Jack Lemmon – amerykański aktor i reżyser, 2-krotny laureat Oscara
Jack Lemmon – legendarny amerykański aktor i reżyser, dwukrotny laureat Oscara, mistrz komedii i dramatu, znany duet z Walterem Matthau.
John Uhler "Jack" Lemmon III (8 lutego 1925 - 27 czerwca 2001), był amerykańskim aktorem i reżyserem, który w swojej długiej karierze otrzymał wiele nagród. Otrzymał m.in. dwie nagrody Akademii Filmowej i pięć Złotych Globów. Lemmon zagrał w wielu filmach, słynął z tego, że świetnie odnajdywał się w komedii i dramacie. W wielu filmach tworzył słynną komediową parę z aktorem Walterem Matthau. Lemmon zmarł na raka jelita grubego i raka pęcherza moczowego.
Wczesne życie i początki kariery
Jack Lemmon urodził się w Newton (Massachusetts). Karierę aktorską zaczynał na scenie teatralnej i w radiu, a następnie przeniósł się do filmu i telewizji. Szybko zyskał reputację aktora niezwykle wszechstronnego — równie naturalnie odnajdywał się w lekkich komediach, co w poważnych rolach dramatycznych.
Przełomowe role i współpraca z wybitnymi reżyserami
Do najważniejszych filmów Lemmona należą zarówno komedie, jak i dramy. Przełom przyniosły mu m.in. role w filmach takich jak Mister Roberts (za które otrzymał jednego z swoich Oscarów) oraz w klasykach reżyserii Billy'ego Wildera — Some Like It Hot i The Apartment. Występował także w poruszających dramatach, m.in. w Days of Wine and Roses, a w latach późniejszych pokazał się znakomicie w filmach takich jak Glengarry Glen Ross czy Missing.
Duet z Walterem Matthau
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych aspektów jego kariery była długoletnia współpraca z Walterem Matthau. Para Lemmon–Matthau stworzyła wiele pamiętnych kreacji komediowych i ekranowych duetów, m.in. w filmach The Odd Couple, The Fortune Cookie, a także w późniejszych produkcjach takich jak Grumpy Old Men i Grumpier Old Men. Ich współpraca przyniosła obu aktorom zarówno sukcesy komercyjne, jak i artystyczne uznanie.
Nagrody i wyróżnienia
W ciągu swojej kariery Jack Lemmon otrzymał liczne nagrody i nominacje. Zdobył dwie Nagrody Akademii Filmowej — m.in. za znakomity występ w Mister Roberts (rola drugoplanowa) oraz za rolę w Save the Tiger (rola pierwszoplanowa). Był też wielokrotnie nominowany do innych prestiżowych nagród i uhonorowany pięcioma Złotymi Globami. Jego dorobek bywa podkreślany jako przykład rzadkiej umiejętności łączenia komedii z dramatem na najwyższym poziomie.
Życie prywatne i śmierć
Poza aktywnością zawodową Lemmon prowadził życie rodzinne; miał syna, który również związał się z branżą rozrywkową. Zmarł 27 czerwca 2001 roku w Los Angeles na skutek chorób nowotworowych — raka jelita grubego i raka pęcherza moczowego. Jego śmierć spotkała się z licznymi hołdami od środowiska filmowego i publiczności.
Dziedzictwo
Jack Lemmon pozostaje jednym z najbardziej cenionych aktorów amerykańskich XX wieku. Jego umiejętność łączenia lekkości komediowej z pełną głębi dramą sprawiła, że wiele jego ról jest do dziś uznawanych za wzorcowe. Filmowe kreacje Lemmona nadal inspirują aktorów i reżyserów, a jego filmy są chętnie przypominane i oglądane przez kolejne pokolenia.
Wybrane filmy
- Mister Roberts
- Some Like It Hot
- The Apartment
- Days of Wine and Roses
- The Fortune Cookie
- The Odd Couple
- Save the Tiger
- Missing
- Glengarry Glen Ross
- Grumpy Old Men / Grumpier Old Men
Filmy
- Dama bierze marynarza (1949)
- Powinno ci się przytrafić (1954)
- Phffft! (1954)
- Trójka na pokaz (1955)
- Mister Roberts (1955)
- Moja siostra Eileen (1955)
- Hollywoodzcy pogromcy osiłków (1955)
- Nie uciekniesz od tego (1956)
- Ogień na dole (1957)
- Operacja "Szalona piłka" (1957)
- Kowboj (1958)
- Dzwonek, książka i świeca (1958)
- Jak wam gorąco (1959)
- Zdarzyło się Jane (1959)
- Apartament (1960)
- Pasażer na gapę (1960)
- Pepe (1960)
- Najdziwniejszyokręt w armii (1960)
- Notoryczna gospodyni (1962)
- Dni wina i róż (1962)
- Irma la Douce (1963)
- Pod drzewem Yum Yum (1963)
- Dobry sąsiad Sam (1964)
- Jak zamordowaćżonę(How to MurderYour Wife, 1965)
- Wielki wyścig (1965)
- Ciasteczko z wróżbą (1966)
- Luv (1967)
- Nadejdzie taki dzień (1968)
- Para nieparzystych (1968)
- Kwietniowi głupcy (1969)
- Wychodźcy (1970)
- Kotch (1971)
- Wojna między mężczyznami i kobietami (1972)
- Avanti! (1972)
- Ocalić tygrysa (1973)
- Policja nie może się ruszyć (1974) (narrator)
- Pierwsza strona (1974)
- Środa (1975)
- Dżentelmen włóczęga (1975) (narrator)
- Więzień drugiej alei (1975)
- Alex i Cyganka (1976)
- Lotnisko '77 (1977)
- Syndrom chiński (1979)
- Portret mężczyzny w 60% doskonałego (1980)
- Hołd (1980)
- Buddy Buddy (1981)
- Zaginiony (1982)
- Mass Appeal (1984)
- Makaroniki (1985)
- To jest życie! (1986)
- Tata (1989)
- JFK (1991)
- Poza 'JFK': The Question of Conspiracy (1992)
- Gracz (1992)
- Glengarry Glen Ross (1992)
- Szczęście, zaufanie i ketchup: Robert Altman w Carver County (1993)
- Short Cuts (1993)
- Grumpy Old Men (1993)
- Harfa na trawie (1995)
- Starzy zgryźliwi starcy (1995)
- Uciec z morderstwem (1996)
- My Fellow Americans (1996)
- Hamlet (1996)
- Wypłynąć na morze (1997)
- Poza menu: Ostatnie dni Chasen's (1997)
- Szczeniaki na sprzedaż (1998)
- Para nieparzystych (The Odd Couple II) (1998)
- Wtorki z Morrie (1999)
- Legenda o Baggerze Vance (2000)
Przeszukaj encyklopedię