Wikimedia Commons jest internetowym repozytorium plików multimedialnych należącym do Wikimedia Foundation, działającym na zasadzie wiki. Każdy użytkownik może przesyłać na stronę różne typy materiałów — obrazy, dźwięki, filmy i inne pliki multimedialne. Pliki umieszczone na Commons mogą być następnie wykorzystywane przez inne projekty Wikimedia, takie jak Wikipedia czy Wiktionary, oraz przez zewnętrzne serwisy internetowe.

Co można znaleźć na Commons

Na Wikimedia Commons znajdują się m.in.:

  • zdjęcia i ilustracje (fotografie historyczne i współczesne, rysunki, schematy),
  • pliki dźwiękowe — nie tylko muzyka, ale też nagrania mowy i efekty dźwiękowe, które np. odczytują słowa na głos i pomagają w nauce wymowy w projektach takich jak Wiktionary,
  • filmy i krótkie klipy wideo,
  • grafiki wektorowe (SVG), animacje oraz inne formaty multimedialne.

Licencje i prawa autorskie

Podstawową zasadą działania Commons jest udostępnianie materiałów na wolnych licencjach. Oznacza to, że autor przesyłając plik musi zgodzić się, aby inni mogli go używać, kopiować, rozpowszechniać i (w większości przypadków) modyfikować — także w celach komercyjnych, o ile licencja na to zezwala (np. licencje z rodziny Creative Commons). Wiele plików znajduje się w własnością publiczną, co oznacza brak ograniczeń autorskich. Jednocześnie Commons nie akceptuje plików objętych normalnymi ograniczeniami praw autorskich, chyba że wyraźnie są one zwalniane przez autora na wolnych zasadach; treści udostępnione wyłącznie na zasadzie dozwolonego użytku (fair use) zwykle nie są dozwolone na Commons.

Jak korzystać i przesyłać pliki

Pliki z Commons można dodawać do artykułów Wikipedii i innych projektów Wikimedia poprzez wskazanie odpowiedniego adresu pliku. Uploadowanie odbywa się przez narzędzie przesyłania (UploadWizard) — przy przesyłaniu należy podać informacje o autorze, źródle, dacie, opisie oraz wybrać odpowiednią licencję. Każdy plik ma własną stronę ze szczegółowymi metadanymi, gdzie znajdują się informacje o prawach, historii pliku i możliwych ograniczeniach.

Organizacja, metadane i wyszukiwanie

Wikimedia Commons używa kategorii do grupowania podobnych plików (np. kategoria zdjęć kotów), a także szablonów i opisów, które ułatwiają wyszukiwanie. Serwis jest wielojęzyczną platformą, co oznacza, że interfejs i opisy mogą występować w wielu językuach; jednak część elementów technicznych (np. nazwy niektórych kategorii lub szablonów) może być dostępna tylko po angielsku. W ostatnich latach wprowadzono też rozbudowane dane strukturalne, które poprawiają wyszukiwalność i interoperacyjność plików.

Społeczność i zasady

Commons jest utrzymywane przez społeczność wolontariuszy — osób, które katalogują pliki, tworzą opisy, porządkują kategorie oraz moderują uploady. Istnieją zasady i polityki określające, jakie pliki można udostępniać, jak dokumentować źródła oraz jak postępować w przypadku sporów dotyczących praw autorskich.

Historia i znaczenie

Wikimedia Commons powstało w 2004 roku i od tego czasu stało się jednym z największych repozytoriów wolnych zasobów multimedialnych w sieci. Wikimedia Commons osiągnęła 10 milionów plików 15 kwietnia 2011 roku. Dzięki otwartym licencjom i dużej bazie materiałów, repozytorium to jest ważnym źródłem ilustracji, nagrań i filmów zarówno dla projektów Wikimedia, jak i dla zewnętrznych użytkowników.

Uwaga: przed użyciem materiałów z Commons warto sprawdzić stronę pliku i dokładnie zapoznać się z przypisaną licencją oraz wymaganiami dotyczącymi przypisania autorstwa (attribution).