Everipedia (/ˌɛvərɪˈpiːdiə, ˌɛvəri-/) jest internetową encyklopedią opartą na wiki, założoną w grudniu 2014 roku. Strona została uruchomiona w 2015 roku jako widelec Wikipedii. Siedziba firmy znajduje się w Westwood, Los Angeles, Kalifornia. W 2017 roku Everipedia była największą angielskojęzyczną encyklopedią pod względem liczby stron.

Historia i cel projektu

Everipedia powstała z zamiarem stworzenia bardziej inkluzywnej encyklopedii internetowej niż Wikipedia — ze słabszym akcentem na rygorystyczne kryteria notability i z większą otwartością na artykuły dotyczące osób publicznych, mniejszych instytucji czy niszowych tematów. Inicjatorzy projektu postawili na prostotę edycji i szybsze dopuszczanie treści, co szybko przełożyło się na dużą liczbę krótkich artykułów i zapisów biograficznych.

Technologia i token IQ

W dniu 6 grudnia 2017 roku firma poinformowała, że zamierza rozpocząć korzystanie z technologii EOS.IO blockchain i pracować nad tokenem kryptokurwalutowym zwanym IQ w celu zachęcenia do generowania informacji. Zasadniczym pomysłem było wykorzystanie mechanizmów tokenów i smart kontraktów do nagradzania autorów, weryfikatorów i uczestników systemu za tworzenie i moderowanie treści oraz do wprowadzenia elementów zdecentralizowanego zarządzania.

Token IQ został zaprojektowany jako narzędzie zachęt ekonomicznych — umożliwiające nagradzanie edytorów, głosowanie nad sporami redakcyjnymi oraz możliwe wykorzystanie w systemach reputacji. W praktyce integracja z technologią blockchain miała również na celu zwiększenie transparentności zmian i długoterminowe przechowywanie informacji.

Funkcje i zasady redakcyjne

  • Model edycji: Everipedia działa na modelu wiki — zarejestrowani użytkownicy (oraz w wielu przypadkach użytkownicy anonimowi) mogą tworzyć i edytować artykuły.
  • Kryteria treści: W porównaniu z Wikipedią Everipedia stosuje bardziej liberalne kryteria dopuszczania artykułów — większy nacisk kładzie na inkluzywność niż na surową kontrolę notability.
  • Multimedia i linkowanie: Strona obsługuje multimedia i linkowanie do zewnętrznych źródeł; redaktorzy są zachęcani do podawania cytowań i odnośników, choć praktyka i rygory cytowania bywały przedmiotem krytyki.
  • Model biznesowy: Everipedia funkcjonuje komercyjnie — generuje przychody m.in. z reklam i usług powiązanych z platformą, jednocześnie rozwijając mechanizmy tokenowe i partnerskie.

Krytyka i kontrowersje

Projekt spotkał się zarówno z pozytywnym zainteresowaniem, jak i krytyką. Główne zarzuty obejmowały:

  • niższą niż w Wikipedii jakość i rzetelność niektórych haseł;
  • tworzenie dużej liczby krótkich, słabo udokumentowanych artykułów (zwłaszcza o celebrytach i mało znanych osobach), co przyczyniło się do szybkiego wzrostu liczby stron;
  • obawy o możliwość wykorzystywania platformy do działań promocyjnych i tworzenia treści o charakterze reklamowym;
  • pytania dotyczące stopnia decentralizacji systemu po integracji z blockchainem oraz o realne korzyści tej integracji dla jakości encyklopedii.

W odpowiedzi Everipedia podkreślała, że celem jest poszerzenie zakresu dostępnej wiedzy i nagradzanie uczestników za aktywność, a także eksperymentowanie z nowymi modelami zarządzania treścią i zachęt ekonomicznych.

Znaczenie i bieżący stan

Everipedia przyczyniła się do dyskusji o tym, jak łączyć otwarte, współtworzone zasoby wiedzy z mechanizmami ekonomicznymi i technologią rozproszonego rejestru. Nawet jeśli część krytyków wątpiła w praktyczną użyteczność niektórych rozwiązań, projekt zwrócił uwagę na możliwości nagradzania wkładu redakcyjnego i eksperymenty z alternatywnymi modelami motywacji.

Dla osób poszukujących informacji warto pamiętać o sprawdzaniu źródeł cytowanych w artykułach Everipedia i porównywaniu treści z innymi encyklopediami i źródłami referencyjnymi, zwłaszcza w przypadkach haseł o istotnym znaczeniu faktograficznym.