Steven Chu (ur. 28 lutego 1948 r.) jest amerykańskim fizykiem. W latach 2009-2013 był 12. sekretarzem Stanów Zjednoczonych ds. energii. Chu jest znany z badań w Bell Labs w zakresie chłodzenia i uwięzienia atomów za pomocą światła laserowego, za które otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 1997 roku, wraz z kolegami naukowcami Claudem Cohenem-Tannoudji i Williamem Danielem Phillipsem.

Chu jest pierwszym laureatem Nagrody Nobla i drugim Chińczykiem, który zajmował stanowisko w Gabinecie Stanów Zjednoczonych. Zanim został sekretarzem Stanów Zjednoczonych ds. energii, był profesorem fizyki oraz biologii molekularnej i komórkowej na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Był również dyrektorem Lawrence Berkeley National Laboratory.

Zanim zaczął nauczać w Berkeley, był profesorem fizyki na Uniwersytecie Stanforda. Przekonywał do dalszych badań nad alternatywną energią i energią jądrową. Uważa, że świat powinien odejść od paliw kopalnych, aby pomóc w walce ze zmianami klimatu. Na przykład, omawia globalną "gospodarkę glukozową". Jest to forma gospodarki niskowęglowej, w której glukoza z roślin tropikalnych jest transportowana dookoła jak ropa naftowa.

Poza informacjami zawartymi powyżej, warto dodać więcej kontekstu dotyczącego osiągnięć naukowych i działań publicznych Chu. Jego prace nad chłodzeniem laserowym i pułapkami optycznymi doprowadziły do uzyskania atomów w temperaturach rzędu mikrokelwinów, co otworzyło drogę do badań nad kondensatami Bosego–Einsteina, precyzyjnymi zegarami atomowymi oraz rozwojem technologii kwantowych. Metody te, znane m.in. jako "optyczna mgła" (optical molasses) i techniki wykorzystujące pułapki magneto-optyczne, stały się podstawowymi narzędziami w fizyce atomowej i optyce kwantowej.

Jako naukowiec i wykładowca, Chu łączył działalność badawczą z rolą promotora interdyscyplinarnych badań nad energią — od materiałów do konwersji energii po technologie przechowywania i efektywność energetyczną. Jego podejście kładło nacisk na długoterminowe inwestycje w badania podstawowe i stosowane, które mają potencjał przekształcić gospodarkę energetyczną. Jako sekretarz energii w administracji Baracka Obamy wspierał programy zwiększające finansowanie badań nad energią odnawialną, efektywnością energetyczną oraz inicjatywy służące ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych.

Chu jest również znany ze swoich publicznych wystąpień i artykułów popularyzujących naukę oraz z aktywnego udziału w debacie o polityce klimatycznej. Popiera rozwiązania technologiczne, takie jak zaawansowane reaktory jądrowe i magazynowanie energii, które — jego zdaniem — mogą być istotnym elementem przejścia od paliw kopalnych do gospodarki niskoemisyjnej. Idea "gospodarki glukozowej", którą propaguje, polega na wykorzystaniu płynnych biopaliw i cukrów roślinnych jako nośników energii, łatwych do transportu i przetwarzania w różnych regionach świata.

Wybrane role i wyróżnienia:

  • Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (1997) za rozwój metod chłodzenia i uwięzienia atomów.
  • Dyrektor Lawrence Berkeley National Laboratory — kierował jednym z wiodących amerykańskich laboratoriów badawczych.
  • Profesor na Uniwersytecie Stanforda oraz Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley — łączył badania z dydaktyką.
  • Służba publiczna jako 12. sekretarz energii Stanów Zjednoczonych (2009–2013) — promotor badań nad czystą energią i efektywnością energetyczną.

Steven Chu pozostaje postacią rozpoznawalną zarówno w środowisku naukowym, jak i w debacie publicznej na temat zmian klimatu i polityki energetycznej. Jego kariera łączy osiągnięcia podstawowe w fizyce z praktycznym zaangażowaniem w tworzenie strategii energetycznych na szczeblu krajowym i międzynarodowym.