Bitwa o zbiornik Chosin (17 listopada - 13 grudnia 1950) była ważną bitwą w wojnie koreańskiej.

Dowództwo Organizacji Narodów Zjednoczonych, pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych, zajęło Koreę Północną po jej ataku na Koreę Południową. Chiny przystąpiły do wojny po wystosowaniu kilku ostrzeżeń do Narodów Zjednoczonych. Chiny zaatakowały Dowództwo Narodów Zjednoczonych, zmuszając je do odwrotu. W wyniku tego doszło do patowej sytuacji, a następnie do zawieszenia broni, które podzieliło Koreę na 38 równoleżniku.

Tło i nazewnictwo

Zbiornik Chosin (po koreańsku Changjin) leży w północno-wschodniej części Półwyspu Koreańskiego. Po przełamaniu linii koreańskich i ofensywie ONZ na północ latem i jesienią 1950 roku, siły ONZ (głównie amerykańskie) posunęły się głęboko w Koreę Północną. W odpowiedzi Chiny wysłały duże oddziały Ludowej Armii Wyzwolenia (pod egidą Ludowych Sił Ochotniczych), by powstrzymać dalsze posunięcia wojsk ONZ. Bitwa pod Chosin toczyła się w trudnym, górzystym terenie przy ograniczonych drogach zaopatrzeniowych, co miało decydujący wpływ na przebieg działań.

Siły i dowództwo

Po stronie ONZ główną rolę odegrały oddziały amerykańskie, w tym 1. Dywizja Piechoty Morskiej (USMC) oraz elementy innych dywizji i jednostek wsparcia X Korpusu. Na czele działań po stronie amerykańskiej stali między innymi dowódcy szczebla korpusowego i dywizyjnego; istotnym aspektem było napięcie między dowództwem korpusowym a dowództwem dywizji piechoty morskiej dotyczące taktyki i tempa natarcia.

Siły chińskie, walczące jako Ludowe Siły Ochotnicze (PVA), przeprowadziły nagłe uderzenie skoncentrowanymi kolumnami, wykorzystując przewagę liczebną i zaskoczenie. Dokładne liczby uczestniczących oddziałów różnią się w źródłach, lecz obie strony poniosły ciężkie straty.

Przebieg walk

Główne starcia rozpoczęły się pod koniec listopada 1950 r., a apogeum walk nastąpiło w dniach końca listopada i początku grudnia. Chińskie kontrnatarcie przerwało łączność i odcięło niektóre jednostki ONZ wokół zbiornika. Walki toczyły się w warunkach górskich, przy wąskich drogach i licznych punktach oporu. Mimo otoczenia, oddziały amerykańskie — przede wszystkim piechota morska — przeprowadziły zorganizowany odwrót w kierunku południowym, często prowadząc krwawe starcia w celu przebicia korytarzy komunikacyjnych.

W wyniku działań taktycznych i logistycznych ONZ przeprowadzono ewakuację sił i sprzętu z obszaru północnego (m.in. ewakuację z portu Hungnam), co pozwoliło uniknąć całkowitego zniszczenia sił. Wycofanie było trudne, lecz zorganizowane — jednostki opuściły rejon bitwy zachowując zdolność bojową, co bywa dziś oceniane jako przykład udanego odwrotu pod silną presją przeciwnika i w ekstremalnych warunkach pogodowych.

Warunki pogodowe i straty

Jednym z najbardziej pamiętnych elementów bitwy były ekstremalnie niskie temperatury zimowe: w rejonie zbiornika panowały mrozy sięgające dziesiątek stopni poniżej zera. Mróz powodował zamarzanie broni, paliwa i chłodził ludzi do stadium hipotermii — wiele ofiar odnotowano nie tylko z powodu ostrzału, lecz także z powodu odmrożeń i awarii sprzętu. Warunki te znacząco pogorszyły możliwości operacyjne obu stron.

Dokładne dane dotyczące strat różnią się w zależności od źródeł; historycy przytaczają setki lub tysiące zabitych i rannych po stronie ONZ oraz znaczne straty chińskie. Równie istotne były straty materialne i utrata sprzętu, ale także psychologiczne skutki dla walczących oddziałów.

Znaczenie i konsekwencje

  • Taktyczne i operacyjne: Bitwa pod Chosin była jednym z najbardziej brutalnych starć wojny koreańskiej. Pokazała siłę i determinację chińskiej interwencji oraz ograniczenia kampanii ONZ w zimowych, górskich warunkach.
  • Strategiczne: Odwrót i ewakuacja sił ONZ oznaczały koniec szybkiego marszu na północ i rozpoczęcie nowej fazy wojny, prowadzącej do militarnego impasu i późniejszych rozmów pokojowych. Chiny zdołały zatrzymać ofensywę ONZ i zabezpieczyć swoje pozycje w północnej części Korei.
  • Symboliczne: Bitwa przeszła do legendy jako przykład twardości żołnierzy oraz skrajnych warunków bojowych — amerykańscy weterani często określają ją mianem „Frozen Chosin”.

Podsumowanie

Bitwa nad zbiornikiem Chosin (Changjin) była kluczowym momentem wojny koreańskiej: ukazała przesunięcie równowagi sił po wejściu Chin do konfliktu, doprowadziła do kosztownego odwrotu sił ONZ i przyczyniła się do utworzenia frontu bliskiego stałej linii rozgraniczenia. Mimo konieczności wycofania, operacje ewakuacyjne i zdolność zachowania spójności jednostek przez ONZ są często oceniane jako dowód sprawności organizacyjnej i odwagi walczących.