Wyrzucić mamę z pociągu to amerykańska czarna komedia z 1987 roku (oryg. Throw Momma from the Train). Film wyreżyserował i zagrał w nim Danny DeVito. Został luźno zainspirowany filmem Strangers on a Train (1951) Alfreda Hitchcocka, którego motyw "wymiany zbrodni" pojawia się jako punkt wyjścia dla akcji. Tytuł filmu nawiązuje do piosenki "Mama From the Train (A Kiss, A Kiss)", napisanej przez Irvinga Gordona i zaśpiewanej przez Patti Page.

Fabuła

Film opowiada o konflikcie między dwoma mężczyznami: Larrym Donnerem, sfrustrowanym nauczycielem pisania z blokadą twórczą, a Owena Lifta, nieporadnym byłym mężem i studentem Larry'ego, uwikłanym w toksyczną relację ze swoją dominującą matką. Owen, zainspirowany pomysłem z filmu Hitchcocka, proponuje Larry'emu "wymianę" — on zabije żonę Larry'ego, a Larry zabije matkę Owena. Z biegiem wydarzeń plan ulega zniekształceniu, pojawiają się nieporozumienia, komiczne i coraz bardziej niebezpieczne konsekwencje, a całość balansuje między czarnym humorem a napięciem kryminalnym.

Obsada i twórcy

  • Danny DeVito – reżyser i odtwórca roli Owena Lifta
  • Billy Crystal – jako Larry Donner
  • Anne Ramsey – pani Lift (matka Owena)
  • Kim Greist – Margaret (żona/eks‑żona Larry'ego)
  • Rob Reiner
  • Branford Marsalis
  • Kate Mulgrew
  • a także Oprah Winfrey w jednej z ról pojawiających się w filmie

Styl i tematy

Film łączy elementy kina komediowego z czarnym humorem — żarty często wynikają z absurdalnych, moralnie wątpliwych sytuacji. Ważnymi motywami są: toksyczna relacja rodzinna (szczególnie matki i syna), kreatywność i blokada twórcza, zazdrość oraz zemsta. Reżyseria DeVito akcentuje groteskę postaci i komedię fizyczną, jednocześnie odwołując się do klasycznego thrillera Hitchcocka, co daje filmowi formę pastiszu i parodii jednocześnie.

Odbiór i nagrody

Film spotkał się z mieszanymi, choć w przeważającej części pozytywnymi recenzjami krytyków: chwalono zwłaszcza humor, tempo i energię występów aktorskich, a także wyraźne kreacje postaci. Był też sukcesem komercyjnym, przyciągając dużą widownię w kinach. Szczególne uznanie zebrała rola Anne Ramsey jako pani Lift — aktorka otrzymała nominację do Oscara w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa.

Produkcja i inspiracje

Scenariusz czerpie pomysł na „wymianę zbrodni” z klasycznego motywu znanego z Strangers on a Train, jednak nadaje mu zupełnie inny ton — przekształca suspens w komedię czarną i satyrę na środowisko literackie i małżeńskie konflikty. Muzyczne nawiązanie w tytule do piosenki Irvinga Gordona, wykonywanej przez Patti Page, dodaje filmowi ironicznego kontrastu między pogodnym refrenem a mroczną treścią opowieści.

Dziedzictwo

Do dziś film bywa przypominany jako jedno z charakterystycznych dzieł Danny'ego DeVito w roli reżysera i aktora. Pozostał w pamięci widzów dzięki wyrazistym kreacjom aktorskim, czarnemu humorowi i kontrowersyjnemu pomysłowi, który łączy elementy kryminału z farsą. Zwłaszcza występ Anne Ramsey uznawany jest za jeden z najbardziej zapadających w pamięć w kinie lat 80.