D♭-dur (Des-dur) — tonacja durowa z pięcioma bemolami

D♭-dur (lub D-dur płaski) jest skalą durową opartą na dźwięku D♭. Jej sygnatura kluczowa zawiera pięć bemoli: B♭, E♭, A♭, D♭ i G♭. Dzięki temu dźwięki skali D♭-dur zapisujemy jako: D♭ — E♭ — F — G♭ — A♭ — B♭ — C — D♭.

Moll względny tej tonacji to moll B♭ (B♭-moll), natomiast jej moll równoległy to d♭-moll. W praktyce jednak d♭-moll jest rzadko stosowany, ponieważ jego zapis wymagałby nietypowych i podwójnych bemoli; zwykle używa się zamiast niego jego enharmonicznego odpowiednika — cis-moll (C#-moll), który jest wygodniejszy do zapisu.

D♭-dur ma enharmoniczny odpowiednik cis-dur (C#-dur), lecz cis-dur wymaga siedmiu krzyżyków w sygnaturze, co czyni jego zapis mniej praktycznym. Dlatego w notacji najczęściej wybiera się D♭-dur, zwłaszcza w partyturach fortepianowych i orkiestrowych, gdzie zapis z bemolami jest czytelniejszy.

Charakterystycznie dla D♭-dur jest ciepła, łagodna barwa — skala ta często pojawia się w utworach lirycznych, nastrojowych i „senno‑impressjonistycznych”. Kompozytorzy wykorzystują też bliską enharmoniczną relację z cis-moll do efektownych modulacji między jasnym a mroczniejszym brzmieniem.

Przykłady z literatury muzycznej: Fryderyk Chopin często używał D♭-dur — jego Preludium op. 28 nr 15 („Deszczowe”) rozpoczyna się w D♭-dur i w środkowej części przechodzi do cis-moll, natomiast w Fantazji‑Impromptu (głównie w cis-moll) centralna część jest zapisana w D♭-dur. Claude Debussy w Clair de lune również operuje modulacjami między D♭-dur a cis-moll, osiągając subtelne, impresjonistyczne przejścia barwowe.

W praktyce kompozytorskiej i aranżerskiej wybór między D♭-dur a jego enharmonicznym odpowiednikiem zależy od wygody zapisu, instrumentacji i przejrzystości partii głosowych — dla podziału akordów, transpozycji i czytelności partytury często korzystniejsze jest użycie D♭-dur.