Balto — pies zaprzęgowy z misji dostarczenia surowicy do Nome (1925)
Balto — bohater pies zaprzęgowy z misji dostarczenia surowicy do Nome (1925). Opowieść o odwadze, poświęceniu i uratowanych dzieciach.
Balto to imię psa rasy Siberian Husky, który urodził się w 1923 roku i zmarł w 1933 roku. Stał się znany dzięki uczestnictwu w słynnej akcji ratunkowej zimą 1925 roku, zwanej często „Biegiem po surowicę” (serum run) do Nome na Alasce.
W styczniu 1925 roku w Nome wybuchła epidemia błonicy, grożąca szczególnie małym dzieciom. Próbę dostarczenia surowicy uniemożliwiły warunki pogodowe i lód: najpierw statek nie mógł podejść do portu, bo lód zamykał Morze Beringa, a następnie loty samolotem były niemożliwe z powodu zamieci i silnego wiatru. Surowicę przewieziono więc koleją: pociągiem z Anchorage na Alasce do stacji w Nenanie (Nenana), skąd rozpoczęto trwający kilka dni wieloetapowy transfer saniami zaprzęgów.
W akcji wzięły udział dziesiątki musherów i ich zaprzęgów, które przemierzały surowe i niebezpieczne odcinki trasy na zmianę. Cała trasa miała łącznie około 674 mil (ok. 1 085 km) i została pokonana w ciągu kilku dni pod koniec stycznia i na początku lutego 1925 roku; surowica dotarła do Nome 2 lutego 1925.
Wielu współczesnych i późniejszych autorów uznało psa Togo, prowadzącego zaprzęg Leonharda Seppali, za największego bohatera wyprawy — jego zespół przebył najdłuższy i najtrudniejszy odcinek (około 260–261 mil, czyli ok. 420 km) w ekstremalnych warunkach. Balto natomiast był psem, który biegł w ostatnim etapie relacji: poprowadził zaprzęg Gunnara Kaasena do Nome i to on przybył z surowicą na metę, co przyniosło mu szeroką sławę. Odcinek, który prowadził Balto, miał około 53 mil (ok. 85 km).
Po zakończeniu misji zarówno psy, jak i mushersi zostali powitani jak bohaterowie — wielu otrzymało nagrody, zaproszenia do miast i wyróżnienia. Balto stał się symbolem poświęcenia i odwagi, choć historycy i pasjonaci zaprzęgów często podkreślają, że wkład Togo i Seppali był równie (a może bardziej) znaczący niż rola Balto, który poprowadził jedynie ostatni odcinek.
Balto i pamięć o całej akcji zyskały trwałe upamiętnienie: w Nowym Jorku, w Central Parku, wzniesiono pomnik przedstawiający Balto (rzeźbiarz Frederick G. Roth); odsłonięcie miało miejsce kilka miesięcy po akcji i stoi tam do dziś jako przypomnienie o bohaterskiej akcji ratunkowej. Część historii i pamiątki związane z Balto można także oglądać w muzeach — wypreparowane ciało Balto jest wystawione w Muzeum Historii Naturalnej w Cleveland.
Dziedzictwo „Biegu po surowicę” przetrwało w kulturze i historii Alaski: przyczyniło się do popularyzacji zaprzęgów psich, stało się inspiracją dla książek, filmów i licznych wystaw, a także wpłynęło na utworzenie współczesnych zawodów i wydarzeń, które upamiętniają trasę i poświęcenie musherów (między innymi wyścigów takich jak Iditarod).
W skrócie:
- Balto — pies rasy Siberian Husky, żył 1923–1933.
- W 1925 r. w Nome miała miejsce akcja ratunkowa dostarczenia surowicy przeciw błonicy; lód i zamieć uniemożliwiły transport morski i lotniczy.
- Surowicę przewieziono pociągiem do Nenany, a dalej jej dostarczenie zrealizowano poprzez zmieniane zaprzęgi psów — łączny dystans ok. 674 mil (ok. 1 085 km).
- Balto prowadził ostatni odcinek i przybył do Nome 2 lutego 1925 r.; większe odcinki przebiegł jednak pies Togo.
- Pomnik Balto stoi w Central Parku, a wypreparowane ciało psa jest wystawione w muzeum w Cleveland — obie pamiątki przypominają o tej niezwykłej akcji.
Choć szczegóły i rozkład zasług między uczestnikami są przedmiotem dyskusji historyków i miłośników psów zaprzęgowych, misja z 1925 roku pozostaje jednym z najbardziej znanych przykładów szybkiej i skoordynowanej akcji ratunkowej prowadzonej w surowych warunkach klimatycznych.
Posąg Balto w Nowym Jorku
Serum run
W styczniu 1925 r. lekarze zdali sobie sprawę, że epidemia błonicy może ogarnąć młodych ludzi w Nome. Mogła ona zabić wiele osób. Jedyne serum, które mogło ją powstrzymać, znajdowało się w Anchorage. Anchorage było oddalone o prawie 1,000 mil (1,600 km). Jedyny samolot, który mógł dostarczyć lekarstwo do Nome, został wyjęty z zimowego magazynu, ale jego silnik był zamarznięty. Nie można było go uruchomić. Urzędnicy zdecydowali się przetransportować lek psim zaprzęgiem. Serum zostało przetransportowane pociągiem z Anchorage do Nenany. W Nenana pierwszy maszer rozpoczął podróż jako część sztafety, która miała dostarczyć surowicę do Nome. Wzięło w niej udział ponad 20 maszerów. Musieli oni stawić czoła śnieżycy z temperaturą -53 °F (-47 °C) i silnym wiatrem. Wyścig był relacjonowany na całym świecie.
Po wydarzeniach
22 grudnia 1995 roku wytwórnia Universal Pictures wypuściła na rynek film animowany Balto. Film został oparty na wydarzeniach z 1925 roku uruchomić serum, choć istnieją duże różnice. Zrobili też 2. i 3. film do oryginału.
Pytania i odpowiedzi
P: Kim był Balto?
O: Balto był psem rasy Siberian Husky, urodzonym w 1923 roku i zmarłym w 1933 roku. Był psem zaprzęgowym, który w 1925 roku brał udział w seryjnym biegu do Nome na Alasce.
P: Co robił Balto podczas biegu z surowicą?
O: Podczas biegu z surowicą Balto poprowadził drużynę do Nome z lekarstwem, które uratowało wiele dzieci przed epidemią błonicy.
P: Kto wyhodował, nazwał, wychował i wytresował Balto?
O: Leonhard Seppala wyhodował, nazwał, wychował i wytrenował Balto, ale nie brał z nim udziału w wyścigach.
P: Kto twierdził, że inny pies o imieniu Fox był razem z Balto współprowadzącym w zaprzęgu Kaasena?
O: W artykule w New York Times z 1927 r. Leonhard Seppala twierdził, że inny pies o imieniu Fox był w zaprzęgu Kaasena współprowadzącym z Balto. Nie wierzył, że Balto mógł samodzielnie prowadzić drużynę.
P: Co się stało, gdy próbowano sprowadzić samolotem lekarstwa na epidemię błonicy w Nome?
O: Kiedy próbowano przywieźć samolotem lekarstwa na epidemię dyfterytu w Nome, nie udało się, ponieważ była zamieć (burza śnieżna) i wiatr był zbyt silny dla samolotu.
P: Jak ludzie uczcili Balto po zakończeniu jego misji dostarczenia leków do Nome?
O: Po zakończeniu misji dostarczenia lekarstw do Nome, ludzie uczcili go powitaniem bohatera, a później postawili jego pomnik w Central Parku w Nowym Jorku, który stoi tam do dziś.
Przeszukaj encyklopedię