Fallen to debiutancki album amerykańskiego zespołu rockowego Evanescence. Został wydany 4 marca 2003 roku przez Wind-up i Epic Records. Po wydaniu kilku EP-ek i demo CD, grupa podpisała kontrakt z Wind-up w styczniu 2001 roku. Pisanie utworów na Fallen rozpoczęło się w okolicach czasu powstania zespołu; niektóre z piosenek, które znalazły się na albumie, pojawiły się na wcześniejszych wydawnictwach grupy. Fallen był nagrywany między sierpniem a grudniem 2002 roku w różnych miejscach, w tym w Conway Recording Studios w Hollywood, w Kalifornii. Po tym okresie nastąpił dwutygodniowy okres miksowania w Conway Recording Studios w North Hollywood. Jest to jedyny album Evanescence, na którym występuje gitarzysta Ben Moody. Stało się tak, ponieważ Moody opuścił zespół później w 2003 roku.

Nagrania i produkcja

Album łączy elementy rocka alternatywnego, nu metalu i gothic rocka, z wyeksponowanym pianinem i charakterystycznym, ekspresyjnym głosem Amy Lee. Piosenki powstawały w różnych etapach, część z nich była przearanżowana z wcześniejszych dem i EP-ek zespołu. Proces nagraniowy koncentrował się na kontraście między ciężkimi gitarami a melancholijnymi, piano‑napędzanymi balladami, co stało się znakiem rozpoznawczym albumu.

Single i teledyski

  • "Bring Me to Life" – główny singiel, który w krótkim czasie stał się międzynarodowym przebojem; utwór zawiera partie gościnne rapujące/krzykane wokale (gościnnie występujące podczas nagrań koncertowych i w wersjach radiowych) i towarzyszył mu popularny teledysk.
  • "Going Under" – singiel o mocniejszym, dynamicznym brzmieniu, także emitowany intensywnie w stacjach rockowych.
  • "My Immortal" – liryczna ballada, która zyskała duże uznanie radiowe i stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych utworów zespołu.
  • "Everybody's Fool" – krytycznie zorientowany utwór z teledyskiem komentującym fałsz show‑biznesu.

Odbiór i osiągnięcia komercyjne

Fallen to najbardziej udany album zespołu. Sprzedał się w ponad 8 milionach egzemplarzy w Stanach Zjednoczonych, a na całym świecie w ponad 17 milionach egzemplarzy. Zadebiutował na siódmym miejscu listy Billboard200 z 141 000 sprzedanych egzemplarzy w pierwszym tygodniu, osiągając szczyt na trzecim miejscu w czerwcu 2003 roku. Album znalazł się na szczytach list przebojów w ponad dziesięciu krajach. Album uzyskał certyfikat siedmiokrotnej platyny przyznawany przez Recording Industry Association of America (RIAA).

Nagrody i krytyka

W wyniku ogromnej popularności albumu i singla „Bring Me to Life”, Evanescence zdobyło znaczące wyróżnienia na scenie muzycznej i w branżowych nagrodach. Zespół otrzymał m.in. dwie Nagrody Grammy — w tym jedno z ważnych wyróżnień dla artystów debiutujących — oraz nagrody i nominacje w wielu krajach. Krytycy chwalili przede wszystkim silny, ekspresyjny głos Amy Lee, umiejętne łączenie melodycznych partii fortepianu z gitarowym ciężarem oraz chwytliwe refreny. Jednocześnie część recenzentów wskazywała na schematyczność niektórych aranżacji i tekstów, oskarżając momentami wydawnictwo o dostosowanie do radiowych standardów początku XXI wieku.

Tematyka i styl

Teksty na Fallen poruszają motywy związane z emocjonalnym bólem, utratą, poszukiwaniem duchowości i wewnętrzną walką. Muzycznie album balansuje między mocnymi, gitarowymi riffami a delikatnymi, pianinowymi liniami, co tworzy kontrastową, teatralną atmosferę. To połączenie pomogło zespołowi dotrzeć zarówno do słuchaczy rockowych, jak i do fanów bardziej popowo‑balladowych brzmień.

Dziedzictwo

Fallen znacząco wpłynął na popularność zespołów z żeńskim wokalem w cięższych gatunkach muzycznych i stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych debiutów początku XXI wieku. Płyta pomogła Evanescence zbudować międzynarodową karierę i pozostaje najważniejszym wydawnictwem w dyskografii zespołu, często przypominanym w kontekście wpływu na scenę rockową i metalową tamtego okresu.

Dodatkowe informacje

  • Większość piosenek została napisana przez Amy Lee we współpracy z Benem Moodym.
  • Po sukcesie albumu i tournée w 2003 roku Ben Moody opuścił zespół z powodów kreatywnych i osobistych, co wpłynęło na dalszy rozwój brzmienia Evanescence.
  • Wydawnictwo doczekało się wielokrotnych wznowień i edycji specjalnych, zawierających materiały bonusowe i wersje demo.