Tallulah Brockman Bankhead (31 stycznia 1902 – 12 grudnia 1968) była amerykańską aktorką o charakterystycznym, niszącym głosie i wyrazistej osobowości. Przez całe życie pozostawała przede wszystkim gwiazdą teatralną, ale występowała także w filmach, w radiu i w telewizji.

Pochodzenie i młodość

Urodziła się w zamożnej i wpływowej rodzinie z Alabama. Jej ojciec był czołowym politykiem Południa i przedstawicielem nurtu południowo-demokratycznego, a w latach 30. XX wieku pełnił funkcję marszałka Izby Reprezentantów USA. Wychowywała się w kręgu towarzyskim i kulturalnym — przyjaźniła się w dzieciństwie z Zeldą Fitzgerald, żoną pisarza F. Scotta Fitzgeralda.

Kariera

Tallulah była aktorką przez całe życie. Wystąpiła w blisko 300 rolach teatralnych, filmowych, telewizyjnych i radiowych, zdobywając sławę dzięki charyzmatycznym kreacjom scenicznym oraz śmiałym, niekonwencjonalnym rolom filmowym. Jej styl gry i osobowość przyciągały uwagę krytyków i publiczności — była postacią barwną, często określaną jako jedna z najbardziej rozpoznawalnych artystek swojej epoki.

Wybrane role i osiągnięcia filmowe

W kinie występowała u boku najważniejszych gwiazd tamtych lat. W filmie "Diabeł i głębia" z 1932 roku grała w obsadzie, w której znajdowali się m.in. Gary'ego Coopera, Charlesa Laughtona i Cary'ego Granta; to przedsięwzięcie potwierdziło jej pozycję jako ważnej postaci filmowej tamtej dekady. Producent David O. Selznick rozważał ją jako jedno z pierwszych nazwisk do roli Scarlett O'Hary w ekranizacji "Przeminęło z wiatrem" (1939), lecz ostatecznie nie dostała tej roli — z różnych powodów, m.in. ze względu na obawy o wygląd w Technicolorze i różnicę wieku; ostatecznie rolę powierzono Vivien Leigh.

Jedną z jej najwyżej ocenianych ról filmowych była kreacja w filmie Alfreda Hitchcocka "Łódź ratunkowa" (1943–1944), za którą otrzymała uznanie krytyki i nagrodę Nowojorskiego Koła Krytyków Filmowych.

Scena — triumfy na Broadwayu i w trasie

Największe sukcesy odnosiła jednak na scenie. Współpracowała m.in. z Noëlem Cowardem, biorąc udział w odrodzeniu jego sztuki Private Lives. Spektakl ten zawędrował z nią w trasę koncertową, a następnie trafił na Broadway, gdzie przez dłuższy czas przyciągał publiczność i przyniósł aktorce znaczące dochody. Dzięki licznym występom teatralnym Tallulah zgromadziła znaczący majątek — po jej śmierci wartość majątku oceniano na około 2 miliony dolarów, co w tamtych czasach było dużą sumą.

Życie osobiste i kontrowersje

Jej życie prywatne bywało burzliwe i głośne. Zmagała się z alkoholizmem i uzależnieniem od narkotyków, a jej życie seksualne — otwarte i niekonwencjonalne — było tematem plotek i skandali. Publicznie i prywatnie wykazywała zainteresowania zarówno mężczyznami, jak i kobietami, co w ówczesnych czasach budziło dodatkowe kontrowersje.

Śmierć i dziedzictwo

Tallulah Bankhead zmarła 12 grudnia 1968 roku. Jej dorobek i artystyczna legenda przetrwały — pośmiertnie została uhonorowana: wprowadzono ją do Amerykańskiego Salonu Sław w w 1972 roku, a także do Alabama Women's Hall of Fame w 1981 roku. Jej charyzma, nietuzinkowy głos i wieloletnia obecność na scenie i ekranie pozostawiły trwały ślad w historii amerykańskiego teatru i kina.