Christian Rudolph "Buddy" Ebsen, Jr. (2 kwietnia 1908 – 6 lipca 2003) był amerykańskim tancerzem, aktorem filmowym, głosowym, telewizyjnym, radiowym i scenicznym. Przez publiczność zapamiętany przede wszystkim jako Jed Clampett w serialu The Beverly Hillbillies oraz jako tytułowy bohater w serialu kryminalnym Barnaby Jones. W późniejszych latach wystąpił gościnnie jako głos Chet Elderson w serialu King of the Hill, dzięki czemu stał się jedną z najstarszych głosowych gwiazd gościnnych w historii telewizji.

Wczesne lata i kariera taneczna

Ebsen urodził się 2 kwietnia 1908 roku w Belleville, Illinois. W młodości zaczynał jako tancerz — występował w rewiach i na scenie teatralnej, m.in. w duecie z siostrą, co otworzyło mu drogę do występów na Broadwayu i w produkcjach muzycznych. Jego wyszkolenie taneczne i umiejętność pracy scenicznej były podstawą późniejszego wejścia do filmu i telewizji.

Praca w filmie i głośna historia z Czarnoksiężnika z Oz

W latach 30. i 40. Ebsen występował w licznych filmach i musicalach, zdobywając doświadczenie aktorskie zarówno w produkcjach studyjnych, jak i na scenie. Jednym z najbardziej znanych epizodów w jego karierze była praca przy filmie Czarnoksiężnik z Oz (1939). W czasie prób doszło do zamiany ról między nim a Rayem Bolgerem — Bolgerowi bardziej odpowiadała część Stracha na wróble, a Ebsen zgodził się przyjąć rolę Blaszanego Drwala. Niestety Ebsen doznał bardzo poważnej reakcji alergicznej na używany w charakteryzacji pył aluminiowy, w wyniku czego musiał trafić do szpitala. Z powodu tego stanu zdrowia ostatecznie zastąpił go Jack Haley, który wystąpił w filmie w roli Blaszanego Drwala.

Telewizja — sława dzięki The Beverly Hillbillies i Barnaby Jones

Największą popularność przyniosła mu rola Jedda Clampetta w serialu The Beverly Hillbillies, emitowanym w latach 1962–1971, gdzie zyskał status rozpoznawalnej postaci telewizyjnej i ikonę popkultury. Po tej roli kontynuował karierę telewizyjną, występując m.in. jako tytułowy detektyw w serialu Barnaby Jones (emitowanym w latach 1973–1980), co potwierdziło jego wszechstronność jako aktora — od komedii po dramat kryminalny. Przez całe życie zawodowe był też aktywny jako aktor głosowy, gościnnie pojawiał się w serialach animowanych i programach rozrywkowych.

Życie prywatne

Ebsen był trzykrotnie żonaty. Po raz pierwszy związał się z Ruth Cambridge (1936–1942), z którą miał dwoje dzieci. W 1944 roku poślubił Nancy Wolcott; małżeństwo to trwało do 1985 roku i doczekało się pięciu dzieci. W 1985 roku poślubił Dorothy Knott, z którą pozostał do śmierci; razem mieli jedno dziecko. W sumie Ebsen był ojcem ośmiorga dzieci.

Śmierć i pamięć

Ebsen zmarł 6 lipca 2003 roku w Torrance Memorial Medical Center w Torrance w Kalifornii na niewydolność oddechową spowodowaną zapaleniem płuc, w wieku 95 lat. Został skremowany, a jego prochy zostały rozsypane w morzu.

Dziedzictwo

Buddy Ebsen pozostawił po sobie długą i różnorodną karierę, obejmującą taniec, teatr, filmy, radio i telewizję. Jego postacie — zwłaszcza Jed Clampett — stały się trwałym elementem amerykańskiej kultury telewizyjnej, a historia związana z Czarnoksiężnikiem z Oz przypomina o niebezpieczeństwach wczesnych technik charakteryzacji filmowej i o zawodowej determinacji aktorów tamtej epoki. Pozostał ceniony zarówno za umiejętności sceniczne, jak i za przyjazny, rozpoznawalny wizerunek ekranowy, który towarzyszył jego publicznemu życiu przez wiele dekad.