Córka pułku (La fille du régiment) — opera Donizettiego, aria i 9 wysokich C
Córka pułku (La fille du régiment) — komiczna opera Donizettiego, słynna aria "Ah! mes amis…" z dziewięcioma wysokimi C; historia, rola Marii, wykonania i nagrania.
Córka pułku (franc. La fille du régiment) to opera komiczna w dwóch aktach. Francuskie libretto napisali Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges i Jean-François Bayard. Muzyka została skomponowana przez Gaetano Donizettiego. Opera znana jest z arii tenorowej "Ah! mes amis, quel jour de fête!". Występuje w niej dziewięć wysokich C. Opera została wystawiona po raz pierwszy 11 lutego 1840 roku przez Paris Opéra-Comique w Salle de la Bourse. W Metropolitan Opera wystawiano ją w latach 1902/03. Rola Marii była ulubioną rolą Jenny Lind.
Treść i akcja
Akcja opery rozgrywa się podczas wojen napoleońskich. Jako noworodek Maria została znaleziona na polu bitwy i wychowana przez francuski pułk jako jego „córka” — odtąd towarzyszy żołnierzom, biorąc udział w ich życiu i żartach. W pierwszym akcie poznajemy zabawny, żołnierski świat: Maria jest odważna, szczodra i pełna temperamentu; zakochuje się w żołnierzu Tonio, który z kolei z wzajemnością wyznaje jej miłość, lecz musi najpierw przekonać jej „rodzinę” do swego wyboru.
W drugim akcie pojawia się Marquise de Berkenfield — bogata arystokratka, która ujawnia, że Maria ma arystokratyczne pochodzenie i chce zabrać ją do rodzinnego majątku, by wychować na damę. Konflikt między uczuciami a pozycją społeczną prowadzi do dramaturgicznego finału: Tonio musi udowodnić swoją godność i odwagę, a ostateczne rozstrzygnięcie łączy elementy komiczne z wzruszeniem.
Obsada i typy głosów
- Maria — sopran lirico-ligero (główna żeńska rola, wymaga zarówno lekkości, jak i ekspresji komicznej);
- Tonio — tenor (postać męska, znana zwłaszcza z trudnej arii z wysokimi C);
- Sergeant Sulpice — bas/ baryton (rola komiczna);
- Marquise de Berkenfield — mezzosopran lub kontralt (arystokratka, wprowadzająca elementy „garderoby” i konfrontacji światów);
- oraz chór i szeregi żołnierzy — ważny element scenografii i humoru.
Arya i dziewięć wysokich C
Najbardziej znaną partią tej opery jest aria tenorowa "Ah! mes amis, quel jour de fête!", która zyskała sławę dzięki serii ekstremalnie wysokich dźwięków — tradycyjnie wykonuje się w niej aż dziewięć wysokich C (C5). Te uderzające nuty uczyniły z arii popis techniczny i jeden z najbardziej efektownych momentów dla tenora w repertuarze bel canto. Z powodu trudności technicznych interpretacje i wystawienia bywają różne: niektórzy wykonawcy realizują wszystkie wysokie C, inni redukują ich liczbę lub stosują transpozycję, natomiast zdarzają się i encores tego fragmentu, gdy publiczność domaga się bisu.
Styl muzyczny i cechy sceniczne
Opera łączy melodyjny, lekki charakter bel canto z elementami opéra comique — czyli użyciem dialogów mówionych między partiami śpiewanymi. Donizetti wykorzystuje żywe marsze, chóralne fanfary i zwinne arie, by zbudować atmosferę żołnierskiej zażyłości oraz kontrastów między prostotą Marii a konwenansami arystokracji. Rola Marii wymaga od sopranistki zarówno aktorskiego temperamentu, jak i precyzyjnej koloratury.
Historia wykonawcza i nagrania
Po premierze w 1840 roku Opéra-Comique opera szybko zdobyła popularność i doczekała się wielu wystawień w Europie i poza nią. W XX i XXI wieku utwór był regularnie wznawiany w operach całego świata. Ze względu na arię tenorową, partia Tonia stała się popisem dla wielu słynnych śpiewaków — zarówno historycznych, jak i współczesnych; interpretacje "Ah! mes amis..." nagrywali i wykonywali między innymi znani tenory, którzy wprowadzili ten popisowy fragment do swoich recitali i nagrań studyjnych.
W dostępnych nagraniach i transmitowanych przedstawieniach często podkreśla się elementy komizmu, choreografii żołnierskiej i barwę partii solowych. Współczesne realizacje bywają też reinterpretowane reżysersko, umieszczając akcję w różnych epokach lub podkreślając aspekt społeczny konfliktu między klasami.
Znaczenie i ciekawostki
- Opera jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Donizettiego i często służy jako przykład wprowadzenia elementów komicznych do opery bel canto.
- Partia Marii była rzeczywiście jedną z ulubionych ról Jenny Lind, co przyczyniło się do popularności spektaklu w XIX wieku.
- Wielu tenorów buduje swoją sławę na śmiałych wykonaniach arii z dziewięcioma wysokimi C; fragment ten jest także częstym materiałem konkursowym lub popisowym podczas koncertów galowych.
- Jako opéra comique, dzieło zawiera momenty mówione — w niektórych współczesnych produkcjach zastępowane przez recytatywy lub skrócone fragmenty.
Praktyczne informacje
Spektakl zazwyczaj trwa około dwóch godzin (w zależności od wersji i przerw). Ze względu na dialogi i charakter muzyczny najlepiej sprawdza się w wykonaniu zespołu zdolnego zarówno do śpiewu bel canto, jak i wyrazistej gry aktorskiej. Dla słuchaczy zainteresowanych bel canto i repertuarem komicznym Córka pułku stanowi przystępne, efektowne i radosne przedstawienie z jednym z najbardziej pamiętnych tenorowych popisów w całej literaturze operowej.
Gaetano Donizatti
Role
- Marie, a vivandière - sopran koloraturowy
- Tonio, młody Tyrolczyk - tenor
- Sierżant Sulpice - bas
- Markiza Birkenfeld - kontralt
- Hortensjusz, kamerdyner - bas
- Kapral - bas
- Chłop - tenor
- Księżna Krakenthorp - rola mówiona
- Notariusz - rola mówiona
- Żołnierze francuscy, Tyrolczycy, służba księżnej
Historia
|
|
| ||||
| Problemy z odsłuchiwaniem tego pliku? Zobacz pomoc dla mediów. | |||||
Akt 1
Markiza Berkenfeld i jej kamerdyner, Hortensjusz, są w drodze do Austrii. Zatrzymują się w podróży, ponieważ wybuchła potyczka. Markiza dowiaduje się, że wojska francuskie wycofały się. Wypowiada się na temat grubiańskich manier Francuzów ("Pour une femme de mon nom"). Sierżant 21. pułku, Sulpice, zapewnia wszystkich, że jego ludzie przywrócą spokój i porządek. Dołącza do niego Marie, "córka" pułku. Jest sierotą i została adoptowana przez żołnierzy. Sulpice wypytuje ją o młodego mężczyznę, z którym była widziana. Wyjaśnia, że to Tonio, Tyrolczyk, który kiedyś uratował jej życie. Oddziały 21. przybywają z więźniem. To Tonio. Szukał on Marie. Ona wkracza do akcji, by go uratować. On wznosi toast za nowych przyjaciół, a Marie śpiewa pieśń pułkową ("Chacun le sait"). Tonio dostaje rozkaz podążania za żołnierzami. Ucieka i wraca, by wyznać miłość Marii. Sulpice robi im niespodziankę. Marie musi przyznać Tonio, że może poślubić tylko żołnierza 21.
Markiza prosi Sulpice'a o eskortę do swojego zamku. Kiedy Sulpice słyszy nazwisko Berkenfeld, przypomina mu się list, który znalazł przy młodej Marii na polu bitwy. Markiza szybko przyznaje się, że znała ojca dziewczyny. Mówi, że Marie jest dawno zaginioną córką jej siostry. Dziecko zostało pozostawione pod opieką markizy, ale zaginęło. Jest zszokowana szorstkimi manierami dziewczynki. Postanawia zabrać siostrzenicę do swojego zamku i zapewnić jej odpowiednie wykształcenie. Tonio zaciągnął się do wojska, aby móc poślubić Marie ("Ah, mes amis"). Ale Marie musi opuścić zarówno swój pułk, jak i mężczyznę, którego kocha ("Il faut partir").
Akt 2
Markiza zaaranżowała małżeństwo Marii z księciem Krakenthorp. Na zamku markizy Sulpice dochodzi do siebie po kontuzji. Ma on pomagać markizie w jej planach. Markiza daje Marii lekcję śpiewu. Za namową Sulpice'a Marie wplata frazy pieśni pułkowej. Markiza traci panowanie nad sobą (Trio: "Le jour naissait dans la bocage").
Marie zostaje sama. Uważa, że pieniądze i pozycja są bez znaczenia ("Par le rang et l'opulence"). Słyszy w oddali marsz żołnierzy. Jest zachwycona, gdy cały pułk wkracza do pokoju. Prowadzi ich do odśpiewania patriotycznego hołdu ("Salut a la France"). Marie spotyka się ponownie z Toniem. Tonio prosi Marię o rękę. Markiza jest niewzruszona deklaracją młodzieńca, że Maria jest całym jego życiem ("Pour me rapprocher de Marie"). Mówi, że jej siostrzenica jest zaręczona z innym mężczyzną. Odrzuca Tonio. Markiza i Sulpicjusz zostają sami. Wyznaje prawdę: Marie jest jej nieślubną córką. Porzuciła ją dawno temu, bojąc się społecznej kompromitacji.
Hortensjusz oznajmia przybycie weselników. Na jego czele stoi matka pana młodego, księżna Krakenthorp. Maria odmawia opuszczenia swojego pokoju. Sulpicjusz mówi jej, że markiza jest jej matką. Zaskoczona dziewczyna mówi, że nie może postąpić wbrew woli matki. Zgadza się wyjść za mąż za człowieka, którego nie kocha. Już ma podpisać kontrakt małżeński, gdy żołnierze 21-go, pod wodzą Tonio, szturmują, by ratować swoją "córkę". Goście są przerażeni, gdy dowiadują się, że Marie była dziewczyną z kantyny. Zmieniają zdanie, gdy Marie mówi im, że nigdy nie będzie w stanie spłacić długu, jaki ma wobec żołnierzy. Markiza jest tak poruszona dobrocią serca swojej córki, że daje jej pozwolenie na ślub z Toniem. Wszyscy przyłączają się do końcowego "Salut a la France".
Pytania i odpowiedzi
P: Czym jest Córka pułku?
Córka pułku to opera komiczna w dwóch aktach.
P: Kto napisał libretto Córki pułku?
O: Libretto Córki pułku zostało napisane przez Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges i Jean-François Bayard.
P: Kto skomponował muzykę do Córki pułku?
O: Muzyka do Córki pułku została skomponowana przez Gaetano Donizettiego.
P: Jaka jest słynna aria tenorowa w Córce pułku?
O: Słynna aria tenorowa w Córce pułku to "Ah! mes amis, quel jour de fête!".
P: Ile wysokich C pojawia się w "Ah! mes amis, quel jour de fête!"?
O: "Ah! mes amis, quel jour de fête!" zawiera dziewięć wysokich C.
P: Kiedy "Córka pułku" została wystawiona po raz pierwszy?
Córka pułku została wystawiona po raz pierwszy 11 lutego 1840 roku przez paryską Opéra-Comique w Salle de la Bourse.
P: Dla kogo rola Marii była ulubioną?
O: Rola Marii w Córce pułku była ulubioną rolą Jenny Lind.
Przeszukaj encyklopedię