La lub A jest szóstą nutą solfeżu (do–re–mi–fa–sol–la–si). W praktyce muzycznej "A" pełni również funkcję standardu przy strojeniu — najczęściej używaną referencją jest dźwięk A4 = 440 Hz, zwany strojem koncertowym. Gdy orkiestra się stroi, zwykle obój podaje dźwięk "A", a pozostałe instrumenty dostrajają się do tej wysokości. Do podania dźwięku A używa się także kamertonów (stroików), elektronicznych tunerów lub instrumentów referencyjnych. Większość instrumentów smyczkowych w orkiestrze (np. skrzypce, altówka, wiolonczela) ma strunę strojona właśnie na A, co ułatwia nastrojenie pozostałych strun; analogicznie w innych rodzinach instrumentów (np. gitara, kontrabas) istnieją struny i referencyjne dźwięki A, z których muzycy korzystają przy strojeniu.
A0 jest najniższą nutą na standardowym fortepianie (częstotliwość 27,5 Hz). Oktawy oznacza się kolejnymi numerami: A1, A2, A3 itd. A7 (około 3520 Hz) znajduje się kilka dźwięków niżej niż C8 — najwyższa nuta na standardowym fortepianie (około 4186 Hz). Nuta "A" sama w sobie nie jest zwykle traktowana jako szczególny kamień milowy w rozwoju głosu (takim przykładem jest np. „tenor C”), ale w niektórych oktawach i dla niektórych typów głosu osiągnięcie wysokich lub bardzo niskich dźwięków A może być technicznie wymagające.
Strojenie orkiestry i warianty stroju
Choć standardem międzynarodowym jest A4 = 440 Hz, orkiestry i zespoły stosują różne częstotliwości odniesienia: np. A = 442 Hz lub 443 Hz (często w orkiestrach symfonicznych, by uzyskać jaśniejsze brzmienie), a w wykonaniach muzyki dawniej używa się niższego strojów barokowych rzędu ~A = 415 Hz. Istnieją też nierzadkie debaty i preferencje lokalne dotyczące stroju; decyzję zwykle podejmuje dyrygent lub kierownik artystyczny. Dla precyzyjnego strojeniа używa się kamertonu, elektronicznego tunera lub referencji podanej przez obój.
Częstotliwości nut La w najczęściej używanych oktawach
- A0 = 27,50 Hz (najniższe A na standardowym fortepianie)
- A1 = 55,00 Hz
- A2 = 110,00 Hz
- A3 = 220,00 Hz
- A4 = 440,00 Hz (strojenie koncertowe)
- A5 = 880,00 Hz
- A6 = 1760,00 Hz
- A7 = 3520,00 Hz
Warto pamiętać, że częstotliwości powyżej wynikają ze wzajemnego podwajania co oktawę (stosunek 2:1). Notacja naukowa (np. A4, A5) to tzw. scientific pitch notation, powszechnie używana do jednoznacznego określania oktaw.
La a głos ludzki i instrumenty
W zależności od instrumentu dźwięk A występuje w różnych pozycjach: skrzypce i altówka mają struny zestrojone na A4 (skrzyczy), wiolonczela ma A3, kontrabas zwykle A1 (w stroju kwartowym: E1–A1–D2–G2), gitara ma A2 jako drugą strunę od dołu. Dla śpiewaków konkretne A może być wygodne lub trudne zależnie od kształtu głosu i treningu — np. śpiewacy tenorowi dążą do opanowania tzw. tenor C (C5) jako ważnego punktu, podczas gdy osiągnięcie bardzo wysokiego A (np. A4–A5 dla różnych klas głosowych) może być wymagające technicznie.
Podsumowując: La (A) to zarówno stopień w solfeżu, jak i praktyczny punkt odniesienia przy strojeniu instrumentów. Jego znaczenie w praktyce orkiestralnej wynika z funkcji referencyjnej (obój podaje A), a różne konwencje strojenia i historyczne standardy wpływają na ostateczną wysokość dźwięku używaną w wykonaniach.