Cime du Gélas (włoski: Monte Gelàs) to góra o wysokości 3.143 m (10.312 stóp) na granicy Francji (region Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże) i Włoch (prowincja Cuneo).

Jest to najwyższy szczyt Parku Narodowego Mercantour (francuski: Parc national du Mercantour) i departamentu Alpes-Maritimes, podczas gdy po stronie włoskiej jest częścią Parku Naturalnego Alp Morskich (Parco naturale delle Alpi Marittime).

Położenie i charakterystyka

Cime du Gélas leży na grzbiecie łańcucha Alp Nadmorskich i stanowi wyraźny punkt graniczny między Francją a Włochami. Szczyt ma dwa wierzchołki o niewielkiej różnicy wysokości — charakterystyczne są strome, skaliste ściany i odsłonięte granitowo‑gnejsowe turnie, które nadają masywowi surowy, alpejski wygląd mimo stosunkowo południowego położenia.

Geologia i lodowce

Budowa masywu jest krystaliczna — dominują gnejsy i granity, co wpływa na strome formy skalne i liczne zerwy. Na północnych ścianach jeszcze w XX wieku występowały niewielkie języki lodowcowe; w ostatnich dekadach, wskutek ocieplenia klimatu, ich zasięg znacznie się zmniejszył. Pozostałości tych niewielkich pól firnowych są jednak interesującym świadectwem klimatu przeszłych okresów.

Wspinaczka i dostęp

  • Wejścia na Gélas odbywają się zarówno od strony francuskiej, jak i włoskiej. Popularne podejścia zaczynają się w dolinach Roya i Vésubie po stronie francuskiej oraz w dolinach prowincji Cuneo po stronie włoskiej.
  • Trasy są zróżnicowane — od długich, górskich podejść wymagających dobrej kondycji i orientacji, po krótsze odcinki skalne i ekspozycje, które mogą wymagać elementarnych umiejętności wspinaczkowych. Warunki śniegowe i lód zwiększają trudność, dlatego w sezonie zimowym i wczesnowiosennym potrzebne jest odpowiednie wyposażenie alpejskie (raki, czekan) oraz doświadczenie w terenie wysokogórskim.
  • Sezon turystyczny przypada zwykle na lato i wczesną jesień — wtedy warunki są najbezpieczniejsze, a dostępność schronisk i szlaków największa. Przed wyprawą warto zapoznać się z lokalnymi opisami tras i komunikatami pogodowymi Parku.

Flora, fauna i ochrona

Obszar wokół Gélas znajduje się w granicach Parku Narodowego Mercantour i włoskiego parku Alpi Marittime, co gwarantuje ochronę przyrody i różnorodności biologicznej. Na południowych zboczach rosną alpejskie murawy, kosodrzewina i rzadkie gatunki roślin górskich. W tutejszych populacjach można spotkać m.in. kozicę (w rejonie Mercantour prowadzono akcje reintrodukcji), koziorożce, świstaki, lisy oraz ptaki drapieżne, w tym orła przedniego. Obszar jest cenny także dla geologów i botaników ze względu na występujące endemity i unikatowe siedliska.

Turystyka i bezpieczeństwo

Gélas jest atrakcyjny dla turystów szukających ambitnych wycieczek w południowych Alpach. Ze względu na występujące ekspozycje skalne i zmienne warunki pogodowe należy planować wyprawy rozsądnie: zabrać mapy, odpowiednią odzież i sprzęt, sprawdzić prognozę pogody oraz poinformować o planowanej trasie. W rejonie działają lokalne schroniska i punkty startowe, które ułatwiają dostęp do głównych szlaków.

Uwagi praktyczne: najlepszy czas na wejście to lato i wczesna jesień; przy planowaniu trasy warto korzystać z aktualnych przewodników i informacji Parku Narodowego Mercantour oraz włoskiego parku Alpi Marittime.