Peter Lalor — przywódca buntu Eureka w Ballarat i polityk Wiktorii
Peter Lalor — lider buntu Eureka i późniejszy polityk Wiktorii: historia irlandzkiego emigranta, górnika i obrońcy demokracji, który zmienił oblicze Australii.
Peter Lalor (5 lutego 1827 - 9 lutego 1889) był przywódcą rebelii Eureka Stockade, jednego z niewielu gwałtownych protestów w Australii, przez wielu postrzeganego jako początek demokracji w tym kraju. Później stał się ważnym politykiem w Wiktorii.
Lalor urodził się w Tenakill w hrabstwie Queens w Irlandii, w dużej rodzinie, aktywnej w irlandzkiej polityce. Jego ojciec Patrick, reprezentował Queens County w Izbie Gmin. Peter kształcił się w Dublinie i został inżynierem budownictwa. Z politycznymi niepokojami w Irlandii i szansą na wzbogacenie się na australijskich polach golfowych, opuścił Irlandię wraz z bratem, Richardem, i w 1852 r. udał się do Victorii w Australii. Pracowali przy budowie linii kolejowej między Melbourne a Geelong. W 1853 r. Peter udał się nad rzekę Piece w poszukiwaniu złota, a Richard wrócił do Irlandii, gdzie później został posłem do parlamentu. Peter Lalor rozpoczął działalność gospodarczą w Melbourne, zajmując się sprzedażą wina i tytoniu, ale w 1854 roku postanowił udać się do Ballarat w poszukiwaniu złota. Założył obóz na Eureka Lead, w East Ballarat, który został zasiedlony przez wielu górników z Irlandii.
Rola w buncie Eureka
Po przybyciu do Ballarat Lalor szybko zaangażował się w sprawy lokalnej społeczności górniczej. Górnicy sprzeciwiali się przede wszystkim wysokim opłatom za tzw. licence (koncesje na poszukiwanie złota), arbitralnym rewizjom i surowemu traktowaniu przez policję. Narastające napięcie doprowadziło do publicznych zgromadzeń i organizowania się robotników na rzecz zmian.
W listopadzie 1854 r. Lalor został wybrany na jednego z przywódców ruchu. Podczas wydarzeń związanych z Eureka Stockade objął dowództwo nad obozem górników, który wzmocniono prowizorycznymi barykadami. 3 grudnia 1854 r. doszło do starcia z siłami porządkowymi; konflikt zakończył się brutalnym szturmem na obóz. Lalor został ranny – odniósł ciężkie obrażenia ramienia, które później doprowadziły do jego amputacji — i uratował życie dzięki pomocy towarzyszy.
Po rebelii: procesy, reformy i wejście do polityki
Po stłumieniu buntów wielu przywódców zostało aresztowanych i postawionych przed sądem, jednak w wyniku procesu społeczne poparcie dla górników sprawiło, że oskarżeni zostali uniewinnieni. Wydarzenia w Ballarat przyczyniły się do szybkich reform administracyjnych i politycznych w kolonii: wprowadzono zmiany w systemie licencji górniczych, rozszerzono prawa wyborcze dla posiadaczy tak zwanych miners' rights i zwiększono reprezentację wyborczą obszarów górniczych.
Peter Lalor wykorzystał swoją rozpoznawalność i autorytet wśród górników do wejścia do życia publicznego. Po rewolcie zaangażował się w działalność parlamentarną w kolonii Wiktoria — został wybrany do lokalnego parlamentu i przez kolejne lata pełnił różne funkcje publiczne. Z czasem jego poglądy przesunęły się ku bardziej konserwatywnym stanowiskom, co wywoływało krytykę ze strony niektórych dawnych towarzyszy z ruchu Eureka, którzy oczekiwali od niego kontynuacji radykalnej linii politycznej.
Dziedzictwo
Postać Petera Lalora jest oceniana ambiwalentnie: z jednej strony jest symbolem oporu górników i walki o prawa obywatelskie w Australii, a z drugiej — przykładem przemiany lidera ruchu społecznego w reprezentanta establishmentu. Eureka Stockade jest dziś powszechnie uważane za ważny moment w historii demokratyzacji Australii; wydarzenia te upamiętniane są m.in. w muzeach i na pomnikach w Ballarat, a flaga Eureka stała się ikoną ruchów obywatelskich.
Peter Lalor zmarł 9 lutego 1889 roku. Jego postać i udział w wydarzeniach z 1854 r. pozostają przedmiotem badań historyków oraz częścią kanonu pamięci publicznej Australii jako jeden z kluczowych epizodów w drodze do rozszerzenia praw politycznych i społecznych.
Eureka Stockade
W 1854 r. górnicy pracujący na polu złotym (obszar, na którym znajdowano złoto) bardzo się rozzłościli z powodu kosztów uzyskania koncesji na wydobycie złota. W Ballaracie górnicy założyli Ballaracką Ligę Reform i zażądali zmian w prawie. Lalor był przewodniczącym Ligi Reformatorskiej. Po szczególnie brutalnym polowaniu na licencje 30 listopada 1854 roku, górnicy spotkali się w Bakery Hill, aby zażądać od Ligi zrobienia czegoś, co ochroni ich przed przemocą policyjną. Żaden ze zwykłych mówców nie był na spotkaniu, więc Lalor wystąpił i wygłosił porywające przemówienie. Buntowniczy górnicy wywieźli swoją nową flagę Eureka.
Zmusił górników do obietnicy ochrony siebie nawzajem oraz ich praw i wolności. Powiedział górnikom, aby zdobyli broń i byli gotowi na wypadek, gdyby zostali zaatakowani przez policję i oddziały rządowe. Lalor został nowym przywódcą Ligi. Zbudowali mały fort, czyli stockade, w Eurece we wschodnim Ballaracie. Ten fort, EurekaStockade, został zaatakowany przez 275 żołnierzy rządowych o 3:00 rano 3 grudnia 1854 roku. Dwudziestu dwóch górników zginęło, a Lalor został ciężko ranny. Przyjaciele ukryli go przed żołnierzami i udało mu się uciec. Jego lewe ramię musiało zostać amputowane.
Polityka
Po Eurece, Lalor był ukryty w Geelong, aż policja i gorliwi łowcy nagród zakończyli jego poszukiwania. Rząd zmienił prawo, a górnicy na złotych polach mogli wybierać ludzi do parlamentu. Lalor został wybrany w listopadzie 1855 roku. W ramach demokratycznych zmian, w 1856 roku Victoria otrzymała konstytucję, a Lalor został wybrany do nowego parlamentu. Jego poglądy polityczne nie były tak demokratyczne, jak chcieli tego górnicy z Ballaratu. Był przeciwny przyznaniu każdemu prawa do głosowania i chciał, aby niektóre osoby w parlamencie były mianowane, a nie wybierane. Lalor stał się osobą odpowiedzialną za kilka przedsiębiorstw górniczych. Popierał nawet cięcia płac dla górników pracujących w jego kopalniach. Uważano, że bardziej interesują go pieniądze i władza niż prawa człowieka. W 1859 r. zmienił swoją siedzibę w parlamencie na inną dziedzinę i nie reprezentował ponownie górników z Ballaratu.
W styczniu 1871 roku Lalor stracił mandat w wyborach. Został przewodniczącym Komisji Wodnej w Clunes, której zadaniem było pozyskanie wody dla miasta Clunes. W 1874 r. został ponownie wybrany do parlamentu. W 1875 r. został dyrektorem generalnym poczty (odpowiedzialnym za usługi pocztowe), a następnie komisarzem ds. handlu i ceł. W latach 1880-1887 był marszałkiem Zgromadzenia Ustawodawczego. Żona i córka Lalora zmarły w 1887 roku, był również chory na cukrzycę, przestał więc być marszałkiem, ale pozostał jako przedstawiciel South Grant aż do śmierci.
Po jego śmierci Peter Lalor zostaje upamiętniony posągiem w Ballarat (na rogu ulic Sturt i Dawson), jego imieniem nazwano przedmieście Melbourne, a także oddział, Lalor, parlamentu australijskiego, którego imię nosi.
Pytania i odpowiedzi
P: Kiedy urodził się Peter Lalor?
A: Peter Lalor urodził się 5 lutego 1827 roku.
P: Czym zajmował się jego ojciec?
A: Jego ojciec Patrick reprezentował Queens County w Izbie Gmin.
P: Gdzie Peter i jego brat udali się w 1852 roku?
O: W 1852 roku Peter i jego brat wyjechali z Irlandii do Victorii w Australii.
P: Jaką pracę wykonywali po przybyciu do Australii?
O: Po przybyciu do Australii pracowali przy budowie linii kolejowej między Melbourne a Geelong.
P: Gdzie Peter udał się w 1853 roku w poszukiwaniu złota?
A: W 1853 roku Peter udał się nad rzekę Ovens w poszukiwaniu złota.
P: Jaki interes założył w Melbourne?
A: W Melbourne założył firmę sprzedającą wino i tytoń.
P: Gdzie postanowił szukać złota w 1854 roku?
A:W 1854 roku postanowił pojechać do Ballarat, aby szukać złota.
Przeszukaj encyklopedię