Shirley Valentine to brytyjska komedia romantyczna z 1989 roku w reżyserii Lewisa Gilberta. Występuje w nim Pauline Collins, a Tom Conti gra mężczyznę, z którym bohaterka nawiązuje romans. Bernard Hill wciela się w rolę jej męża, a Alison Steadman gra jej przyjaciółkę.
Fabuła
To opowieść o przeciętnej gospodyni domowej z Liverpoolu, która czuje się niedoceniana przez rodzinę i utkwiła w rutynie. Wyjeżdża na wakacje do Grecji, gdzie doświadcza odmiany życia — nawiązuje relację z miejscowym mężczyzną i zaczyna zastanawiać się nad własnymi pragnieniami, tożsamością i możliwością zmiany dotychczasowego życia. Historia łączy elementy komedii i refleksji nad rolą kobiety w związku i społeczeństwie.
Obsada i twórcy
- Pauline Collins – tytułowa Shirley Valentine (w ekranizacji jej rola została rozbudowana w stosunku do jednej postaci z przedstawienia teatralnego).
- Tom Conti – partner Shirley w Grecji.
- Bernard Hill – mąż Shirley.
- Alison Steadman – przyjaciółka Shirley.
Autorem scenariusza jest Willy Russell; film jest adaptacją jego jednoaktówki z 1986 roku o tym samym tytule. W ekranizacji Russell rozwinął materiał teatralny — dodano sceny i postacie, które w przedstawieniu były jedynie opowiadane przez jedną aktorkę.
Produkcja
Film łączy realizm brytyjskiego życia codziennego z malowniczymi zdjęciami z Grecji — kontrast ten podkreśla przemianę bohaterki. Adaptacja scenicznej monodramu na język filmu wymagała poszerzenia perspektywy i wprowadzenia dialogów oraz nowych lokacji, co umożliwiło pokazanie relacji Shirley z otoczeniem i rodziną.
Odbiór i nagrody
Film miał premierę w 1989 roku; w Stanach Zjednoczonych pojawił się w sierpniu 1989 roku. Recenzje były mieszane — krytycy chwalili przede wszystkim występ Pauline Collins oraz ciepły, empatyczny ton historii, natomiast część recenzentów krytykowała adaptację za uproszczenia i nierówności tempa. Mimo to produkcja zdobyła uznanie na festiwalach i w mediach; film otrzymał kilka nagród i był nominowany do kilku Złotych Globów i Oscarów. W szczególności występ Pauline Collins był szeroko doceniany i przyniósł jej prestiżowe nominacje aktorskie.
Tematy i znaczenie
Shirley Valentine porusza uniwersalne tematy: kryzys wieku średniego, poszukiwanie własnej tożsamości, pragnienie zmian oraz potrzeba uznania i bliskości. Film zyskał popularność jako historia o odwadze do dokonania wyboru dla siebie samej, a także jako przykład adaptacji scenicznej, która przenosi intymny monolog na język kina, zachowując jednocześnie głębię psychologiczną postaci.
Film nadal bywa przypominany w kontekście ról kobiecych w kinie lat 80. i 90., a postać Shirley stała się symbolem bohaterki, która mimo rutyny odnajduje w sobie siłę do zmiany życia.