Stacja benzynowa (balet) — jednoaktowy balet Virgila Thomsona (1937)
Stacja benzynowa — jednoaktowy balet Virgila Thomsona (1937): dramatyczny amerykański spektakl Christensena, pościg, gangsterski finał i zapierające jetée.
Stacja napełniająca to jednoaktowy balet z muzyką amerykańskiego kompozytora Virgil Thomsona. Libretto (opowiadanie) oparte jest na relacji prasowej — oryginalny tekst libretto dostępny jest pod linkiem Libretto. Tańce choreografował i w przedstawieniu wystąpił Lew Christensen (w roli Maca, asystenta stacji). Scenografię i kostiumy zaprojektował malarz Paul Cadmus.
Twórcy i pierwsze wykonania
Główne osoby związane ze spektaklem:
- Muzyka: Virgil Thomson
- Choreografia i rola Maca: Lew Christensen — choreograf i wykonawca
- Scenografia i kostiumy: Paul Cadmus
- Pierwsze wykonanie: Ballet Caravan, Hartford (Connecticut), listopad 1937
- Nowojorskie przedstawienie: 18 maja 1939, Martin Beck Theater — gdzie Christensen ponownie wystąpił jako asystent
Treść baletu
Akcja rozgrywa się przy nocnej stacji benzynowej. Mac to młody, przystojny i samotny asystent stacji. Jego wieczorną samotność przerywają kolejno pojawiające się postacie: dwaj młodzi, puszyści, ale dobroduszni kierowcy ciężarówek; następnie na scenę wkracza stanowy policjant (state trooper), który upomina kierowców za przekraczanie prędkości. Pojawiają się też postaci takie jak chytry kierowca z żoną i towarzyszącym dzieckiem. Wkraczają także para oznaczona jako Rich Boy i The Rich Girl — pijani bywalcy, którzy uciekli z tańca w country clubie. Do nich dołączają tancerze wykonujący rhumbę i inni uczestnicy zabawy.
Nagle na scenie pojawia się gangster i pada strzał z pistoletu. Mac, kierowcy ciężarówek oraz stanowy policjant udaremniają próbę napadu. W trakcie strzelaniny The Rich Girl zostaje trafiona i ginie na chodniku; jej ranne ciało jest przenoszone z sceny. Po dramatycznym finale Mac wraca do swojej rutyny — siada przy radiu i gazecie, oczekując kolejnych klientów.
Styl i przyjęcie
Balet łączy elementy realizmu scenicznego z charakterystycznym dla epoki zainteresowaniem obrazem życia amerykańskiego miasta i postaci z życia codziennego. Muzyka Thomsona oraz choreografia Christensena eksponują zarówno taneczne idiomy klasyczne, jak i akcenty popularne (np. rhumbę), tworząc polifoniczne, teatralne tableau.
Historyk tańca Grace Robert w swojej książce "Borzoi Book of Ballets" chwali przedstawienie, podkreślając, że cechy charakterystyczne baletu są „zdecydowane i dobrze osadzone” oraz że wszystkie elementy są ujęte w kategoriach „baletowych”. Jako szczególnie udany moment wskazuje pogoń za gangsterem: na zaciemnionej scenie kilka postaci z latarkami wykonuje wielkie jetée (skoki), a wiązki światła i latające figury tworzą efekt dramatyczny, nieproporcjonalny do prostoty użytych środków.
Balet miał także życie poza USA — w 1941 r. został wykonany w Ameryce Południowej przez amerykańską kompanię zmontowaną przez Lincolna Kirsteina, co przyczyniło się do jego popularności za granicą. Pisząc w 1949 roku, Robert zauważyła, że wówczas zachowała się głównie partytura; zaaranżowaną z niej suitę dało się jednak sporadycznie usłyszeć w koncertach lub w radiu.
Znaczenie
„Stacja napełniająca” jest przykładem amerykańskiego baletu scenicznego z lat 30. XX wieku, łączącego elementy narracyjne z choreograficzną inwencją. Praca Thomsona, Christensena i Cadmusa to współpraca muzyki, tańca i sztuk plastycznych, która ilustruje troskę twórców o realistyczne przedstawienie postaci oraz o estetykę scenografii i kostiumu. Pomimo iż spektakl nie należy do najbardziej znanych obecnie, był ceniony w swoim czasie i pozostawił ślad w historii amerykańskiego tańca.
Więcej informacji o choreografieczynych i twórcach można znaleźć, odwołując się do przypisanych materiałów i archiwów teatralnych oraz źródeł dotyczących Lew Christensena, stacji benzynowej jako miejsca akcji czy historii wystawień w Connecticut i w Nowym Jorku, gdzie balet był ponownie prezentowany. Wspomniane elementy codziennej scenografii (np. radio) podkreślają realistyczny charakter przedstawienia.
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest Filling Station?
A: Filling Station to jednoaktowy balet z muzyką skomponowaną przez Virgila Thomsona i choreografią zaprojektowaną przez Lwa Christensena.
P: Kto grał rolę Maca w oryginalnej produkcji?
A: Lew Christensen grał rolę Maca, pracownika stacji benzynowej, w oryginalnej produkcji.
P: Kto zaprojektował scenografię i kostiumy do Filling Station?
O: Scenografię i kostiumy do "Filling Station" zaprojektował Paul Cadmus.
P: Gdzie po raz pierwszy wystawiono Filling Station?
A: Balet został po raz pierwszy wystawiony w Hartford, Connecticut przez Ballet Caravan w listopadzie 1937 roku.
P: Co historyk tańca Grace Robert chwaliła w tym balecie?
O: Historyk tańca Grace Robert pochwaliła charakterystyki jako "zdecydowane i dobrze zaokrąglone" i zauważyła, że wszystkie są postrzegane w kategoriach "baletowych". Wskazała również na pościg za gangsterem jako szczególnie efektywny moment.
P: Na jaki efekt zwrócił uwagę Robert podczas konkretnej sceny?
O: Robert zauważył, że podczas pewnej sceny na zaciemnionej scenie, kilka postaci z latarkami wykonujących grand jetée (skoki) stworzyło efekt "dramatyczny nieproporcjonalnie do prostoty zastosowanych środków".
P: Kiedy Filling Station był popularnie wystawiany w Ameryce Południowej?
O: Balet był popularny w Ameryce Południowej, kiedy został tam zaprezentowany przez amerykański zespół złożony z Lincolna Kirsteina w 1941 roku.
Przeszukaj encyklopedię