Komisja Brundtland (ONZ 1983): definicja i wpływ na zrównoważony rozwój
Komisja Brundtland (ONZ 1983) — definicja i wpływ na zrównoważony rozwój: historia, cele i praktyczne konsekwencje dla polityki ekologicznej, ekonomicznej i społecznej.
Komisja Brundtland została powołana przez Organizację Narodów Zjednoczonych w 1983 r. w celu zastanowienia się nad sposobami ratowania środowiska człowieka i zasobów naturalnych oraz zapobiegania pogarszaniu się rozwoju gospodarczego i społecznego.
Zgromadzenie Ogólne ONZ uznało, że problemy środowiskowe mają charakter globalny i ustaliło, że we wspólnym interesie wszystkich narodów leży ustanowienie polityki zrównoważonego rozwoju.
Definicja i główny raport
Komisja, oficjalnie nazwana World Commission on Environment and Development (WCED), była przewodzona przez norweską premier Gro Harlem Brundtland. Jej najbardziej znanym efektem jest raport z 1987 r. zatytułowany „Nasza wspólna przyszłość” (ang. Our Common Future), który wprowadził najczęściej cytowaną definicję zrównoważonego rozwoju:
„Rozwój, który zaspokaja potrzeby teraźniejszości bez uszczerbku dla możliwości przyszłych pokoleń do zaspokajania własnych potrzeb.”
Główne wnioski i rekomendacje
- Połączenie kwestii środowiskowych z polityką rozwojową — środowisko nie może być traktowane jako problem odrębny od rozwoju gospodarczego i społecznego.
- Konieczność walki z ubóstwem jako warunku osiągnięcia zrównoważonego rozwoju.
- Ochrona zasobów naturalnych i zwiększenie efektywności ich wykorzystania.
- Międzynarodowa współpraca technologiczna i finansowa, w tym transfer technologii do krajów rozwijających się.
- Włączenie społeczeństwa obywatelskiego, lokalnych społeczności i sektora prywatnego w procesy decyzyjne.
Wpływ na politykę i praktykę
Komisja Brundtland miała istotny wpływ na kształt międzynarodowej i krajowej polityki środowiskowej:
- Raport stał się podstawą do zwołania Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska i Rozwoju (UNCED) w Rio de Janeiro w 1992 r., znanej jako Szczyt Ziemi, na którym przyjęto m.in. Agenda 21.
- Wpłynęła na tworzenie ramowych konwencji międzynarodowych (np. Konwencja klimatyczna, Konwencja o różnorodności biologicznej) oraz na polityki sektorowe dotyczące energetyki, gospodarki wodnej, leśnictwa i planowania przestrzennego.
- Przyczyniła się do szerokiego wdrożenia narzędzi planistycznych i oceny (np. ocena oddziaływania na środowisko — EIA, strategiczna ocena oddziaływania — SEA).
- Zainspirowała powstanie krajowych strategii zrównoważonego rozwoju oraz integrację wymiaru środowiskowego w politykach gospodarczych i społecznych.
- Wpłynęła na praktyki biznesowe — większe zainteresowanie odpowiedzialnością korporacyjną, raportowaniem środowiskowym i inwestycjami w technologie niskoemisyjne.
Znaczenie i krytyka
Komisja Brundtland znacząco przyczyniła się do ukształtowania współczesnego dyskursu o zrównoważonym rozwoju i była punktem wyjścia dla późniejszych inicjatyw, w tym Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDG) przyjętych przez ONZ w 2015 r. Jednak raport i koncept napotkały też krytykę:
- Niektórzy krytycy zwracali uwagę na ogólnikowość definicji i brak jasnych mechanizmów wdrożeniowych.
- Wskazywano na sprzeczność między postulatem rozwoju gospodarczego a koniecznością ograniczenia wykorzystania zasobów — debata o „degrowth” vs. zrównoważony wzrost.
- Problemy z implementacją zależały od politycznej woli, zasobów i nierówności między krajami rozwiniętymi a rozwijającymi się.
Dziedzictwo
Pomimo ograniczeń, dziedzictwo Komisji Brundtland jest trwałe: położyła ona podwaliny pod integracyjne podejście do środowiska i rozwoju, które nadal wpływa na polityki międzynarodowe, krajowe oraz praktyki biznesowe. Jej definicja zrównoważonego rozwoju pozostaje kluczowym punktem odniesienia w dyskusjach o przyszłości planety i społeczeństw.
Raport Brundtland
Raport Komisji Brundtland został opublikowany przez Oxford University Press w 1987 roku. Pełny tekst Raportu Brundtland można pobrać jako kopię dokumentu Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/42/427 - plik o rozmiarze 25 Mbyte [pdf]. Dostępny również z Wikisource Brundtland Report.
Sprawozdanie dotyczy zrównoważonego rozwoju i zmiany polityki potrzebnej do jego osiągnięcia. Definicja tego terminu zawarta w sprawozdaniu jest dość dobrze znana i często cytowana:
"Zrównoważony rozwój to rozwój, który zaspokaja potrzeby teraźniejszości bez uszczerbku dla zdolności przyszłych pokoleń do zaspokajania ich własnych potrzeb".
Pytania i odpowiedzi
P: Czym jest Komisja Brundtland?
O: Komisja Brundtland została utworzona przez Organizację Narodów Zjednoczonych w 1983 roku.
P: Dlaczego utworzono Komisję Brundtland?
O: Komisja Brundtland została utworzona w celu zastanowienia się nad sposobami ochrony środowiska i zasobów naturalnych oraz zapobiegania pogorszeniu rozwoju gospodarczego i społecznego.
P: Co Zgromadzenie Ogólne ONZ sądziło o problemach środowiskowych?
O: Zgromadzenie Ogólne ONZ uważało, że problemy środowiskowe mają charakter globalny.
P: Co Zgromadzenie Ogólne ONZ ustaliło na temat zrównoważonego rozwoju?
O: Zgromadzenie Ogólne ONZ ustaliło, że ustanowienie polityki zrównoważonego rozwoju leży we wspólnym interesie wszystkich narodów.
P: Kiedy powstała Komisja Brundtland?
O: Komisja Brundtland została utworzona w 1983 roku.
P: Jaki był cel ustanowienia polityki zrównoważonego rozwoju?
O: Celem ustanowienia polityki zrównoważonego rozwoju było ratowanie ludzkiego środowiska i zasobów naturalnych oraz zapobieganie pogarszaniu się rozwoju gospodarczego i społecznego.
P: Kto stworzył Komisję Brundtland?
O: Komisja Brundtland została utworzona przez Organizację Narodów Zjednoczonych.
Przeszukaj encyklopedię