Zachodzie. Wielu z tych uczniów po powrocie założyło centra medytacji, grupy śpiewu i projekty charytatywne, które były inspirowane naukami Maharaj-ji.
Wpływ Neem Karoli Baby widoczny jest także w rozwoju popularności kirtanu, jogi bhakti oraz w rosnącym zainteresowaniu hinduistycznymi formami duchowości w krajach zachodnich. Jego nauka o prostocie, służbie i miłości pozostała atrakcyjna dla osób szukających praktyk duchowych poza formalnymi ramami religijnymi.
Śmierć i dziedzictwo
Neem Karoli Baba zmarł 11 września 1973 roku w Vrindavan. Po jego śmierci uczniowie i zwolennicy kontynuowali utrzymywanie aszramów i ośrodków, w tym Kainchi Dham, które stały się miejscami pielgrzymek dla wiernych z całego świata. Jego zwolennicy nadal organizują kirtany, warsztaty i projekty charytatywne, a wiele opowieści o jego życiu i rzekomych cudach krąży w formie anegdot i świadectw.
Dla wielu ludzi Neem Karoli Baba pozostaje symbolem prostoty, bezwarunkowej miłości i duchowej mocy, a jego wpływ na rozwój duchowych praktyk bhakti poza Indiami jest znaczący i trwały.

