Równina Salisbury — geografia, zabytki (Stonehenge, Avebury) i poligon Anglii
Równina Salisbury — przewodnik po geografii, zabytkach UNESCO (Stonehenge, Avebury) oraz unikalnym poligonie wojskowym Anglii.
Równina Salisbury znajduje się w środkowo‑południowej Anglii i obejmuje około 300 mil kwadratowych (780 km2). To rozległy wapienny płaskowyż (chalk plateau) o charakterystycznych, odsłoniętych stokach i suche doliny („winterbournes”), który w dużej mierze leży w hrabstwie Wiltshire, z niewielkimi fragmentami w Hampshire. Teren jest stosunkowo słabo zaludniony — dominują tu pola uprawne, pastwiska oraz rozproszone wsie i miasteczka.
Geografia i środowisko
Równina ma budowę wapienną, co warunkuje specyficzny system hydrologiczny (wiele okresowych strumieni) oraz występowanie bogatych, ubogich gleb chalk grassland. To jeden z największych zachowanych obszarów naturalnych łąk wapiennych w północno‑zachodniej Europie. Na Równinie znajdują się także rozległe obszary gruntów ornych oraz niewielkie kompleksy lasów — zarówno bukowych, jak i iglastych, wykorzystywanych częściowo gospodarczo.
Archeologia i zabytki
Równina słynie z wyjątkowo bogatego dziedzictwa archeologicznego. Znajdują się tu liczne kurhany, mniejsze i większe kopce grobowe, drogi rytualne (cursus) oraz kilka wielkich kamiennych kręgów — w tym znane na całym świecie Stonehenge i Avebury, które razem tworzą wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO kompleksy prehistoryczne. Zabytki te pochodzą głównie z okresu neolitu i wczesnej epoki brązu (około 3000–2000 p.n.e.).
Stonehenge to słynny zespół monumentalnych sarsenów i mniejszych kamieni (bluestones), znany m.in. z osiowanych ustawień związanych z przesileniami. Avebury jest jednym z największych kręgów kamiennych na świecie — obejmuje rozległe obwody kamieni oraz powiązane systemy ziemnych wałów i rowów. Oba miejsca mają znaczenie naukowe i kulturowe oraz są intensywnie badane i udostępniane turystom (Stonehenge przez English Heritage, Avebury przez National Trust).
Flora, fauna i ochrona przyrody
Unikalne łąki wapienne Równiny utrzymują bogate zespoły roślinne — m.in. storczyki, przylaszczki i rzadkie gatunki stepowe jak sasanka (pasque flower). Tereny te są też ważne dla ptaków lęgowych, np. kulika mniejszego czy rzadszych gatunków drapieżnych. Czynnikami ochrony są tu tradycyjne wypasanie owiec oraz wyłączanie części terenów spod intensywnej uprawy. Wiele fragmentów Równiny objęto ochroną jako SSSI (Sites of Special Scientific Interest) oraz innymi formami prawnymi mającymi na celu zachowanie cennych siedlisk.
Poligon wojskowy
Równina Salisbury to największy poligon armii brytyjskiej w Anglii. Długotrwale wykorzystywana przez siły zbrojne, część obszarów jest przeznaczona do ćwiczeń polowych, strzelań i manewrów z użyciem ciężkiego sprzętu — w tym czołgów. Na terenie poligonu znajdują się także opuszczone lub wykorzystywane specjalnie do ćwiczeń miejscowości, jak Imber, które służą m.in. szkoleniom z zakresu działań miejskich. Wokół stacjonują garnizony i ośrodki szkoleniowe (np. Larkhill, Tidworth, Bulford), a część poligonu dostępna jest publiczności tylko w wyznaczonych terminach ze względu na niebezpieczeństwo ćwiczeń z użyciem amunicji.
Turystyka i dostęp
Teren Równiny przyciąga turystów zainteresowanych zarówno przyrodą, jak i historią prehistorii. Poza najważniejszymi atrakcjami — Stonehenge i Avebury — dostępne są liczne szlaki piesze i krajobrazowe punkty widokowe. Należy jednak pamiętać, że niektóre fragmenty są ograniczone z powodu działalności wojskowej, a także aby chronić delikatne siedliska i stanowiska archeologiczne. W związku z tym odwiedzając Równinę warto sprawdzić informacje o dostępności i godzinach otwarcia poszczególnych obszarów oraz stosować się do oznakowań i zaleceń służb konserwatorskich.
Równina Salisbury łączy w sobie wyjątkowe wartości przyrodnicze, historyczne i praktyczne (wojskowe), co czyni ją obszarem o wysokim znaczeniu dla nauki, kultury i obronności Wielkiej Brytanii.
Stonehenge, najbardziej znany zabytek na Równinie Salisbury
Granice
Granice Równiny Salisbury nigdy nie zostały określone i istnieje pewna różnica zdań co do jej dokładnego obszaru. Otaczające ją doliny rzek oraz inne pagórki i równiny poza nimi luźno określają jej granice. Na północy skarpa pagórków wychodzi na Vale of Pewsey, a na północnym zachodzie na Avon. Rzeka Wylye biegnie wzdłuż południowego zachodu, a rzeka Bourne biegnie na wschód.
- Mapa satelitarna Google z centrum w Stonehenge: [1]
- Dostęp do strony wojskowej: [2]
Pytania i odpowiedzi
P: Gdzie znajduje się równina Salisbury?
O: Równina Salisbury znajduje się w środkowo-południowej Anglii i obejmuje 300 mil kwadratowych (780 km2) i w większości leży w hrabstwie Wiltshire, z niewielką częścią w Hampshire.
P: Z czego słynie równina Salisbury?
O: Równina Salisbury słynie z bogatej archeologii, w tym Avebury i Stonehenge, które są wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
P: Jakiego rodzaju użytki zielone występują na równinie Salisbury?
O: Równina Salisbury jest największym pozostałym obszarem wapiennych użytków zielonych w północno-zachodniej Europie.
P: Czy na Równinie Salisbury rosną drzewa?
O: Tak, na równinie znajduje się kilka niewielkich obszarów porośniętych bukami i lasami iglastymi.
P: Kto wykorzystuje Salisbury Plain jako poligon?
Armia brytyjska wykorzystuje Salisbury Plain jako największy poligon w Anglii.
P: Dlaczego Salisbury Plain nadaje się do manewrów czołgów?
O: Równina Salisbury jest odpowiednim terenem do manewrów czołgów ze względu na rozległe otwarte przestrzenie i słabo zaludniony obszar.
P: Jakiego rodzaju szkolenia odbywają się na Salisbury Plain?
O: Budynki takie jak Imber są wykorzystywane do szkolenia w zakresie wojny miejskiej na Salisbury Plain, a także do manewrów czołgów.
Przeszukaj encyklopedię