Windows 8 jest wersją komputerowego systemu operacyjnego Windows firmy Microsoft. Ostateczna wersja dla wszystkich została wydana na całym świecie 26 października 2012 roku. Prezes dywizji Windows, Steven Sinofsky, powiedział: "Z tym systemem dokonamy największej zmiany z Windows 95", ponieważ usunęli przycisk "Start" i zaprojektowali nowy, oparty na kafelkach interfejs użytkownika, który zastąpi menu "Start" (które po raz pierwszy pojawiło się w Windows 95).
Historia wydań i dostępność
Kilka wersji systemu Windows 8 zostało udostępnionych twórcom oprogramowania na długo przed jego ostatecznym wydaniem. Pierwsza z nich, Developer Preview, ukazała się we wrześniu 2011 roku. W dniu 29 lutego 2012 r. firma Microsoft udostępniła wersję beta systemu Windows 8.0, znaną jako Consumer Preview. Każdy mógł zarejestrować się online, aby pobrać tę wersję za darmo. Po przeglądzie konsumenckim, ostateczny podgląd o nazwie "Release Preview" został wydany w dniu 31 maja 2012 roku.
26 października 2012 r. ukazał się system Windows 8, a także wersja dla urządzeń wykorzystujących procesory ARM, zwana Windows RT i niezdolna do uruchomienia większości aplikacji Windows. Tego samego dnia Microsoft wystawił na sprzedaż w sklepach i w Internecie również nowe urządzenia z systemem Windows 8, w tym nowo utworzone tablety Surface.
Główne nowości i interfejs
- Kafelkowy interfejs (początkowo znany jako "Metro", później "Modern UI"): ekran Start z żywymi kafelkami (Live Tiles), zaprojektowany z myślą o obsłudze dotykowej, chociaż działał także myszką i klawiaturą.
- Windows Store — nowy sklep z aplikacjami komputerowymi typu "Modern", dystrybuowany centralnie przez Microsoft.
- Szybszy rozruch i zoptymalizowane zarządzanie energią — m.in. mechanizm Fast Startup łączący elementy hibernacji z normalnym zamykaniem systemu.
- Ulepszone bezpieczeństwo — obsługa UEFI Secure Boot (w urządzeniach OEM), integracja Windows Defender jako wbudowanego rozwiązania antywirusowego, BitLocker i inne funkcje klasy korporacyjnej.
- Nowe i ulepszone narzędzia systemowe — odświeżony Menedżer zadań z bardziej czytelnym widokiem procesów, funkcje typu File History czy Storage Spaces.
- Wsparcie dla wirtualizacji — Hyper‑V dostępny w wybranych edycjach (Pro/Enterprise).
Wersje i edycje
Windows 8 był dostępny w kilku odmianach: podstawowej (Core), Pro (z dodatkowymi funkcjami biznesowymi), Enterprise (dla dużych organizacji) oraz specjalnej wersji Windows RT przeznaczonej dla urządzeń z procesorami ARM (m.in. Surface RT). Windows RT zawierał interfejs Modern i pakiet Office w specjalnej wersji, ale nie uruchamiał większości klasycznych aplikacji Win32.
Wymagania sprzętowe
- Procesor: 1 GHz lub szybszy
- Pamięć RAM: 1 GB (32‑bit) lub 2 GB (64‑bit)
- Miejsce na dysku: 16 GB (32‑bit) lub 20 GB (64‑bit)
- Karta graficzna: zgodna z DirectX 9 z WDDM
- Do korzystania z funkcji dotykowych wymagany jest ekran obsługujący wielodotyk; do korzystania z funkcji podziału ekranu (snap) zalecana rozdzielczość co najmniej 1366×768.
Aktualizacje i dalszy rozwój
Aktualizacja dla Windows 8 z nowymi funkcjami, takimi jak powrót przycisku "Start", została wydana 17 października 2013 r. i nazywa się Windows 8.1. W trakcie opracowywania była ona znana pod nazwą "Windows Blue", podczas gdy oryginalna wersja, Windows 8.0, nosiła kodową nazwę "Midori". Windows 8.1 wprowadził też poprawki użyteczności, lepsze opcje personalizacji ekranu Start, ujednolicone wyszukiwanie i dalsze udoskonalenia sklepu aplikacji.
Odbiór i krytyka
Windows 8 spotkał się z mieszanym przyjęciem. Chwalono go za wydajność, czas rozruchu oraz nowoczesne podejście do urządzeń dotykowych, jednak krytykowano za dużą zmianę przyzwyczajeń użytkowników desktopowych — przede wszystkim usunięcie klasycznego menu Start oraz przejście na dwuwarstwowy model interfejsu (ekran Start + pulpit). W praktyce wiele osób uznało, że system narzuca model optymalny dla tabletów, mniej dla tradycyjnych komputerów biurkowych, co wpłynęło na tempo adopcji i ogólną popularność.
Wsparcie, następcy i dziedzictwo
System Windows 10 został opracowany w celu zastąpienia systemów Windows 8 i 8.1, a jego premiera nastąpiła 29 lipca 2015 roku. Użytkownicy systemu Windows 7 z zainstalowanym Service Pack 1 i Windows 8.1 mieli możliwość bezpłatnego uaktualnienia do systemu Windows 10 do 29 lipca 2016 roku.
Microsoft na podstawie doświadczeń z Windows 8 i opinii użytkowników wprowadził w Windows 10 kompromis między interfejsem dotykowym a klasycznym pulpitem — przywracając menu Start i łącząc elementy kafelkowe z tradycyjnym środowiskiem pracy. Windows 8 pozostawił trwały ślad w rozwoju systemów Microsoftu, przyspieszając skupienie się na dotykowych interfejsach i dystrybucji aplikacji przez sklep.
Wsparcie techniczne (ważne daty)
- Windows 8.0 — po wydaniu Windows 8.1 Microsoft zalecał przejście do nowszej wersji; oficjalne zakończenie wsparcia dla Windows 8.0 miało miejsce w styczniu 2016 r., po którym użytkownicy byli zachęcani do uaktualnienia do 8.1.
- Windows 8.1 — otrzymywał aktualizacje przez kilka lat; cykl wsparcia obejmował fazę wsparcia głównego i przedłużonego, a wsparcie rozszerzone zakończyło się na początku 2023 r.
Pomimo krytyki niektóre rozwiązania wprowadzone w Windows 8, takie jak szybki rozruch, zintegrowany sklep aplikacji oraz Modern UI, wpłynęły na dalszy rozwój systemów Windows i na sposób projektowania oprogramowania uniwersalnego dla różnych typów urządzeń.

