Huragan 5. kategorii oznacza sztorm tropikalny o bardzo silnym, długotrwale utrzymującym się wietrze: prędkość wiatru w porywach lub jako średnia 1‑minutowa zgodnie ze skalą Saffira–Simpsona wynosi co najmniej 157 mph (≥252 km/h). W praktyce pomiary prędkości wiatru odnoszą się do średniej 1‑minutowej przy powierzchni morza — różne agencje i reanalizy mogą odrobinę różnić się metodologią, dlatego w literaturze spotyka się również niewielkie korekty historycznych szacunków.

Rekordy i obserwacje

Dokumentacja huraganów jest znacznie mniej kompletna przed czasem powszechnego stosowania satelitów i regularnych obserwacji (około końca XIX wieku i początek XX wieku). Dlatego brak jest pewnych zapisów huraganów 5. kategorii przed 1900 rokiem — sprzęt i sieć obserwacyjna były wtedy znacznie słabsze. Na tej stronie znajduje się lista huraganów 5 kategorii na Oceanie Atlantyckim.

Sezony i serie lat z huraganami 5. kategorii

Sezon 2005 jest rekordowy pod względem liczby huraganów 5. kategorii w basenie Atlantyku — miał ich cztery (2005 roku). Współczesne serie kolejnych lat z co najmniej jednym huraganem 5. kategorii obejmują lata od 2016 do 2019 — przykłady to m.in. Matthew (2016), Irma i Maria (2017), Michael (2018) oraz Dorian (2019).

Siła, skutki i wycofywanie nazw

Huragany 5. kategorii są ekstremalnie niszczycielskie: powodują całkowite zniszczenia konstrukcji słabo zabezpieczonych, znaczące zniszczenia budynków murowanych, długotrwałe przerwy w dostawach energii i wielokilometrowe przesunięcia linii brzegowej przez sztormowe fale i podniesienie poziomu morza. Po szczególnie dotkliwych sezonach Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) oraz regionalne komitety decydują o wycofaniu imienia huraganu z listy nazw — zwykle gdy skutki były na tyle poważne, że ponowne użycie tej nazwy byłoby niewłaściwe.

Wiele nazw huraganów 5. kategorii zostało oficjalnie wycofanych z obiegu. Spośród nazwanych huraganów atlantyckich 5 kategorii tylko cztery z nich nie miały wycofanego imienia, te cztery imiona to: Cleo (1958), Ethel (1960), Edith (1971), i Emily (2005 sezon huraganów atlantyckich|2005).

Kluczowe fakty — podsumowanie

  • Próg 5. kategorii: ≥157 mph (≥252 km/h).
  • Brak wiarygodnych zapisów Cat‑5 przed ~1900 z powodu ograniczeń obserwacyjnych.
  • Sezon z największą liczbą huraganów 5. kategorii w Atlantyku: 2005 rok (cztery huragany).
  • Najdłuższa ostatnia seria lat z co najmniej jednym huraganem 5. kategorii: lata 2016–2019.
  • Huragany 5. kategorii często powodują masowe zniszczenia i dlatego ich nazwy są w wielu przypadkach wycofywane.

Jeżeli chcesz, mogę rozwinąć artykuł o pełną, chronologiczną listę huraganów 5. kategorii na Oceanie Atlantyckim z krótkimi opisami każdego z nich, mapami tras i oceną strat.