Bell, Book and Candle to amerykańska komedia romantyczna z 1958 roku, zrealizowana w Technicolorze i wyreżyserowana przez Richarda Quine'a. Film powstał na podstawie udanej sztuki teatralnej Johna Van Drutena wystawianej na Broadwayu. W ekranizacji dokonano istotnych zmian względem pierwowzoru — scenariusz rozszerzył fabułę, dopisał dodatkowe postacie i przeniósł akcję poza scenerię jednego mieszkania. W przeciwieństwie do sztuki, w której wiele postaci było tylko wspominanych i nigdy nie pojawiało się na scenie, film pokazuje życie czarownic w różnych miejscach, osadzając opowieść w Manhattanie, konkretnie w Greenwich Village, a także w sklepach, biurach i klubach nocnych — zamiast ograniczyć całość do jednego mieszkania.
Fabuła
Główna oś filmu opiera się na romansie i magii. Główna bohaterka, czarownica mieszkająca w Greenwich Village, postanawia rzucić urok na swojego sąsiada, będącego cynicznym i niezależnym mężczyzną. Zaklęcie ma sprowokować romans, ale wraz z rozwojem wydarzeń pojawiają się komplikacje — miłość, lojalność wobec covenu i pytania o to, czy warto poświęcić własną naturę dla prawdziwego uczucia. W filmie magia bywa przedstawiona z humorem, ale też niesie za sobą konsekwencje dla bohaterów.
Obsada
W filmie występują: Kim Novak jako czarownica (postać znana jako Gillian Holroyd), która rzuca urok na swojego sąsiada, granego przez Jamesa Stewarta (Shep Henderson). W obsadzie pojawiają się także Jack Lemmon, Ernie Kovacs, Hermione Gingold i Elsa Lanchester. Ernie Kovacs kreuje bardzo zdezorientowaną, komiczną postać — jego bohater jest „wezwaný” do zaistnienia przez magię i nie do końca rozumie, gdzie się znalazł i dlaczego. Wszyscy aktorzy wnoszą do filmu charakterystyczne, często humorystyczne barwy, które równoważą romantyczny wątek.
Różnice względem sztuki
Najważniejsze zmiany adaptacyjne to: rozbudowanie świata przedstawionego (wielokrotne lokacje w Nowym Jorku zamiast jednego wnętrza), dopisanie postaci drugoplanowych oraz zwiększenie liczby scen plenerowych i epizodycznych, które nadają filmowi filmowy rytm i różnorodność. Dzięki temu ekranizacja ma bardziej dynamiczną fabułę i większe możliwości wizualne niż kameralna sztuka teatralna.
Znaczenie i odbiór
Bell, Book and Candle bywa wspominany jako elegancka, lekka komedia łącząca elementy romansu i fantastyki. Film zwraca uwagę stylowymi zdjęciami i kreacjami aktorskimi, zwłaszcza występami głównych bohaterów oraz silnym wsparciem obsady drugoplanowej. Dla Jamesa Stewarta była to jedna z ostatnich znaczących ról romantycznych w karierze filmowej. Produkcja pozostaje popularna wśród miłośników klasycznych komedii romantycznych i często jest przywoływana jako przykład hollywoodzkiego spojrzenia na tematykę czarów i miłości w połowie XX wieku.