Orkiestra Filharmonii Petersburskiej jest orkiestrą z siedzibą w Sankt Petersburgu w Rosji. Jest to najstarsza orkiestra w Rosji. Ze względu na sposób, w jaki często zmieniała się Rosja, orkiestra wielokrotnie zmieniała nazwę i statut, ale zachowała ciągłość działalności i wysoką rangę artystyczną.
Historia powstania i rozwój
Orkiestra rozpoczęła działalność w 1882 roku. Nazywano ją wtedy „Imperialnym Chórem Muzycznym” i funkcjonowała jako zespół związany z dworem cesarza, wykonując muzykę dla rodziny carskiej i na uroczystościach dworskich. Z czasem rozrosła się i zaczęła występować publicznie, stopniowo przekształcając się w profesjonalną orkiestrę symfoniczną o coraz szerszym repertuarze.
Na początku XX wieku, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, 1900. zaczęło ono dawać występy publiczne, a zespół zapraszano do współpracy wybitnych dyrygentów i solistów. W 1912 roku orkiestrą dyrygował Richard Strauss, co było ważnym międzynarodowym wydarzeniem dla instytucji.
Okres rewolucji, zmiany nazw i rozwój w okresie radzieckim
Po rewolucji rosyjskiej ustrojowe zmiany w kraju wpłynęły także na instytucje kulturalne. Miasto Sankt Petersburg zmieniło nazwę na Petrograd, więc nazwa orkiestry została przekształcona na „Państwowa Filharmonia w Petrogradzie”. W latach dwudziestych XX wieku orkiestra zaczęła otrzymywać stałe finansowanie państwowe, co zapewniło jej stabilność i możliwość rozwijania działalności artystycznej. Zespół zdobywał uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą, zapraszając jako gościnnych dyrygentów takich mistrzów, jak Bruno Walter, Ernest Ansermet oraz Hans Knappertsbusch. Mniej więcej w tym czasie orkiestra zmieniła nazwę na Leningradzką Orkiestrę Filharmoniczną, gdy miasto przyjęło nazwę „Leningrad”.
W okresie radzieckim orkiestra była jedną z najważniejszych scen muzyki symfonicznej w kraju. Pod długotrwałym kierownictwem dyrygenta Evgeny Mravinsky orkiestra osiągnęła wyjątkowy poziom artystyczny — Mravinsky kierował zespołem przez około 50 lat i związał orkiestrę z interpretacją muzyki rosyjskiej XX wieku. W czasach, gdy podróże zagraniczne były znacznie ograniczone, poza granicami ZSRR największą rozpoznawalność przyniosły orkiestrze nagrania płytowe i radiowe. Orkiestra wykonała także premiery i wczesne wykonania wielu dzieł współczesnych kompozytorów, w tym utworów Szostakowicza, z którym była szczególnie związana artystycznie.
Reputacja międzynarodowa i działalność współczesna
Po upadku ZSRR i przywróceniu historycznej nazwy miasta w 1991 roku Leningrad ponownie stał się Sankt Petersburgiem, a orkiestra otrzymała nazwę Sankt Petersburg Philharmonic Orchestra. Od lat jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zespołów rosyjskich na świecie — regularnie występuje na międzynarodowych festiwalach, odbywa tournée zagraniczne, współpracuje z czołowymi dyrygentami i solistami oraz systematycznie nagrywa repertuar symfoniczny dla dużych wytwórni płytowych.
Orkiestra ma siedzibę w prestiżowych salach koncertowych Sankt Petersburga i kontynuuje tradycję wykonywania zarówno klasycznego repertuaru (Mozart, Beethoven, Brahms), jak i dzieł rosyjskich kompozytorów (Czajkowski, Rimski-Korsakow, Prokofjew, Szostakowicz), a także muzyki współczesnej. Współpracowała z wieloma światowej sławy solistami i dyrygentami, co umacnia jej pozycję na scenie międzynarodowej.
W ostatnich dekadach orkiestra pozostaje jedną z najważniejszych instytucji muzycznych w Rosji. Jej dorobek nagraniowy oraz tradycja wykonawcza sprawiają, że Filharmonia Petersburska jest ceniona przez krytyków i publiczność na całym świecie. W kolejnych latach zespół kontynuuje działalność koncertową i nagraniową, pielęgnując bogatą historię i promując muzykę rosyjską oraz światową.
Do 1991 roku Leningrad zmienił nazwę na Sankt Petersburg, tak więc orkiestra zmieniła nazwę na Sankt Petersburg Philharmonic Orchestra. Jest to orkiestra znana na całym świecie. Ich dyrygentem jest dziś Jurij Temirkanow.