Przegląd
Galvarino był znanym wojownikiem Mapuche, ludem rdzennym południowego Chile, który przez wieki opierał się hiszpańskiej ekspansji. Stał się postacią symboliczną z powodu niezwykłej odwagi i uporu po brutalnym okaleczeniu przez najeźdźców.
Pojmanie i okaleczenie
W 1557 roku, po bitwie pod Lagunillas, Galvarino wraz z około 150 innymi wojownikami został wzięty do niewoli. Starcie odbyło się na terytorium, które obecnie jest częścią Chile, w rejonie rzeki Bío-Bío. Hiszpańskie siły, dowodzone przez konkwistadorów, czyli hiszpańskich konkwistadorów, stosowały surowe kary wobec schwytanych bojowników. Część jeńców została skazana na amputację — odcinano im prawą rękę i nos, a niektórzy stracili obie dłonie, jak Galvarino.
Powrót do walki
Po okaleczeniu Galvarino został puszczony wolno z zadaniem przekazania przywódcy Mapuche, Caupolicánowi, aby ten się poddał i powstrzymał rozlew krwi. Zamiast tego Galvarino wezwał do kontynuowania oporu. Zorganizował i poprowadził ataki na hiszpańskie pozycje. W jednej z kolejnych potyczek, 30 listopada 1557 roku, w bitwie pod Millarupe, walczył z nożami przymocowanymi do obu nadgarstków, próbując przez to rekompensować brak rąk.
Ujęcie i śmierć — wersje wydarzeń
W wyniku tej kampanii Mapuche ponieśli ciężkie straty; według niektórych relacji zginęło tam kilka tysięcy wojowników. Galvarino został ponownie schwytany i skazany na śmierć. Źródła podają różne wersje jego końca: niektóre donoszą o powieszeniu lub publicznej egzekucji, inne mówią o bestialskim wrzuceniu go do psów, a jeszcze inne sugerują, że mógł popełnić samobójstwo, aby uniknąć hańby — brak jednak jednomyślności w dokładnych szczegółach.
Znaczenie i pamięć
Galvarino stał się w tradycji Mapuche i w historycznej pamięci Chile symbolem odwagi oraz poświęcenia w walce o wolność. Jego obraz — wojownika pozbawionego rąk, który mimo to powraca na pole bitwy — był i bywa przywoływany w literaturze, folklorze i dyskusjach o oporze przeciw kolonializmowi. Postać ta pomaga zrozumieć brutalność kampanii konkwistadorów i determinację rdzennych społeczności w obronie terytoriów.
- Główne bitwy związane z Galvarino: Lagunillas i Millarupe.
- Przywódca Mapuche w tamtym okresie: Caupolicán (wspomniany powyżej).
- Różne relacje co do okoliczności śmierci — brak jednolitego zapisu.

