Adèle Alphonsine Dumilâtre (30 czerwca 1821–4 maja 1909) była francuską baleriną związaną z baletem romantycznym. Urodziła się w Paryżu jako córka Michela Dumilâtre'a, aktora Comédie-Française. Ojciec początkowo liczył, że pójdzie w ślady rodziny teatralnej i zostanie aktorką, jednak jej talent taneczny skierował ją na scenę baletową paryskiej Opéry. Występowała tam w latach 1840–1848 i bardzo szybko awansowała z drobnych ról do partii głównych.
Kariera sceniczna i najważniejsze role
Adèle Dumilâtre była ceniona za lekkość i eteryczność tańca — cechy charakterystyczne dla primabalerin baletu romantycznego. Już w wieku osiemnastu lat wystąpiła w La Sylphide, a w repertuarze paryskiej Opéry wykonywała zarówno role dramatyczne, jak i bardziej wzniosłe partie baletowe. Wśród ról, które wiązano z jej nazwiskiem, wymienia się Myrthę w Giselle oraz tytułową partię w Lady Henriette. Bogaci mecenasowie i wielbiciele znacznie wspierali jej pozycję w Opérze.
- La Sylphide — partia, w której pokazała swoją lekkość i „romantyczny” wyraz sceniczny.
- Myrtha w Giselle — rola wymagająca zimnej elegancji i technicznej precyzji.
- Tytułowa rola w Lady Henriette — przykład jej repertuaru dramatycznego.
- Tytułowa rola w Marmurowej Dziewicy (1845) Arthura Saint-Léona — jej występy odnosiły sukcesy także poza Francją.
Występy zagraniczne i współpraca
Dumilâtre występowała również poza Paryżem — tańczyła m.in. w Mediolanie i w Londynie, gdzie zyskała uznanie publiczności i krytyki. W Londynie w 1845 roku wystąpiła w tytułowej roli w dziele Arthura Saint-Léona Marmurowej Dziewicy, co potwierdziło jej międzynarodową pozycję w świecie baletu.
Styl i znaczenie
Jako przedstawicielka paryskiego romantyzmu baletowego, Dumilâtre reprezentowała estetykę lekkiego, „niematerialnego” tańca, która dominowała na scenach tej epoki. Była często porównywana z innymi primabalerinami swojej generacji ze względu na finezję ruchu, umiejętność wyrażania nastroju i współpracę z choreografami oraz partnerami scenicznymi.
Życie prywatne i późniejsze lata
W 1848 roku poślubiła Louisa Drake y del Castillo; miała z nim troje dzieci. Po ślubie stopniowo ograniczyła działalność sceniczną i poświęciła się życiu prywatnemu. Zmarła w Paryżu 4 maja 1909 roku i została pochowana na cmentarzu Montmartre.
Rodzina
Rodzina Dumilâtre była związana z teatrem — jej ojciec Michel był aktorem w Comédie-Française, a starsza siostra Sophie również odniosła sukcesy jako balerina w Paryżu. Obie siostry przyczyniły się do rozwoju paryskiego baletu w okresie romantyzmu.
Adèle Dumilâtre pozostaje pamiętana jako jedna z wczesnych primabalerin romantycznych — artystka, której kariera i wizerunek wpisują się w obraz złotej ery baletu paryskiego pierwszej połowy XIX wieku.
