Generał Sir James Abbott (12 marca 1807 - 6 października 1896) był oficerem armii brytyjskiej służącym w kolonialnych Indiach. Zyskał sławę i rozgłos w północno-zachodniej części subkontynentu w połowie XIX wieku (terenach, które dziś wchodzą w skład prowincji Khyber Pakhtunkhwa w Pakistanie). W działaniach administracyjnych i wojskowych związanych z okresem po pierwszej wojnie angielsko-sikhowskiej (1845–1846) działał jako jeden z doradców i współpracowników takich postaci brytyjskiej polityki indyjskiej, jak Henryk Lawrence, pełniąc funkcje o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym wobec miejscowych społeczności Sikhów i innych ludów regionu.
Wczesna kariera i służba
Abbott służył w siłach Kompanii Wschodnioindyjskiej i brał udział w działaniach, które doprowadziły do reorganizacji administracji w północno-zachodnich częściach Indii. W wyniku zmieniającej się polityki brytyjskiej wobec państwa Sikhów i przyłączeń terytorialnych został powołany do pełnienia funkcji cywilno-wojskowych w regionie Hazary. W swojej karierze osiągnął stopień generała i był powszechnie znany z umiejętności porozumiewania się z lokalnymi przywódcami i zrozumienia miejscowych warunków.
Hazara i założenie Abbottabadu
W ramach postanowień traktatu z Lahore, zawartego po klęsce Sikhów w I wojnie angielsko-sikhowskiej, dokonano licznych przetasowań własności i wpływów terytorialnych na północy. Część zmian terytorialnych związanych była z przekazaniem Kaszmiru Gulabowi Singhowi; jednocześnie część obszarów, w tym Hazara, znalazła się pod brytyjską administracją. Hazara była zarządzana przez brytyjskich urzędników, a jednym z pierwszych zastępców komisarza tego dystryktu był właśnie James Abbott (Hazary, 1849–1853). W styczniu 1853 roku Abbott założył garnizonowe miasto, które nazwano na jego cześć — Abbottabad zostało założone przez niego w styczniu 1853 roku i nosi jego imię. Miasto powstało jako centrum administracyjne i wojskowe regionu, z charakterystycznym planem angielskiego garnizonu i infrastrukturą służącą zarówno wojsku, jak i ludności cywilnej.
Rodzina, wizerunek i późniejsze lata
James Abbott pochodził z rodziny, w której kilku członków również służyło w Indiach; był bratem Augusta Abbotta i Fryderyka Abbotta, którzy także pełnili służbę jako oficerowie w siłach Kompanii Wschodnioindyjskiej. Jego portret wykonał artysta B. Baldwin — obraz ten znajduje się w kolekcji National Portrait Gallery w Londynie, choć w chwili obecnej nie jest wystawiany. Po długiej karierze w Indiach Abbott powrócił do życia prywatnego i zmarł w 1896 roku.
Dziedzictwo
Najtrwalszym śladem działalności Jamesa Abbotta jest nazwa i urbanistyczny kształt miasta Abbottabad, które przetrwało jako ważne ośrodki regionalne w późniejszej historii Pakistanu. Miasto i okolice zachowały elementy brytyjskiego dziedzictwa architektonicznego i militarnego, a sama nazwa Abbottabad przypomina o roli, jaką odegrali brytyjscy administratorzy w kształtowaniu granic i struktur administracyjnych północnych Indii w połowie XIX wieku.
