NFC — co to jest? Zastosowania, działanie i bezpieczeństwo

NFC — co to jest? Dowiedz się, jak działa technologia bliskiego zasięgu, jej zastosowania w płatnościach i biletach oraz jak zadbać o bezpieczeństwo danych.

Near Field Communication (często skracana do NFC) to nazwa standardu, który wykorzystuje technologię komunikacji radiowej do przesyłania danych na niewielkie odległości. Zazwyczaj odległość ta jest rzędu czterech centymetrów. Standard ten jest najczęściej wykorzystywany w systemach mikropłatności. Innym powszechnym zastosowaniem jest przechowywanie biletów, takich jak te używane w pociągach i autobusach, na kartach elektronicznych wielokrotnego użytku. Wiele uniwersytetów wyposaża swoje legitymacje studenckie w taki sposób, aby można było za ich pomocą płacić niewielkie kwoty, na przykład za filiżankę kawy w kawiarni.

Każde urządzenie jest albo aktywne, albo pasywne; niektóre mogą pełnić obie role.

Jak działa NFC?

NFC pracuje na częstotliwości 13,56 MHz i umożliwia bezprzewodową wymianę danych na bardzo krótkie odległości. Dzięki temu komunikacja jest szybka i energooszczędna. Standardy związane z NFC obejmują m.in. ISO/IEC 18092 (NFCIP-1) oraz standardy kart zbliżeniowych jak ISO/IEC 14443 i ISO/IEC 15693. Typowe prędkości transmisji to 106, 212 i 424 kb/s.

Tryby pracy NFC

• Reader/Writer (czytnik/pisacz) – urządzenie aktywne odczytuje lub zapisuje dane na pasywnym tagu (np. naklejce NFC, karcie transportowej).
• Card Emulation (emulacja karty) – telefon lub inne urządzenie zachowuje się jak karta zbliżeniowa, co umożliwia np. płatności zbliżeniowe.
• Peer-to-Peer (P2P) – dwa aktywne urządzenia wymieniają dane bezpośrednio (np. przesyłanie kontaktów lub łączenie z Bluetooth/Wi‑Fi).

Aktywne vs pasywne urządzenia

Urządzenia aktywne generują własne pole radiowe i mogą inicjować komunikację. Urządzenia pasywne (tagi) nie mają źródła zasilania i czerpią energię z pola generowanego przez urządzenie aktywne — dlatego muszą znajdować się bardzo blisko czytnika. Wiele smartfonów pełni obie role: może odczytywać tagi i emulować kartę.

Przykładowe zastosowania NFC

• Płatności zbliżeniowe (np. Google Pay, Apple Pay) — tokenizacja i potwierdzenie transakcji w aplikacji.
• Bilety elektroniczne i karty miejskie — szybki dostęp do transportu publicznego.
• Dostęp do budynków i systemy kontroli dostępu (karty identyfikacyjne).
• Łączenie urządzeń — szybkie parowanie Bluetooth lub ustawianie połączeń Wi‑Fi przez „stuknięcie”.
• Smart posters i wizytówki — tagi NFC przekierowujące np. do strony internetowej, numeru telefonu czy danych kontaktowych.
• IoT i automatyzacja — uruchamianie scen w domu inteligentnym po przyłożeniu telefonu.
• Programowalne tagi w promocyjnych materiałach, muzeach, reklamach.

Typy tagów i kart

Na rynku występują różne typy tagów i kart NFC, m.in. NTAG (popularne tagi produkowane przez NXP), MIFARE Classic/DesFire (często używane w systemach transportowych) oraz FeliCa (powszechne w Japonii). Różnią się pojemnością, szybkością i mechanizmami zabezpieczeń.

Bezpieczeństwo — zagrożenia i środki ochronne

NFC ma krótkie zasięgi, co ogranicza ryzyko podsłuchu, jednak nie eliminuje go całkowicie. Do głównych zagrożeń należą:

• Podsłuch (eavesdropping) — możliwy przy użyciu wrażliwego sprzętu, ale trudny z powodu krótkiego zasięgu.
• Relay attack — atak, w którym komunikacja jest przekazywana przez pośredników, wydłużając praktycznie zasięg działania i pozwalając na oszukanie systemu zbliżeniowego.
• Skimming — nieautoryzowane odczytanie danych z karty lub tagu, jeśli agresor znajdzie się bardzo blisko urządzenia.
• Manipulacja tagami — podstawienie fałszywych tagów lub zmiana zawartości tagów programowalnych.

Aby zwiększyć bezpieczeństwo, stosuje się:

• Tokenizację w systemach płatniczych — zamiast prawdziwego numeru karty przesyłany jest jednorazowy token.
• Bezpieczny element (Secure Element, SE) lub Host Card Emulation (HCE) z warstwami zabezpieczeń — przechowywanie kluczy w bezpiecznym środowisku urządzenia.
• Weryfikacja transakcji przez aplikację, PIN lub biometrię przy wartościowych płatnościach.
• Wyłączanie NFC w ustawieniach telefonu, gdy nie jest potrzebne, oraz używanie blokad ekranu.

Praktyczne wskazówki

• Wyłączaj NFC, gdy nie korzystasz z tej funkcji — to prosta metoda zmniejszająca ryzyko nieautoryzowanej komunikacji.
• Używaj aplikacji zaufanych dostawców do płatności i biletów, sprawdzaj uprawnienia aplikacji.
• Przy transakcjach o dużej wartości stosuj dodatkowe uwierzytelnianie (PIN, odcisk palca, rozpoznawanie twarzy).
• Przechowuj karty zbliżeniowe w etui lub portfelu blokującym sygnał RFID/NFC, jeśli obawiasz się skimmingu.

Podsumowanie

NFC to wygodna i szeroko stosowana technologia krótkiego zasięgu, wykorzystywana do płatności, biletów, kontroli dostępu i szybkiego łączenia urządzeń. Jej niewielki zasięg i stosowane mechanizmy zabezpieczeń sprawiają, że jest bezpieczna przy rozważnym użytkowaniu, jednak warto znać potencjalne zagrożenia i korzystać ze sprawdzonych rozwiązań zabezpieczających.

Szukaj według litery