Mój sąsiad Totoro (となりのトトロ, Tonari no Totoro), lub My Neighbour Totoro na brytyjskich tytułach pudełek DVD, to film animowany z 1988 roku napisany i wyreżyserowany przez Hayao Miyazakiego i wyprodukowany przez Studio Ghibli. Zdobył nagrodę Animage Anime Grand Prix w 1988 roku. Ten film został pierwotnie wydany w Stanach Zjednoczonych w formacie VHS z tytułem, Mój przyjaciel Totoro.
Troma Films, pod swoim szyldem 50th St. Films, wyprodukowała w 1993 roku dubbing filmu, którego współproducentem był Jerry Beck. Został on wydany na VHS i DVD przez Fox Video. Prawa Tromy i Foxa do tej wersji wygasły w 2004 roku. Film został ponownie wydany przez Disneya 7 marca 2006 roku. Zawiera on nową obsadę dubbingową. To wydanie DVD jest pierwszą wersją filmu w Stanach Zjednoczonych, która zawiera zarówno japońską, jak i angielską ścieżkę dźwiękową, ponieważ Fox nie posiadał praw do japońskiej ścieżki dźwiękowej dla swojej wersji.
Fabuła (krótkie streszczenie)
Akcja filmu toczy się w latach 50. XX wieku na japońskiej wsi. Dwie siostry, starsza Satsuki i młodsza Mei, przeprowadzają się z ojcem do starego domu, by być bliżej szpitala, gdzie przebywa ich chora matka. Wkrótce dziewczynki odkrywają las i jego tajemniczych mieszkańców — miłego i olbrzymiego ducha lasu, nazwanego Totoro. Spotkania z Totoro oraz innymi stworzeniami (m.in. Kotobusem, czyli Catbus, oraz „prochowymi duszkami”) stają się początkiem przygód pełnych dziecięcej wyobraźni, ciepła i troski o rodzinę.
Główne postacie
- Mei — młodsza, ciekawska i beztroska siostra.
- Satsuki — opiekuńcza, dojrzała jak na swój wiek, dba o Mei i dom.
- Tatúa (ojciec) — spokojny, wspierający, naukowiec pracujący w mieście.
- Matka — przebywa w szpitalu; jej choroba jest jednym z głównych powodów przeprowadzki.
- Totoro — duch lasu, symbol magii, natury i dziecięcej wyobraźni.
- Catbus (Kotobus) — magiczny, kocio-podobny autobus, który pomaga bohaterom.
Produkcja i muzyka
Film napisał i wyreżyserował Hayao Miyazaki, a produkcją zajęło się Studio Ghibli. Muzykę skomponował znany kompozytor Joe Hisaishi, którego melodię cechuje prostota i liryzm, doskonale oddające nastrój filmu — ciepło rodzinne, spokój wiejskiego krajobrazu i nutę magicznej tajemnicy.
Mój sąsiad Totoro miał swoją premierę kinową w 1988 roku i pierwotnie był wyświetlany w Japonii na podwójnym seansie razem z filmem Grave of the Fireflies (1959). Film trwa około 86 minut i jest w oryginale w języku japońskim.
Wersje językowe i wydania domowe
Jak już wspomniano, film doczekał się kilku wydań zagranicznych. W 1993 roku Troma Films przygotowała angielski dubbing, wydany na VHS i DVD przez Fox Video. Prawa do tej wersji wygasły w 2004 roku. W 2006 roku Disney wydał nową edycję DVD z odświeżonym angielskim dubbingiem i po raz pierwszy w USA z możliwością wyboru między japońską i angielską ścieżką dźwiękową. W kolejnych latach film był ponownie wydawany w różnych krajach na nośnikach DVD i Blu-ray, często w wersjach odrestaurowanych pod względem obrazu i dźwięku.
Odbiór i znaczenie kulturowe
Choć początkowo film nie odniósł oszałamiającego sukcesu komercyjnego, z czasem stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i lubianych dzieł Hayao Miyazakiego. Postać Totoro stała się nieformalną maskotką Studia Ghibli i jednym z symboli współczesnej japońskiej kultury popularnej. Film jest chętnie cytowany, a jego motywy — takie jak Totoro, Catbus czy „sproszkowane duszki” — pojawiają się na licznych gadżetach, plakatach i wystawach.
Tematy poruszane w filmie — miłość i troska o rodzinę, kontakt z naturą, dziecięca wyobraźnia oraz radzenie sobie z niepewnością — sprawiają, że obraz jest uniwersalny i trafia do widzów w różnym wieku.
Nagrody i wyróżnienia
- Wygrana w plebiscycie Animage Anime Grand Prix (1988).
- Film zyskał uznanie krytyków i publiczności na całym świecie; często pojawia się na listach najlepszych filmów animowanych.
Gdzie oglądać
Film dostępny jest w różnych wydaniach DVD i Blu-ray oraz w serwisach streamingowych zależnie od regionu i licencji. W wersjach domowych często można wybrać oryginalną ścieżkę japońską z napisami lub jedną z wersji dubbingowych.
Jeśli chcesz, mogę dodać krótkie opisy scen kluczowych, listę utworów z soundtracku lub informacje o konkretnych wydaniach DVD/Blu-ray dostępnych w Polsce i za granicą.
