Partia Liberalna, znana także jako Unia Liberalna lub Partia Unii Liberalnej, była krótkotrwałą partią polityczną działającą w Australii — przede wszystkim w stanach Wiktoria i Południowa Australia. Powstała jako odłam członków Nationalist Party of Australia, którzy sprzeciwiali się przywództwu ówczesnego premiera, Billy'ego Hughesa. Aktywność organizacji skupiła się głównie wokół wydarzeń wyborczych w 1922 roku.

Kontekst polityczny

Wczesne lata XX wieku w polityce australijskiej cechowały się częstymi podziałami i przetasowaniami po I wojnie światowej, m.in. wokół kwestii konskrypcji i polityki rządu koalicyjnego. Niezadowolenie części środowisk nacjonalistycznych z kierunku, jaki nadawał partii Billy Hughes, doprowadziło do utworzenia lokalnego ugrupowania o charakterze liberalnym, które miało służyć jako alternatywa dla przeciwników jego przewodnictwa.

Założenie i członkowie

Partię założyli dwaj wiktoriańscy działacze, Thomas Ashworth i Charles Merrett. Do ugrupowania przyłączyli się także dwaj federalni posłowie, byli członkowie nacjonalistów: wiktoriański William Watt oraz południowoaustralijski Richard Foster. W wyborach federalnych w 1922 r. liberałowie uzyskali dodatkowo trzy mandaty — do parlamentu dostali się John Latham z Wiktorii oraz Malcolm Cameron i Jack Duncan-Hughes z Południowej Australii — co dało łącznie pięciu reprezentantów tego ugrupowania na szczeblu federalnym.

  • Thomas Ashworth — współzałożyciel (Wiktoria)
  • Charles Merrett — współzałożyciel (Wiktoria)
  • William Watt — federalny poseł (Wiktoria)
  • Richard Foster — federalny poseł (Południowa Australia)
  • John Latham, Malcolm Cameron, Jack Duncan-Hughes — wybrani w 1922 r.

Po wyborach 1922 i rozwiązanie

W wyniku wyników wyborów federalnych 1922 r. nowo powstała Country Party (Partia Ludowa) odmówiła współpracy z rządem kierowanym przez Billy'ego Hughesa, stawiając warunek rezygnacji jego przywództwa. Hughes ostatecznie ustąpił, a funkcję premiera objął Stanley Bruce. Po tych zmianach pięciu parlamentarzystów z Partii Liberalnej powróciło do struktur Partii Nacjonalistycznej, choć formalnie niektórzy pozostawali zarejestrowani jako liberałowie aż do około 1925 roku. Ugrupowanie nie rozwinęło trwałej organizacji ani znaczącej bazy wyborczej i wkrótce przestało odgrywać samodzielną rolę w polityce krajowej.

Znaczenie i uwagi

Partia Liberalna z 1922 roku była przede wszystkim krótkotrwałym instrumentem politycznym skierowanym przeciwko konkretnemu liderowi i nie wykształciła ciągłości jako odrębna siła polityczna. Nie należy jej mylić z późniejszą, znacznie większą Liberal Party of Australia założoną w 1944 roku przez Roberta Menziesa — to odrębne ugrupowanie, które na trwałe ukształtowało scenę polityczną kraju po II wojnie światowej.