Buru — wyspa w Indonezji: historia, ludność i więzienie polityczne
Buru — indonezyjska wyspa o burzliwej historii: kolonizacja, kultura rdzenna i mroczne więzienie polityczne, gdzie Pramoedya Ananta Toer pisał swoje najsłynniejsze dzieła.
Buru to wyspa w Indonezji. Około jednej trzeciej ludności stanowią rdzenni mieszkańcy, głównie Buru, ale także Lisela, Ambelau i Kayeli. W latach 1658-1942 Buru była kolonizowana przez Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską, a następnie przez Koronę Holenderską. W latach 1942-1945 wyspę zajmowały wojska japońskie. W 1950 r. stała się częścią niepodległej Indonezji. Podczas rządów prezydenta Suharto w okresie Nowego Porządku w latach 1960-1970, Buru było więzieniem dla tysięcy więźniów politycznych. Słynny indonezyjski pisarz PramoedyaAnanta Toer napisał w tym więzieniu większość swoich powieści, w tym "Kwartet Buru".
Lokalizacja i ukształtowanie terenu
Buru leży w archipelagu Moluków (Maluku) na wschodzie Indonezji. Wyspa charakteryzuje się zróżnicowanym rzeźbą: wybrzeża obejmują niziny i plaże, podczas gdy wnętrze jest górzyste i porośnięte lasami tropikalnymi. Klimat jest równikowy, z wyraźnym podziałem na porę deszczową i suchą, co wpływa na tryb życia mieszkańców i lokalne rolnictwo.
Ludność, języki i religia
Na Buru mieszkają zarówno rdzenne grupy etniczne (m.in. Buru, Lisela, Ambelau i Kayeli), jak i osadnicy z innych części Indonezji. Języki lokalne należą do rodziny austronezyjskiej; obok nich powszechnie używany jest język indonezyjski jako lingua franca. Religia mieszkańców to mieszanka chrześcijaństwa, islamu i tradycyjnych wierzeń animistycznych, co odzwierciedla historyczne kontakty z misjonarzami, kupcami i władzami kolonialnymi.
Historia
Historia Buru jest związana z handlem przyprawami i ekspansją kolonialną w regionie Moluków. Okres obecności Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, a następnie administracji holenderskiej, miał znaczący wpływ na strukturę społeczną, system własności ziemi i gospodarkę wyspy. Krótkotrwała okupacja japońska podczas II wojny światowej oraz integracja z republiką indonezyjską po 1945 r. doprowadziły do dalszych zmian politycznych i demograficznych.
Więzienie polityczne w okresie Nowego Porządku
W okresie rządów Suharto wyspa zyskała ponurą sławę jako miejsce zesłań politycznych. Setki, a według niektórych źródeł tysiące osób osadzono tam bez procesu — przede wszystkim podejrzanych o związki z Komunistyczną Partią Indonezji (PKI) oraz działaczy lewicowych i intelektualistów. Warunki na obozach były surowe: izolacja, przymusowa praca, choroby i trudności z dostępem do opieki medycznej. W tych okolicznościach przebywał i tworzył znany pisarz PramoedyaAnanta Toer, który w czasie internowania opracował i później opublikował cykl powieści znany jako "Kwartet Buru". Historie osadzeń na Buru pozostają ważnym elementem pamięci społecznej Indonezji i przedmiotem badań nad naruszeniami praw człowieka w okresie Nowego Porządku.
Gospodarka
Gospodarka wyspy opiera się głównie na rolnictwie i rybołówstwie. Mieszkańcy uprawiają m.in. ryż, maniok (sago), warzywa oraz rośliny przyprawowe i tropikalne; ważne są też lokalne rzemiosło i handel. W przeszłości eksploatacja lasów i zasobów naturalnych przyczyniała się do dochodów, co jednocześnie stwarza wyzwania związane z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem.
Transport i osady
Główne ośrodki administracyjne i handlowe znajdują się przy wybrzeżu; dostęp na wyspę odbywa się przede wszystkim drogą morską, a także lotniczą przez lokalne połączenia krajowe. Infrastruktura drogowa w głębi wyspy bywa ograniczona, co wpływa na izolację niektórych społeczności i utrudnia dostęp do usług publicznych.
Przyroda i ochrona
Buru posiada cenne ekosystemy leśne o dużej bioróżnorodności. Zachowanie tych obszarów jest istotne dla ochrony siedlisk i gatunków endemiczych oraz dla utrzymania tradycyjnych źródeł utrzymania miejscowej ludności. W obliczu presji związanej z wyrębem lasów, rolnictwem i rozwojem infrastruktury rośnie rola inicjatyw na rzecz ochrony środowiska i zrównoważonego gospodarowania zasobami.
Znaczenie kulturowe
Buru ma dużą wartość historyczną i literacką ze względu na losy więźniów politycznych i twórczość takich autorów jak PramoedyaAnanta Toer. Opowieści z okresu internowania, a także lokalne tradycje i języki, stanowią istotny element kulturowego dziedzictwa regionu Moluków.
Uwagi końcowe: Buru to wyspa o złożonej historii i bogatym dziedzictwie kulturowym. Zarówno jej przeszłość kolonialna i polityczna, jak i współczesne wyzwania gospodarcze i środowiskowe czynią ją ważnym obiektem zainteresowania badaczy, podróżników i organizacji zajmujących się prawami człowieka oraz ochroną przyrody.
Geografia i geologia
Wyspa Buru znajduje się pomiędzy dwoma morzami Oceanu Spokojnego - Morzem Seram (indonezyjski: Laut Seram) na północy i Morzem Banda (indonezyjski: Laut Banda) na południu i zachodzie. Na wschodzie znajduje się cieśnina Manipa (indonezyjski: Selat Manipa), a następnie wyspa Seram (indonezyjski: Pulau Seram). Powierzchnia Buru wynosi 9.505 km2 (3.670 mil kwadratowych). Buru jest trzecią co do wielkości wyspą Maluku.
Buru ma kształt zbliżony do owalu. Ma około 130 km (81 mil) ze wschodu na zachód i 90 km (56 mil) z północy na południe. Najwyższym punktem na wyspie (2700 m n.p.m.) jest szczyt Mount Kapalatmada. Wyspa jest w większości górzysta, szczególnie w centralnej i zachodniej części. Znaczna część wyspy pokryta jest lasem tropikalnym.
Zatoka Kayeli koło Namlea w 1949 roku
Zatoka Kayeli
Rośliny i zwierzęta
Buru znajduje się pomiędzy Australią a Azją. Jego rośliny i zwierzęta są unikalne.
Ogon rakietowy Buru jest endemiczny dla wyspy
Podział administracyjny
Wyspa należy do indonezyjskiej prowincji Maluku (indonezyjski: Propinsi Maluku). Dzieli się na Buru Regency (indonezyjski: Kabupaten Buru) i South Buru Regency (indonezyjski: Kabupaten Buru Selatan).
Ludność
Według Spisu Powszechnego z 2010 r. ludność wysp administrowanych jako Buru wynosiła 161 828 osób; podczas Spisu Pośredniego z 2015 r. liczba ta wzrosła do 186 779. Około 68,3% w regencji północnej i 31,7% w południowej;
Historia
Okres przedkolonialny
Jedna z pierwszych wzmianek o Buru znajduje się w Nagarakretagama z 1365 roku. Jest to starojawajska mowa pogrzebowa Hayam Wuruk, władcy królestwa Majapahit.
W XVI-XVII wieku do Buru rościli sobie prawo władcy wyspy Ternate oraz Portugalczycy. Jednak żaden z tych narodów nie kontrolował wyspy. Odwiedzali ją jedynie w celach handlowych. Makassarowie z wyspy Sulawesi zbudowali na Buru fortyfikacje. Makassarowie zmusili miejscowych do uprawy cennych przypraw, takich jak goździki.
Okres kolonialny
Zarówno Makassarowie, jak i Holenderska Kompania Wschodnioindyjska chcieli mieć przyprawy na wschodzie Archipelagu Malajskiego. Toczyli wojnę. W 1648 r. Holendrzy wypędzili Makassarów z Buru. Holendrzy zniszczyli farmy i budynki, ponieważ nie mogli pozostać na Buru i bali się, że Makassarowie mogą wrócić. Wrócili z czterema armatami i 24 żołnierzami w 1658 roku na południowym wybrzeżu zatoki Kayeli. Zbudowali stałą osadę i fortecę. Holendrzy zmusili około 2,000 miejscowych wyspiarzy do przeniesienia się do zatoki Kayeli. Wielu z nich było szlachtą. Holendrzy chcieli kontrolować miejscową ludność i zmusić ją do pracy na polach goździkowych. Ci lokalni mieszkańcy Kayeli stali się ważnymi przywódcami.
Holenderska Kompania Wschodnioindyjska zakończyła działalność na początku XVIII wieku. Wszystkie jej ziemie na Archipelagu Malajskim stały się własnością korony holenderskiej. Buru zostało podzielone na regencje. Lokalni władcy, zwani radżami, kontrolowali je dla Holendrów. Wszyscy radżowie byli szlachtą plemienną Kayeli.
Upadek dominacji Kayeli rozpoczął się w latach osiemdziesiątych XIX wieku, kiedy to przywódcy klanów Leliali, Wae Sama i Fogi przenieśli znaczną część swoich grup etnicznych do pierwotnych osad; na początku 1900 roku dołączyła do nich Tagalisa. Do tego czasu wiele innych z pierwotnych 13 wiosek Kayeli było już opuszczonych lub straciło swoich rajasów. Około 1910 r. wiodąca rola klanu Kayeli prawie zanikła.
Lata przejściowe 1942-1950
Od wiosny 1942 r. do lata 1945 r. armia japońska kontrolowała wszystkie Holenderskie Indie Wschodnie, w tym Buru. Wyspa została zbombardowana przez samoloty alianckie. Atakowały one lotnisko Namlea.
Po przegranej przez Japonię wojnie, kontrola nad wyspą wróciła do Holandii. W grudniu 1946 r. Buru, wraz z innymi wyspami Moluków, Sulawesi i Małymi Wyspami Sundajskimi, zostało włączone do częściowo niepodległego Państwa Indonezji Wschodniej. Zostało ono utworzone przez rząd holenderski. Planowali oni, aby ich Indie Wschodnie powoli stawały się państwem zależnym. W grudniu 1949 r. Indonezja Wschodnia weszła w skład Republiki Stanów Zjednoczonych Indonezji.
W kwietniu 1950 r. Buru, Ambon, Seram i kilka mniejszych pobliskich wysp utworzyły niepodległą Republikę Południowych Moluków. Obiecały one, że utrzymają bliskie więzi polityczne z Holandią. Republika Indonezji próbowała wchłonąć RMS w drodze rozmów. Ale, to nie udać się. W Ten Sposób, Republika Indonezja zaczynać sześciomiesięczny wojna w Lipiec 1950. W grudniu 1950 r. Republika Indonezji kontrolowała Buru i stało się ono częścią Republiki Indonezji.
W ramach Indonezji
W latach 1950-1965 nowy rząd chciał, aby Buru stało się częścią Indonezji. W latach 60-tych i 70-tych, podczas wojskowego reżimu generała Suharto, Buru stało się głównym więzieniem. Większość więźniów stanowili komuniści i inni przedstawiciele lewicy, a także intelektualiści. Większość obozów na Buru została zamknięta w 1980 roku. Więźniami było ponad 12 000 osób. Co najmniej kilkaset z nich zmarło lub zostało zabitych.
Jednym z więźniów był indonezyjski pisarz Pramoedya Ananta Toer. Przebywał on w więzieniu przez 14 lat (1965-1979). Napisał tam wiele swoich powieści, w tym większość Kwartetu Buru. Do 1975 r. Toerowi nie wolno było używać ołówka ani papieru. Zapamiętywał swoje powieści i opowiadał je współtowarzyszom z celi. Pomagali mu oni zapamiętać historie.
Goździk - przyprawa, która odegrała znaczącą rolę w historii Buru
Drzewo goździkowe
Pozostałości po holenderskiej fortecy w zatoce Kayeli.
Transport
Buru jest połączone z innymi częściami Indonezji drogą morską. Posiada dwa główne porty w Namlea i Namrole. Lotnisko wojskowe w Namlea (pas startowy 750 metrów) jest wykorzystywane do transportu lotniczego. Większość transportu lokalnego odbywa się drogami.
Tradycyjna praca i kultura
Tradycyjnie, praca i kultura w wioskach zmieniały się wraz z porami roku, a ludzie przemieszczali się, by podążać za pracą i jedzeniem. Mężczyźni polowali na dzikie świnie zwane Buru babirusa, jelenie i oposy. Kobiety zbierały dzikie warzywa. Podczas zachodniego monsunu (od listopada do kwietnia) zarówno mężczyźni jak i kobiety pracowali razem na polach. Gleba na wyspie nie była dobra, więc czasami wioski przenosiły się na nowsze, lepsze ziemie. Czasami ludzie przenosili całą wioskę po około 20 latach użytkowania jednego kawałka ziemi. Większość osad była mała.
Tradycyjne stroje Buru są podobne do tych, które nosi większość innych ludów Indonezji. Mężczyźni noszą sarongi i tunikę z długą spódnicą. Kobiety również noszą sarongi, ale krótszą kurtkę. Kolor ubrań jest różny dla różnych plemion wyspy.
Tradycyjny dom Buru z początku XX wieku
Mężczyźni z Liseli na wsi, początek XX wieku.
Badania
Zarówno indonezyjscy jak i zagraniczni naukowcy badają szczególne życie roślin i zwierząt na wyspie. Jednak pierwotne rośliny na wybrzeżu i duża część lasów górskich zostały wycięte lub zniszczone pod uprawę. Tylko dwa duże obszary lasów deszczowych są nadal w górach. Są to obszary chronione o nazwie Gunung Kapalat Mada (1,380 km2) i Waeapo (50 km2).
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest Buru?
A: Buru to wyspa w Indonezji.
P: Kim są rdzenni mieszkańcy Buru?
A: Rdzenni mieszkańcy Buru to głównie Buru, ale także Lisela, Ambelau i Kayeli.
P: Kto kolonizował Buru w latach 1658-1942?
A: W latach 1658-1942 Buru było kolonizowane przez Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską, a następnie przez Koronę Holenderską.
P: Kto sprawował kontrolę nad wyspą podczas II wojny światowej?
A: Podczas II wojny światowej kontrolę nad wyspą sprawowała armia japońska.
P: Kiedy stała się częścią niepodległej Indonezji?
A: W 1950 roku stała się częścią niepodległej Indonezji.
P: Co się stało z Buru podczas rządów Nowego Porządku prezydenta Suharto w latach 1960-1970? O: Podczas rządów Nowego Porządku prezydenta Suharto w latach 1960-1970, Buru było więzieniem dla tysięcy więźniów politycznych.
P: Który słynny indonezyjski pisarz napisał większość swoich powieści, będąc uwięzionym na tej wyspie? O: Znany indonezyjski pisarz Pramoedya Ananta Toer napisał większość swoich powieści, w tym "Kwartet Buru", będąc uwięzionym na tej wyspie.
Przeszukaj encyklopedię