Jack London — życie i twórczość amerykańskiego pisarza (1876–1916)

Poznaj życie i twórczość Jacka Londona (1876–1916): od Alaski i Hawajów, przez "Wezwanie Dzikiego" i "Biały Kieł", po marynistyczne opowieści, przygody i poglądy socjalistyczne.

John Griffith "Jack" London (urodzony jako John Griffith Chaney, 12 stycznia 1876 – 22 listopada 1916) był amerykańskim pisarzem i publicystą. Napisał wiele książek oraz setki opowiadań i esejów. Mimo że większość życia związał z Kalifornią — mieszkał i pracował w stanie Kalifornia — spędził też znaczące okresy na Hawajach oraz na Alasce, skąd czerpał tematy do swoich najbardziej znanych utworów.

Najważniejsze utwory

Jego najsłynniejszą książką było Wezwanie Dzikiego. The Call of the Wild opowiada o psie imieniem Buck, który zostaje zabrany na Alaskę i zmuszony do pracy w zaprzęgach ciągnących sanie. Akcja rozgrywa się w czasie Klondike Gold Rush, a realistyczny opis warunków i instynktów zwierzęcia przyczynił się do ogromnej popularności książki. Po wydaniu wielu czytelników kupiło The Call of the Wild, co sprawiło, że Jack London stał się powszechnie rozpoznawalnym autorem.

Pisał także inne powieści i opowiadania o zwierzętach oraz naturze. Do najważniejszych należą m.in. Biały Kieł (opisujący losy półdzikiego wilka wychowanego częściowo przez człowieka) oraz Wilk morski (The Sea-Wolf), powieść psychologiczno-przygodowa o brutalności i moralności na morzu. W swoich utworach London często łączył przygodę z refleksją nad naturą ludzką i społeczeństwem.

Doświadczenia życiowe i inspiracje

Jack London był także włóczęgą i w młodości prowadził życie wędrownego robotnika; opis tych przeżyć zawarł m.in. w książce The Road (pol. „Droga”), będącej zbiorem zapisków i wspomnień z okresu włóczęgi i pracy dorywczej. Wczesne doświadczenia — od pracy na statkach, poprzez epizody jako „pirat ostryg”, aż po złotołupnicze przygody na Alasce — stały się kanwą dla wielu jego opowieści.

Spędził też sporo czasu na morzu i opisywał życie żeglarzy, przygody w portach oraz konflikt człowieka z naturą. Przez pewien okres zarabiał jako "pirat ostryg" — określenie to odnosi się do nielegalnego zbierania i handlu ostrygami — i napisał liczne teksty o żeglarstwie oraz łodziach.

Poglądy polityczne i społeczne

London aktywnie interesował się sprawami społecznymi i politycznymi. Miał przekonania polityczne o wyraźnym zabarwieniu lewicowym i określał się jako socjalist. W 1908 roku ukazała się jedna z jego ważniejszych powieści politycznych, The Iron Heel, będąca dystopijną opowieścią o rządu stosującym przemoc wobec rosnącego ruchu robotniczego i socjalistycznego – książka ta bywa interpretowana jako ostrzeżenie przed autorytaryzmem i analiza walki klasowej.

Życie prywatne, gospodarstwo i zainteresowania

London prowadził intensywne życie osobiste i zawodowe. Ożenił się z Charmian Kittredge (była jego druga żona), która okazała się energiczną, intelektualną partnerką i towarzyszką podróży; odegrała też ważną rolę w porządkowaniu jego spuścizny po śmierci. London był zapalonym działaczem na rzecz dobrostanu zwierząt, prowadził eksperymenty hodowlane (między innymi z trzodą chlewną) i interesował się wczesnymi ideami rolnictwa ekologicznego.

W okolicach Glen Ellen w Kalifornii zakupił ranczo zwane Beauty Ranch, gdzie realizował swoje pomysły gospodarskie. Jego wymarzony dom — Wolf House — został niemal ukończony, lecz spłonął doszczętnie w 1913 roku w okolicznościach, które niektórzy uznali za możliwe podpalenie.

Śmierć i dorobek

Jack London zmarł 22 listopada 1916 roku w wieku 40 lat. Okoliczności jego śmierci były przedmiotem dyskusji: formalnie przyczyną były komplikacje związane z chorobami (m.in. schorzenia nerek), a w źródłach pojawiają się również wątki związane z przedawkowaniem lekarstw i możliwością samobójstwa — jednak brak jednoznacznego dowodu. Pozostawił po sobie bogaty dorobek literacki: ponad pięćdziesiąt książek, setki opowiadań i esejów, które przetłumaczono na wiele języków i adaptowano filmowo.

Jego twórczość przyczyniła się do rozwoju literatury przygodowej i naturalistycznej w literaturze amerykańskiej, a tematyka – walka o przetrwanie, związek człowieka ze środowiskiem, krytyka społeczna – pozostała wpływowa dla kolejnych pokoleń czytelników i pisarzy.

Pytania i odpowiedzi

P: Jak nazywa się najbardziej znana książka Jacka Londona?

P: Kiedy żył Jack London?

P: O czym jest książka The Call of the Wild?

P: Jakie inne książki napisał Jack London?

P: Kim była druga żona Jacka Londona?

P: Jakie były niektóre przekonania polityczne Jacka Londona?

P: Jak umarł Jack London?

Szukaj według litery