Westerlund 2
Młoda i wyjątkowo masywna gromada supergwiazd w Drodze Mlecznej, słynąca z gorących gwiazd typu O, gwiazd Wolfa-Rayeta i znaczenia dla badań ewolucji masywnych gwiazd.
Westerlund 2 to jedna z najbardziej interesujących gromad supergwiazd w Drodze Mlecznej. Jest młoda, bardzo masywna i częściowo ukryta w obłokach gazu oraz pyłu, przez co przez długi czas trudno było dokładnie ocenić jej skład. Należy do obszarów, w których proces narodzin gwiazd wciąż trwał jeszcze niedawno w skali astronomicznej.
Szacowany wiek gromady wynosi około 1–2 milionów lat. To bardzo niewiele, jeśli porównać z wiekiem Słońca liczącym miliardy lat. Westerlund 2 leży w odległości około 20 000 lat świetlnych od Ziemi, choć w różnych opracowaniach pojawiają się nieco odmienne wartości. Jej otoczenie jest silnie związane z materią międzygwiazdową, co sprawia, że jest ważnym celem badań nad powstawaniem masywnych gwiazd.
Galeria obrazów
5 Obrazy
Najważniejsze cechy
W centrum gromady znajdują się liczne gwiazdy bardzo gorące i jasne, w tym kilkanaście gwiazd typu O należących do ciągu głównego. Są to obiekty o ogromnej masie, które zużywają paliwo jądrowe niezwykle szybko i silnie oddziałują z otoczeniem. Co najmniej kilka z nich tworzy układy podwójne zaćmieniowe, dzięki czemu astronomowie mogą dokładniej badać ich masy, rozmiary i ewolucję.
- gwiazdy typu O – dominują wśród najjaśniejszych składników gromady;
- gwiazdy przedciągowe – pokazują, że w okolicy wciąż powstają bardzo młode obiekty;
- gwiazdy Wolfa-Rayeta – należą do późnej fazy życia najmasywniejszych gwiazd;
- gęsty gaz i pył – częściowo zasłaniają wnętrze gromady i utrudniają obserwacje w świetle widzialnym.
Wśród najciekawszych obiektów związanych z tym regionem wymienia się także układ podwójny WR20a, położony bardzo blisko centrum gromady. Jest on często przywoływany jako przykład niezwykle masywnego układu gwiazdowego, który pomaga w testowaniu modeli powstawania i ewolucji najcięższych gwiazd.
Otoczenie i kontekst
Westerlund 2 znajduje się w aktywnym obszarze formowania gwiazd i jest związana z regionem jonizowanego wodoru, oznaczanym jako RCW 49. Silne promieniowanie ultrafioletowe oraz wiatry gwiazdowe pochodzące od masywnych gwiazd rzeźbią otaczający gaz, tworząc złożoną strukturę mgławicową. Tego typu środowisko jest ważne dla zrozumienia, jak masywne gwiazdy wpływają na swoje kosmiczne otoczenie.
Obserwacje Westerlund 2 mają znaczenie nie tylko dla opisu jednej gromady, lecz także dla szerszych badań nad ewolucją gromad otwartych, zwłaszcza tych zawierających bardzo masywne i krótkowieczne gwiazdy. Zestawienie młodego wieku, dużej liczby gwiazd typu O i obecności gwiazd Wolfa-Rayeta sprawia, że obiekt ten bywa traktowany jak naturalne laboratorium astrofizyczne.
Odkrycie i badania
Gromada została odkryta przez Bengta Westerlunda w latach 60. XX wieku. Jej nazwa upamiętnia więc badacza, który zwrócił uwagę na ten obszar nieba. Pełniejszy obraz zawartości gromady uzyskano dopiero później, gdy rozwój technik obserwacyjnych pozwolił lepiej przenikać przez zasłaniający ją pył i rozdzielać gęsto skupione źródła światła.
Westerlund 2 jest dziś uznawana za jeden z najciekawszych przykładów młodej, bardzo masywnej gromady w naszej Galaktyce. Łączy cechy typowe dla obszarów intensywnego formowania gwiazd z obecnością wyjątkowo rzadkich i ekstremalnych obiektów, dlatego pozostaje ważnym punktem odniesienia w badaniach nad narodzinami i losami najcięższych gwiazd.