Allentown to miasto w hrabstwie Lehigh, w stanie Pensylwania, w Stanach Zjednoczonych. Po Filadelfii i Pittsburghu jest trzecim najbardziej zaludnionym miastem w Pensylwanii — według spisu ludności z 2000 roku miało 106 632 mieszkańców. Od tego czasu populacja rosła: według spisu z 2010 roku miasto liczyło około 118 032 mieszkańców, a w spisie z 2020 roku około 125 845. Allentown jest siedzibą hrabstwa Lehigh County i największym miastem w regionie znanym jako Lehigh Valley.

Historia

Miasto zostało założone w połowie XVIII wieku przez kupca Williama Allena. Początkowo nosiło nazwę Northampton Town; w XIX wieku przyjęto nazwę Allentown. W XIX i na początku XX wieku miasto rozwijało się jako ośrodek przemysłowy (m.in. przemysł stalowy, tekstylny i maszynowy), co przyciągnęło znaczną liczbę imigrantów i przyczyniło się do szybkiego wzrostu liczby mieszkańców. W czasie Rewolucji amerykańskiej w Allentown ukrywano dzwon Liberty Bell przed brytyjskimi żołnierzami — wydarzenie to jest ważnym elementem lokalnej historii.

Położenie i geografia

Allentown leży we wschodniej części Pensylwanii, nad rzeką Lehigh, w centralnej części Lehigh Valley. Miasto znajduje się w stosunkowo krótkiej odległości od gór Pocono (ok. 45 minut jazdy samochodem) oraz w zasięgu komunikacyjnym większych ośrodków, w tym Filadelfii i Nowego Jorku.

Ludność

Struktura demograficzna Allentown jest zróżnicowana etnicznie i kulturowo. W mieście mieszka znacząca społeczność latynoska oraz różne grupy pochodzenia europejskiego. W ostatnich dekadach miasto notowało wzrost liczby mieszkańców i procesy rewitalizacji centrów miejskich.

Gospodarka

Tradycyjne przemysły (stoczniowo‑metalowy, włókienniczy) zostały z czasem zastąpione przez bardziej zróżnicowaną gospodarkę obejmującą usługi medyczne, handel detaliczny, logistykę, edukację i technologie. W regionie działają centra dystrybucyjne i firmy usługowe, a także ważne placówki medyczne, co czyni sektor usług jednym z głównych pracodawców.

Kultura i atrakcje

Allentown oferuje wiele instytucji kulturalnych i miejsc rekreacji. Do ważniejszych należą:

  • Allentown Art Museum — muzeum sztuki z kolekcjami stałymi i wystawami czasowymi;
  • America on Wheels — muzeum poświęcone historii transportu i motoryzacji;
  • PPL Center — hala widowiskowo‑sportowa, w której występują lokalne drużyny oraz odbywają się koncerty i imprezy;
  • Great Allentown Fair — coroczny jarmark i festiwal rolniczy o długiej tradycji;
  • Parki nad rzeką Lehigh i tereny rekreacyjne regionu, m.in. ścieżki rowerowe i obszary zielone.

Transport

Allentown jest obsługiwane przez sieć dróg międzystanowych i stanowych, a także przez lokalne przewozy autobusowe. W pobliżu znajduje się Lehigh Valley International Airport (port lotniczy obsługujący region), a drogi takie jak Interstate 78 i lokalne arterie zapewniają połączenia z innymi miastami Pensylwanii i sąsiednich stanów. W obrębie metropolii funkcjonują usługi transportu publicznego i regionalne połączenia autobusowe oraz plany dotyczące rozwoju kolei pasażerskiej.

Edukacja i służba zdrowia

W Allentown działają instytucje szkolnictwa wyższego i placówki edukacyjne, m.in. uczelnie prywatne i kampusy dyplomowe. W mieście znajdują się też ważne ośrodki medyczne i szpitale, które świadczą usługi zdrowotne dla mieszkańców całego regionu.

Uwagi końcowe

Allentown to miasto o bogatej historii przemysłowej, które w ostatnich dekadach przeszło transformację w kierunku gospodarki usługowej i kulturalnej. Jego położenie w Lehigh Valley oraz rozwijająca się infrastruktura sprawiają, że jest ważnym ośrodkiem regionalnym we wschodniej Pensylwanii.