Narayani (Nepali: नारायणी अञ्चल Listen jest jedną z czternastu stref Nepalu, położoną w środkowo-południowej części kraju. Jej nazwa pochodzi od rzeki Narayani, która znajduje się na zachodniej granicy strefy.

Położenie i krajobraz

Obszar Narayani obejmował fragmenty Terai (niziny przygraniczne z Indiami), pasma wzgórz Churia (Siwalik) oraz niższe partie środkowych Himalajów. Charakterystyczne dla regionu są rozległe równiny rolnicze, pagórkowate tereny oraz długie odcinki nadrzeczne. Oprócz rzeki Narayani ważnymi dopływami i ciekami są m.in. rzeka Rapti, które tworzą żyzne doliny i sprzyjają uprawom rolnym.

Podział administracyjny

Dawna strefa Narayani składała się z kilku powiatów (dystryktów). Do najważniejszych należały:

  • Chitwan (z miastem Bharatpur),
  • Makwanpur (siedziba Hetauda),
  • Bara,
  • Parsa (z miastem Birgunj — ważnym przejściem granicznym i centrum handlu),
  • Rautahat.

Administracyjną siedzibą strefy historycznie było miasto Hetauda, jednak pod względem gospodarczym i demograficznym szczególne znaczenie miały Birgunj i Bharatpur.

Gospodarka i transport

Gospodarka regionu opiera się głównie na rolnictwie — uprawie ryżu, trzciny cukrowej, warzyw i innych produktów rolno-spożywczych. Birgunj pełni rolę głównego ośrodka handlu i przemytu przy granicy z Indiami, a w Hetauda funkcjonuje kilka zakładów przemysłowych i stref przemysłowych.

Region jest dobrze skomunikowany: przez tereny Narayani przebiega ważny trakt wschód–zachód (Mahendra Highway), a połączenia drogowe łączą je z Katmandu i innymi częściami kraju. W rejonie działają także lotniska krajowe, np. Bharatpur oraz Simara, ułatwiające komunikację lotniczą.

Przyroda i turystyka

Najważniejszym przyrodniczym skarbem dawnej strefy jest Park Narodowy Chitwan — obszar chroniony wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Park słynie z populacji nosorożca jednorożnego (nosorożec indyjski), tygrysa bengalskiego, słoni i bogatej awifauny. Chitwan jest jednym z głównych celów turystyki przyrodniczej w Nepalu — oferuje safari, obserwacje ptaków, kajakarstwo i doświadczenia kulturowe związane z lokalnymi społecznościami, zwłaszcza ludem Tharu.

Demografia i kultura

Na obszarze Narayani mieszały się różne grupy etniczne i językowe: migranci z górskich regionów Nepalu (Brahmini, Czetri), rdzenne ludy Tharu oraz społeczności mówiące językami madhesińskimi (np. bhojpuri). Kultura regionu łączy obrzędy hinduskie i lokalne tradycje, a bogactwo folkloru i festiwali przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów.

Zmiany administracyjne

W wyniku reformy konstytucyjnej i administracyjnej przeprowadzonej w Nepalu w 2015 roku system 14 stref został zastąpiony systemem siedmiu prowincji. Oznacza to, że Narayani jako jednostka administracyjna przestała funkcjonować w starej formie; jej terytoria zostały włączone do nowych prowincji (między innymi do prowincji Bagmati i prowincji znanej dziś jako Madhesh). Mimo to nazwa i pojęcie Narayani nadal funkcjonują w potocznym i historycznym nazewnictwie oraz w odniesieniach geograficznych.

Atrakcje i znaczenie

  • Park Narodowy Chitwan — obserwacja dzikiej przyrody i ekoturystyka,
  • Birgunj — kluczowe przejście graniczne i centrum handlowe,
  • Bharatpur — ważne centrum usługowe i brama do Chitwan,
  • rzeki Narayani i Rapti — możliwości sportów wodnych i krajobrazowe.

Obszar dawnej strefy Narayani łączy znaczenie przyrodnicze, rolnicze i gospodarcze, będąc jednym z ważniejszych regionów Nepalu ze względu na różnorodność krajobrazów i funkcji społeczno-ekonomicznych.