Plac Chuar-chira (kurdyjski: چوارچرا, Chwar Chira, perski: میدان چهارچراغ) (co oznacza plac czterech świec) to centralny i historyczny plac w mieście Mahabad, na którym po upadku Republiki Mahabadu w 1946–1947 roku odbyły się głośne publiczne egzekucje przywódców kurdyjskich ruchów niepodległościowych. Wśród najważniejszych ofiar był Qazi Muhammada, prezydent Republiki Mahabadu, oraz inni przywódcy republiki z Mahabadu i Bukanie, powieszeni po wkroczeniu sił rządowych Iranu — wydarzenie to miało miejsce na początku 1947 roku i do dziś stanowi jedno z kluczowych traumatycznych wspomnień w historii kurdyjskiej wspólnoty regionu.

Historia i symbolika

Plac Chuar-chira, jako miejsce publicznych egzekucji i demonstracji, stał się symbolem kurdyjskiej pamięci zbiorowej i oporu. Nazwa „czterech świec” bywa interpretowana jako odniesienie do żałoby i pamięci o poległych liderach. Plac odgrywał i nadal odgrywa rolę głównego miejsca zgromadzeń publicznych, wieców i uroczystości miejskich; znajduje się tam ważny węzeł komunikacyjny i targowiska otaczające śródmieście Mahabadu.

Współczesne protesty i znaczenie polityczne

Plac był także sceną współczesnych protestów. W 2005 r. Demokratyczna Partia Kurdystanu Iranu poinformowała, że około 50 000 osób demonstrowało przeciwko rządowi Iranu w związku ze śmiercią Shivana Qaderi. Śmierć Qaderiego i jej okoliczności — według relacji kurdyjskich aktywistów i rodzin — wywołały falę oburzenia i protestów w Mahabadzie oraz innych kurdyjskich miastach, które spotkały się z odpowiedzią sił bezpieczeństwa. Te wydarzenia umocniły pozycję placu jako miejsca pamięci i miejsca, wokół którego gromadzą się osoby domagające się sprawiedliwości i praw politycznych dla Kurdów w Iranie.

Nazwa i stan obecny

Oficjalnie plac nosi dziś nazwę Shardari Square. Pomimo zmiany nazwy, Chuar-chira zachowuje silne znaczenie symboliczne dla mieszkańców Mahabadu i kurdyjskiej diasporze — jest jednym z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych miejsc w mieście, odwiedzanym zarówno przez miejscowych, jak i przez osoby przybywające na uroczystości upamiętniające wydarzenia z 1947 r. i późniejsze protesty.

Znaczenie dla pamięci i kultury

  • Plac pełni funkcję miejsca pamięci — odbywają się tam regularne zgromadzenia, modlitwy i rocznicowe uroczystości.
  • Jest miejscem spotkań społeczności, centrum handlowym i komunikacyjnym Mahabadu.
  • Pełni rolę symbolu kurdyjskiej historii XIX–XX wieku oraz współczesnych sporów o prawa mniejszości i autonomię.

Plac Chuar-chira — mimo oficjalnych prób zmiany nazw i administracyjnych przekształceń — pozostaje w świadomości lokalnej społeczności ważnym punktem odniesienia historycznego i politycznego, a także miejscem, gdzie przeszłość spotyka się z aktualnymi aspiracjami mieszkańców Mahabadu.