Chandrayaan-2, co w sanskrycie oznacza „pojazd księżycowy” (ang. Lunar Craft lub Moon Craft), jest drugą po Chandrayaan-1 misją księżycową Indii. Zrealizowana przez Indyjską Organizację Badań Kosmicznych (ISRO), misja została wystrzelona z Centrum Kosmicznego Satish Dhawan 22 lipca 2019 r. o 14:43 IST (09:13 UTC) przy użyciu rakiety GSLV Mk III (Geosynchronous Satellite Launch Vehicle Mark III). Prawidłowe lądowanie na księżycowym biegunie południowym sprawiłoby, że Indie stałyby się czwartym krajem, który osiągnął miękkie lądowanie na Księżycu, po agencjach kosmicznych USA, ZSRR i Chin. Lądowanie zaplanowano na 7 września 2019 r. o 01:55 IST (6 września 2019 r., 20:25 UTC), jednak podczas końcowej fazy zejścia utracono łączność na wysokości około 2,1 km i próba miękkiego lądowania zakończyła się niepowodzeniem.

Cele misji

Główne cele Chandrayaan-2 obejmowały zarówno demonstrację nowych technologii, jak i badania naukowe:

  • demonstracja miękkiego lądowania i poruszania się łazika po powierzchni Księżyca;
  • badania naukowe skupione na południowym biegunie Księżyca: mapowanie topografii, analiza mineralogii i składu chemicznego, poszukiwanie i badanie obecności wody i zamarzniętych złóż lodu;
  • zrozumienie struktury wewnętrznej Księżyca oraz procesów geologicznych i przestrzennych zjawisk zachodzących na powierzchni.
W misji uczestniczyły trzy główne elementy: orbiter pozostający na orbicie okołoksiężycowej, lądownik nazwaný Vikram (od Vikrama Sarabhai — jednego z twórców indyjskiego programu kosmicznego) oraz łazik Pragyan (oznaczający „mądrość”), który miał się poruszać po powierzchni i prowadzić lokalne pomiary.

Przebieg misji

Po poprawnym wejściu na trajektorię translunarną orbiter osiągnął zaplanowaną orbitę okołoksiężycową i przez pewien czas wykonywał zaplanowane manewry oraz testy systemów. Lądownik Vikram oddzielił się od orbitera i rozpoczął fazę wejścia, zniżania i lądowania (EDL). W trakcie ostatnich sekund zejścia, przy wysokości około 2,1 km, kontrola misji straciła łączność z lądownikiem, co doprowadziło do nieudanego lądowania. Dokładne przyczyny awarii były przedmiotem późniejszych analiz przez ISRO.

Wyniki naukowe i dalszy przebieg

Mimo że lądowanie nie powiodło się, orbiter misji Chandrayaan-2 pozostał sprawny i kontynuował pracę naukową z orbity. Orbiter wyposażony był w zestaw instrumentów do obrazowania, spektrometrii i badania powierzchni oraz cienkiej atmosfery (egzosfery) Księżyca. Z orbity uzyskano duże ilości danych naukowych, w tym mapowanie topografii i składu chemicznego rejonu południowego bieguna, które wzbogaciły wiedzę o Księżycu i uzupełniły wyniki poprzednich misji.

Znaczenie i konsekwencje

Chandrayaan-2 była ważnym krokiem w rozwoju technologii kosmicznych Indii: choć lądowanie nie powiodło się, misja dostarczyła kluczowych doświadczeń inżynieryjnych i naukowych. Awaria lądowania stała się podstawą do analizy i usprawnień, które ISRO wykorzystała w kolejnych projektach. W rezultacie Indie kontynuowały program księżycowy — późniejsze misje skupiały się na ponownych próbach miękkiego lądowania i dalszym rozwijaniu krajowych możliwości eksploracji kosmosu.

Podsumowanie

Chandrayaan-2 była ambitną misją łączącą cele demonstracyjne i badawcze. Jej start i praca orbiterowa okazały się sukcesem, natomiast próba lądowania zakończyła się niepowodzeniem z utratą łączności na niskiej wysokości. Mimo to misja przyczyniła się do postępu technologicznego i naukowego Indii oraz przygotowała grunt pod przyszłe, udane misje księżycowe.