Funt szterling (GBP) — waluta Wielkiej Brytanii: monety, banknoty, kurs

Nominały i wygląd monet

W obiegu znajdują się monety o nominałach: 1 pens (1p), 2 pensy (2p), 5 pensów (5p), 10 pensów (10p), 20 pensów (20p), 50 pensów (50p), 1 funt (£1) oraz 2 funty (£2). Moneta jednofuntowa wprowadzona w 2017 r. ma charakterystyczny dwunastościenny kształt i zaawansowane zabezpieczenia, a moneta dwu‑funtowa jest zbudowana z dwóch metali (bimetaliczna). Wzory na rewersach często zmieniają się, ukazując symbole narodowe, postaci historyczne lub rocznicowe motywy; awers wszystkich monet zazwyczaj przedstawia portret panującego monarchy.

Banknoty i zabezpieczenia

Banknoty obowiązujące w obiegu to: 5 funtów, 10 funtów, 20 funtów i 50 funtów. W ostatnich latach Bank of England wprowadził banknoty wykonane z polimeru (tworzywa sztucznego), co znacząco zwiększyło ich trwałość i odporność na fałszerstwa. Pierwsze banknoty polimerowe to m.in. nowe 5 funtów (2016) i 10 funtów (2017); później wprowadzono także polimerowe 20-funtówki i 50-funtówki. Banknoty zawierają szereg zabezpieczeń, takich jak przezroczyste okienka, znak wodny, mikrodruk, nitki zabezpieczające oraz elementy zmieniające się pod różnym kątem widzenia.

Krótka historia i pochodzenie nazwy

Nazwa „funt” pochodzi historycznie od łacińskiego słowa pondus (ciężar) i pierwotnie odnosiła się do wartości równej funtowi srebra. Przydomek „szterling” (ang. sterling) ma prawdopodobnie związek z określeniem „Easterling” — nazwy kupców hanzeatyckich, których monety uważano za wzorcowe. Funt szterling jest jedną z najstarszych walut ciągle używanych na świecie i odgrywał przez wieki ważną rolę w handlu międzynarodowym.

Kurs wymiany

Kurs funta wobec innych walut ulega stałym zmianom pod wpływem czynników ekonomicznych i politycznych. Dla przykładu, w listopadzie 2019 r. jeden funt był równy 1,28 dolara amerykańskiego. Aktualne kursy można sprawdzić w bankach, kantorach oraz na stronach finansowych i platformach walutowych — pamiętaj, że kurs kupna i sprzedaży w kantorach zwykle różni się od kursu średniego rynkowego.

Użycie i emitenci banknotów

Centralnym bankiem emitującym banknoty w Anglii i Walii jest Bank of England. W Szkocji i Irlandii Północnej niektóre banki komercyjne również drukują własne banknoty (np. banki szkockie), które są powszechnie akceptowane w ich regionach, lecz formalnie nie są „legalnym środkiem płatniczym” w całej Wielkiej Brytanii. W zależności od terytorium lokalne izby pieniężne Issuing authorities wydają własne monety i banknoty, często wymienne w stosunku 1:1 z funtami Bank of England.

Praktyczne wskazówki dla podróżnych

• W Wielkiej Brytanii powszechnie akceptowane są karty płatnicze (chip & PIN) oraz płatności zbliżeniowe; jednak w mniejszych miejscowościach warto mieć przy sobie niewielką ilość gotówki.
• Przy płaceniu kartą sprawdź, czy terminal obsługuje karty z Twojego kraju (EMV, Mastercard, Visa itp.) oraz jakie są opłaty Twojego banku za przewalutowanie.
• Zwracaj uwagę na autentyczność banknotów i monet — nowe polimerowe banknoty są mniej podatne na uszkodzenia, ale wciąż mogą być podrabiane.

Funt szterling pozostaje ważną walutą rezerwową i jednym z najważniejszych instrumentów na rynkach walutowych. Przy podróżach i wymianie walut warto porównywać oferty kantorów i banków, a aktualny kurs sprawdzać na bieżąco.