Zimorodek lazurowy to niewielki przedstawiciel zimorodków rzecznych, rozpoznawany po lśniącej, lazurowej barwie grzbietu i kontrastujących, jasnych plamach na głowie. Gatunek ten bywa w literaturze klasyfikowany pod nazwami naukowymi Ceyx azureus lub Alcedo azurea i osiąga długość rzędu około 17–19 cm. Ze względu na żywą barwę upierzenia stanowi charakterystyczny element krajobrazu wodnego w rejonach, w których występuje.
Wygląd i cechy rozpoznawcze
Zimorodek lazurowy ma krępą sylwetkę z krótkim ogonem i proporcjonalnie dużym dziobem przystosowanym do chwytania ryb. Do najważniejszych cech należą:
- intensywny, lazurowy kolor grzbietu i skrzydeł,
- białe lub jasne plamki między okiem a dziobem, które mogą pomagać w zastraszaniu drapieżników lub komunikacji,
- czerwone stopy z dwiema widocznymi palcami skierowanymi do przodu (część zimorodków ma zredukowaną liczbę palców),
- duży, czarny dziób idealny do chwytania ryb i skorupiaków.
Zasięg i siedlisko
Gatunek ten występuje przede wszystkim w południowo-wschodniej części Azji Południowo-Wschodniej i Oceanii. Spotykany jest w Australia, na Tasmanii, na Nowej Gwinei oraz na niektórych pobliskich wyspach, włączając północne obszary Maluku i Romang. Preferuje brzegi spokojnych zbiorników: rzek, strumieni, jezior, bagnisk, estuariów oraz lasów namorzynowych. Najczęściej obserwuje się go na niskich konarach i gałęziach nad wodą, skąd wypatruje zdobyczy.
Zachowanie i pokarm
Zimorodek lazurowy jest ptakiem zazwyczaj samotnym lub żyjącym w parach. Poluje z zasadzek: siada na wybranym grzbiecie nad wodą, po czym gwałtownie nurkuje, chwytając ryby i drobne skorupiaki. Podstawę diety stanowią słodkowodne rakowate oraz małe ryby, na przykład drobne gatunki słodkowodne i przydenne. Szczególnym składnikiem menu bywają lokalne krewetki czy raki, co oddaje jego adaptację do środowisk słodkowodnych i przyujściowych. Głos zimorodka to zwykle wysokie, przenikliwe odgłosy opisywane jako "pseet-pseet".
Rozmnażanie
Gniazdo budowane jest wewnątrz wykopanej nory w pionowym brzegu; długi tunel prowadzi do komory lęgowej, która może mieć nawet do metra długości. W komorze samica składa przeciętnie 5–7 okrągłych, białych jaj. Zarówno samiec, jak i samica uczestniczą w wysiadywaniu i dokarmianiu młodych. Młode opuszczają gniazdo po kilku tygodniach, jednak okres zależności od rodziców może się przedłużać, zwłaszcza przy obfitości pokarmu.
Różnice, znaczenie i ciekawostki
Zimorodek lazurowy wyróżnia się na tle innych zimorodków intensywną lazurową barwą grzbietu i charakterystycznym czerwonym ubarwieniem kończyn. Jego obecność jest często wskaźnikiem dobrej jakości siedlisk wodnych, gdyż potrzebuje przejrzystej wody i bogactwa drobnych organizmów wodnych. Ze względu na atrakcyjny wygląd bywa obserwowany przez miłośników ptaków i fotografów przyrody. Dalsze informacje na temat przynależności taksonomicznej oraz ochrony można znaleźć na stronach poświęconych rodzinie Alcedinidae oraz regionalnych opracowaniach faunistycznych: publikacje dotyczące pokarmu i ekosystemów słodkowodnych.